Öksürük ve Hapşırıktaki Bakteriler Havada 45 Dakika Boyunca Canlı Kalabiliyor!

Araştırmacılar, yaygın hastalıklara neden olan bakterilerin öksürdükten veya hapşırdıktan sonra ortamda nasıl kalıp yayılabildiklerini araştırmak için yeni bir teknik geliştirdi. Ancak sonuçlar hiç de hoş değil.

Ekip, hastane enfeksiyonlarının başlıca nedenlerinden biri olan Pseudomonas aeruginosa bakterisinin bir alt grubunun, 10 dakikalık bir yarılanma ömrüne sahip olduğunu ve bundan sonra da 45 dakika boyunca havada asılı kalabileceğini keşfetti. Queensland Teknoloji Üniversitesi (QUT) baş araştırmacılarından Linda Morawska, yaptığı açıklamada şöyle söylüyor:

Önceki araştırmalarımızda bu patojenin öksürükten sonra havada 4 metreden fazla yol aldığını ve 45 dakika boyunca yaşayabildiğini bulmuştuk. Hapşırık ve öksürük neticesinde dışarıya atılan bu bakterileri taşıyan damlacıkların, nasıl bu mesafeleri kat ettiğini ve böyle uzun bir süreden sonra nasıl olup da başkalarına bulaşmaya devam edebildiğini bulmak istedik.

Pseudomonas aeruginosa bakterileri yaygın, birçok ilaca karşı dirençli olan bir patojendir ve ventilatörle ilişkili zatürre ve sepsis gibi hastane enfeksiyonlarına neden olabilir.

Bakteriler, normalde hastalık veya rahatsızlığı olanlarda, özellikle de kistik fibröz bulunan insanlarda rahatsızlıklara neden olur. Bu tür bakteri çeşitleri oldukça iyi incelenmiş olsa da hâlâ bir hapşırığın veya öksürüğün enfeksiyonu nasıl yaydığını tam olarak anlayamıyoruz. Morawska, durumu şöyle açıklıyor:

Bugüne kadar bu alanda yapılan araştırmaların çoğu, laboratuvarlarda üretilen biyolojik aerosoller veya havadaki damlacıklar üzerine odaklanmıştır. Bunlar, bileşim ve üretim mekanizmaları açısından insanlar tarafından üretilen doğal solunum damlacıklarıyla farklılık göstermektedir. Ortam havasına bulaşmada, insanlardan kısa ve uzun süreli asılı kalma süresini gösteren yeni bir teknik geliştirdik.

QUT teknik ekibinden Tandem Yaşlı Solunum Damlacıkları Araştırma Sistemi (TARDIS) araştırmacıların, hapşırıktan veya öksürükten aerosollerin nasıl yayıldığını ve bunun ne kadar sürdüğünü araştırmalarını sağladı. Morawska, çalışmayı şöyle açıklıyor:

Öksürük damlacıkları havayla temas ettikleri anda hızla kurur, serinleşir ve havada kalabilecek kadar hafifleşirler. Ayrıca havadaki oksijenle temas ederek kısmen bozunurlar, daha büyük parçacıkların bozunması daha uzun sürer.

Tekniği göstermek için havadaki öksürük damlacıkları kistik fibrözis ve kronik psödomonaj aeruginosa içeren iki hastadan örnek alındı.

Bu damlacıkların çoğu, bakterilerin hayatta kalamayacağı kadar bozunur. Bu genellikle çok hızlı gerçekleşir. Araştırmacılar, kurutulmuş damlacıklardaki bakterilerin çoğunun öldüğünü veya 10 saniyelik bir yarılanma ömrüyle çürüdüklerini keşfetti. Ancak bakterilerin daha küçük bir alt grubu, 10 dakikanın üzerinde bir yarılanma ömrüne sahipti. Morawska, bunla ilgili şöyle söylüyor:

Bu araştırma, pseudomonas aeruginosa bakterilerinin bazılarının hızlı biyolojik çürümeye karşı dirençli olduğunu ve dolayısıyla havada bir enfeksiyon riski oluşturmak için yeterince uzun süre canlı kalabileceğini, bunun da özellikle kistik fibrözistisli hastalar gibi solunum problemleri olan insanlar için etkili olduğunu ileri sürüyor.

Araştırmacılar bunun sebebinin ne olduğundan emin olmasalar da, solunum yolundaki damlacıkların üretildiği yer ve damlacıkların büyüklüğüyle ilgili olduğunu varsayıyorlar. Morawska, son olarak şunları söylüyor:

Bunun, damlacıkların solunum borusunun farklı bölümlerinde üretilmesinden ve bakterilerin farklı 'yükleri' taşımasından dolayı olabileceğini düşünüyoruz.

Bakterileri taşıyan büyük damlacıkların buharlaşması daha uzun sürebilir. Bu da bu maddelerin bozunmaya karşı daha dirençli olmasını ve bakterilerin canlılığını uzun süre koruyabilmesini sağlar. Her iki durumda da bu araştırma, hastanelerdeki enfeksiyon kontrolünde önemli noktalara parmak basıyor ve aynı zamanda bu konuda yapılan  "Hapşırıp öksürürken ağzınızı kapatın ve daha sonra ellerinizi yıkayın" uyarılarına daha fazla kanıt sağlıyor.