Ökaryotların Evrimindeki Gizemli Boşluğu Aydınlatıyoruz!

Ökaryotların Evrimindeki Gizemli Boşluğu Aydınlatıyoruz! Universitat Utrecht
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
3 dakika
1,174 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Yeni çalışmamızda, liderlik ettiğim ekibimle birlikte, yüksek yapılı canlıların en yakın mikrobiyal akrabası olan Asgard arke hücrelerini görüntülemeyi başardık. Asgard arkelerin genetik materyali ve protein makineleri arasındaki boşluk, karmaşık hücre altı yapının temel taşlarına işaret ediyor. Nature yayın grubu altında bulunan saygın bir dergi olan ISME Journal'da yayımladığımız araştırma sonuçları, yüksek yapılı canlı hücrelerin nasıl evrimleştiğini anlamamıza yardımcı olacak.[1]

Kompleks Ökaryot Hücreleri Nasıl Evrimleşti?

Dünya üzerinde yasayan canlılar, hücrelerinin özelliklerine göre prokaryot ve ökaryot olmak üzere iki gruba ayrılıyor. Bakteriler ve arkeler gibi prokaryotik canlıların hücreleri, küçük ve basit bir yapıda olurken; genetik materyallerini zarlı bir çekirdek yapısı içerisinde taşımıyor. Ökaryot hücreler ise genellikle daha büyük ve karmaşık yapıdayken, farklı metabolik işlemlerinin yürütüldüğü, "organel" denilen özelleşmiş zarlı yapılar içeriyor.

Basit yapılı hücrelerin karmaşık formlu hücre yapılarına nasıl evrimleştiği, biyolojinin cevaplanmayı bekleyen en önemli sorularından biri. 

Reklamı Kapat

Ökaryot Eğilimli Arkeler!

Yapılan son araştırmalar, Asgard arke ve bir bakteri arasında milyon seneler önce gerçekleşen bir birleşmenin, ilk ökaryotik hücreyi oluşturduğunu öne sürüyor. Ökaryotik hücrelerin halen yaşayan en yakın prokaryotik akrabası olan Asgard arkeler üzerinde yapılan genetik çalışmalar, daha önce ökaryotlara özgü olduğu zannedilen ve karmaşık hücre yapısını düzenleyen bazı proteinlerin varlığına işaret ediyor. 

Fakat genellikle deniz ortamında yaşayan Asgard arkelerin hücre yapısını ortaya koyan mikroskobik görüntüler olmadan bu ilginç canlıların nasıl yaşadığını anlamamız mümkün değil. 

Elde ettiğimiz görüntülerin 3 boyutlu rekonstrüksiyonu
Elde ettiğimiz görüntülerin 3 boyutlu rekonstrüksiyonu
Nature

Deniz Sedimentlerinde Asgard Arke Avı

Danimarka, Hollanda ve İsrail’den bilim insanlarıyla birlikte, Danimarka’nın Aarhus Körfezi’nde Asgard arke avına çıktık. Sadece Asgard arkelerin ribozomlarına bağlanabilen, floresanla işaretlenmiş küçük DNA dizileri tasarladık ve yüksek çözünürlüklü mikroskop kullanarak Asgard arkeleri görüntülemeyi başardık.

Ben, Wageningen Üniversitesi’nde görev almaktayım ve bana kalırsa elde ettiklerimiz, bilim camiası için oldukça sürpriz bir sonuç... Asgard arkelerin protein sentezleyen ribozom yapıları ve DNA molekülleri arasında 50 ile 280 nanometre arasında değişen bir boşluk tespit ettik. Böyle bir yapının DNA ve ribozom yapıları hücre içerisinde dağınık halde bulunan çekirdeksiz mikroorganizmalar için beklenmeyen bir durum. 

Aarhus Körfezi’nde, bir araştırma gemisinin güvertesinden sediment örnekleri topluyoruz.
Aarhus Körfezi’nde, bir araştırma gemisinin güvertesinden sediment örnekleri topluyoruz.

Ribozom ve DNA Arasındaki Gizemli Boşluk

Elde ettiğimiz sonuçlar, genetik materyalin hücre içerisindeki belli bir bölgede yoğunlaşmış olarak bulunduğunu gösteriyor. Asgard arkelerin hücre iskeleti ve zar modellemesi gibi ökaryotlara özgü bazı proteinleri sentezlediği göz önüne alınırsa, DNA ve ribozom arasındaki gizemli boşluk, organel tarzı bir hücre içi bölümlenmeye işaret ediyor.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Asgard arke ve ribozom-DNA arasındaki boşluğun yüksek çözünürlüklü mikroskop görüntüsü. Asgard arkelerin ribozomlarına bağlanabilen iki farklı floresan molekül içeren problar (kırmızı ve yeşil) ile DNA molekülleri (mavi) gösterilmiştir.
Asgard arke ve ribozom-DNA arasındaki boşluğun yüksek çözünürlüklü mikroskop görüntüsü. Asgard arkelerin ribozomlarına bağlanabilen iki farklı floresan molekül içeren problar (kırmızı ve yeşil) ile DNA molekülleri (mavi) gösterilmiştir.
Nature

Elde edilen sonuçlar, kafamızdaki soru işaretlerini daha da arttırdı. Bu soruları cevaplamak icin, Asgard arkelerin hücre içi yapılarının elektron mikroskobuyla çok detaylı bir şekilde görüntülenmesi gerektiğini vurguluyor.

Hücre altı yapıların detaylı analizi, basit yapılı hücrelerin karmaşık formlu hücre yapılarına evrimine ışık tutup doğa tarihinin çok önemli bir sorusuna cevap vermemize yardım edecek. 

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 3
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 27/09/2021 12:13:46 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10938

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Onkoloji
Doğa Yasaları
Konuşma
Ahlak
Tümör
Zehirli Mantar
Arı
Uterus
Makale
Dinozorlar
Biyografi
Astronot
Diş Gelişimi
Önlem
Nadir
Yaşlılık
Mikroevrim
Mit
İnsan Sağlığı
Güneş Sistemi
Doğal Seçilim
Köpekbalığı
Yapay Seçilim
Dil
Evrimleşme
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın