Evrim Ağacı
Reklamı Kapat
Reklamı Kapat

Bu yazı, The Conversation isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bu haber 3 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Bilim, tarım ve tıp alanındaki yeniliklerimiz sayesinde biyolojik kaderimizin efendileri haline geldiğimiz, evrimimizin kontrolünü ele geçirdiğimiz, çok eski ve de yakın atalarımızın yaşadığı ölüm ve acı verici şeylerin çoğunu ortadan kaldırdığımız söylenir.

Açlık ve kıtlığı yok ettik ve dünyanın birçok yerinde gıda sıkıntısını ortadan kaldırdık. Bugün, çok çeşitli ve yüksek kalitede gıdalara erişebiliyoruz. Sadece mevsimsel olarak kullanılabilir olan ürünleri artık bütün bir yıl boyunca tüketebiliyoruz. İnsanlar, birçok ölümcül hastalığın antibiyotiklerle etkisini azaltıp ve bazılarını ise aşılarla yoluyla tamamen ortadan kaldırdılar. Yaşlandığımızda vücudumuzun parçaları yıpranmaya başlasa da her geçen gün onları daha fazla onarabilir ve hatta yapay olanları ile değiştirebilir hale gelmekteyiz.

Aktif cinsel yaşamı sürdürürken bile, doğurganlığımızı kontrol edebilir ve çocuk sahibi olup olmamaya karar verebiliriz. Örnek olarak, insanlar, kariyerleri kurulduktan ve aileler mali açıdan çocuk yetiştirmeye hazır olduktan sonra çocuk yapmaya karar verebilirler. Çoğumuz kiminle evleneceğimizi seçebiliriz. Sadece yaşadığımız yerden veya kabileden değil, gezegenin dört bir yanından insanlarla, ayrıca bazı yerlerde aynı cinsiyetten insanlarla evlebiliriz.

Ömrümüzü önemli ölçüde uzattık. Daha fazla insan şimdiye dek olduğundan daha uzun yaşıyor. Gezegen genelinde yüz yıllardır her yıl insan nüfusu çarpıcı bir şekilde artıyor. Kültür, sağlık, beslenme ve yaşam beklentisinde meydana gelen bu değişikliklerle birlikte insan nüfusu son yüzyılda dramatik bir şekilde büyümüştür.

Sadece bir milyar insanlık nüfusa ulaşılması yüz binlerce yıl aldı, ancak yirminci yüzyılın ortalarında bu sayı iki buçuk milyarı aştı. Ve yirmi birinci yüzyılın ortalarına kadar bu küçücük mavi gezegende yaklaşık 10 milyar insanın yaşıyor olacağı tahmin ediliyor.

Sadece kendi geleceğimizi değil, milyonlarca başka türün evrimsel kaderini de yeniden yazıyoruz. Vücudumuzda bulunun geniş mikrobiyomumuza ve çevremizdeki bir çok canlı türüne, diyetimizdeki değişimlerle ve ilaç kullanımımızla, kirlenme, arazi açma ve sömürü yoluyla etki ederiz.

Bu değişimlerin tümü, bir tür olarak geleceğimiz üzerinde ne gibi etkilere sahip olabilir? Evrimimizin gelecekteki gidişatı nedir?

Nasıl Evrimleşiyoruz?

Genetikçiler, insanlar tarafından yapılan seçimlerin tüm popülasyonların ve sonuç olarak bizim türümüzün gelişimi üzerinde derin etkileri olabileceğine dair açık kanıtlar buldular.

Cinselliğin Evrimi

Toplumların bir çoğunda, hem kadınların hem de erkeklerin ilk çocuklarını yapmak açısından pozitif seçilim altında olduğuna dair bazı çarpıcı örnekler bulunmuştur.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Diğer çalışmalar, kadınların bazı endüstri öncesi gruplarda son doğum açısından, diğer bazı post-endüstriyel popülasyonlarda ise menopoza geç girmek açısından pozitif seçilim baskısı altında olduklarını göstermiştir.

Sonuçta, bazı gruplarda üreme süresi hem kadınlar hem de erkekler için gün geçtikçe daha da artmaktadır.

Fiziksel Evrim

Yine diğer araştırma kadınların en az bir sanayi öncesi toplumda boy artışı konusunda ve üç sanayi sonrası grupta ise boy azalması konusunda seçilim baskısı altında olduğunu göstermiştir.

Daha küçük vücut boyutlarında erkenden olgunlaşma eğilimi, belki de hijyen, halk sağlığı ve tıbbi bakımın geliştirilmesinden kaynaklanan çocuk ölümleri sayısının azalmasının bir sonucudur.

Genetik Evrim

Bu yıl yayınlanan ilginç bir çalışma da Stanford Üniversitesi'nden Yair Field'in yönettiği bir ekip tarafından UK10K Projesi'nde depolanmış olan DNA'ları inceleyerek, son dönemdeki hayatta olan İngilizlerde evrim belirtileri aramak üzerineydi.

Field ekibi, son 2000 yılı kapsayan seçilim sinyallerini araştırdı ve üç önemli gen grubunda evrim kanıtı buldu.

İlk olarak, süt ve diğer süt ürünleri sindirimi ile ilgili olan laktaz genleri için güçlü bir seçilim olduğunu gördüler. Dolayısıyla, süt toleransı, belki de artan süt tüketimi seviyesiyle birlikte Britanya'da geçtiğimiz bir kaç bin yılda artışa geçmiştir.

İkinci grup HLA olarak adlandırılan insan bağışıklık sisteminde rol oynayan genleri içeriyor. Olası nedenini daha net bir şekilde kestirmek mümkün olmamakla birlikte, yaklaşık 2000 yıl önce İngiltere'yi işgal eden Romalılar ve daha sonra birçok gruptan gelen fazla sayıda göçmen tarafından bulaşıcı hastalık maruziyetinin artışına bağlı olabilir.

Ancak en şaşırtıcı olanı, sarışın saç ve mavi gözler için genlerin son iki binyılda seçilmiş olmasıdır. Bu durumda, görünüyor ki doğal seçilimden ziyade cinsel seçilim, bu kombinasyon için gerekli genleri taşıyan kişilerin sayısında bir artış için itici güç olmuştur.

Ezoterik olmanın ötesinde, bu tür araştırmalar, nasıl yaşadığımızın, ne yemek yediğimizin ve kiminle evlendiğimiz hakkında yaptığımız kararların, evrimimiz üzerinde nasıl uzun süre etkili olabileceğini göstermektedir.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: The Conversation | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 26/09/2020 09:25:40 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7124

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Beslenme Bilimi
Biyografi
Galaksi
Okyanus
Fotosentez
Tarih
Tutarlılık
Darwin
Örümcek
Doğum
Küresel Isınma
Nobel Ödülü
Vegan
Hematoloji
Köpekbalığı
Kuantum Fiziği
Epigenetik
Viroloji
Kanıt
Ay Görevleri
Maske
Böcekler
Anne
Kuyruk
Biyolojik Antropoloji
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Özgürlüğün ne olduğunu bilmeyenler, onu talep edemezler.”
Johann Schubert
Geri Bildirim Gönder