İçerikler - Sayfa 384

Kepler yasaları, Kepler'in 17. yüzyılın başlarında ortaya attığı, gezegenlerin hareketini açıklayan üç ayrı kolda incelenen yasalardır. Bu yasalar, birlikte çalıştığı bilim insanı Tycho Brahe'den kalan verilerden yola çıkarak geliştirilmiştir ve hepsi oldukça temel gözlemsel verilere dayanmaktadır.

Yasalara geçmeden önce, Kepler'in yaşadığı dönemin atmosferini ve onu bu devrim niteliğindeki başarıya götüren düşünceleri incelemek gerekiyor. Kepler'in yaptığı çalışmalar, yazının başında da dediğimiz gibi Tycho Brahe'nin uzun yıllar yaptığı gözlemlerin verilerine dayanıyordu. Tycho, Avrupa'nın en iyi üniversitelerinden birinde eğitim almış, daha sonra da kendi gözlem evinde (Uraniborg) yaptığı gözlemler sonucunda, Antik yunan görüşü olan Dünya merkezli evren modelinin doğru olmadığına ikna olmuş bir bilim insanıydı.

Mendel, bezelye bitkileri ile yürüttüğü çalışmalarında yalnızca bir kalıtım şekline odaklanmış; odaklandığı özelliklerin kalıtımı, tek bir özellik için baskın ve çekinik alellerin çaprazlama örüntüleri ile sınırlı kalmıştır. Bu çalışmaların ardından keşfedilen ve baskın - çekinik, tek gen modelini takip etmeyen birkaç önemli kalıtım şekli daha bulunmaktadır.

Mendel, bezelye bitkileri ile deneylerinde şunları gözlemlemiştir:

Nanking Katliamı (veya "Nanking Tecavüzü"), İkinci Çin-Japon Savaşı sırasında Çin'in başkenti olan Nanjing'de (veya Nanking'de) Japonlar tarafından 6 hafta boyunca yapılan toplu katliam, toplu tecavüz, çapulculuk ve kundakçılık olaylarına verilen isimdir. 13 Aralık 1937'de başlayan Nanking Katliamı, 2. Dünya Savaşı sırasında yaşanan en büyük insanlık suçları arasında yer almaktadır. Toplamda 40.000 ila 300.000 kişinin öldürüldüğü iddia edilen (genel konsensüs 200.000 ölü civarındadır) bu katliamda bazı Japon yetkili suçlu bulunarak cezalandırıldıysalar da, önemli bir bölümü cezalandırılamadan öldürülmüş veya seppuku yoluyla intihar etmişlerdir. Katliama sebep olan siyasi yöneticilerin bir kısmıysa dokunulmazlık yoluyla yaptırımdan kurtulmayı başarmışlardır.

Aralık 1937... Japon İmparatorluğu tarafından Çin'in liman şehirlerinden biri olan Şangay işgal edildi. Japonlar içindeki nefreti ve kini tam olarak atamamıştı; çünkü Şangay cephesinde çok fazla zayiat vermişlerdi ve moraller çok düşüktü. Aslında bu olumsuz şartlar nedeniyle Tokyo'daki Kurmay Başkanlığı savaşı daha da ilerletmek istemiyordu. Yine de 1 Aralık 1937'de Merkez Çin Bölge Ordusu'nun ve 10. Ordu'nun komutanlarına bir mesaj geldi:

Kolombiya'nın batısındaki Nevado del Ruiz yanardağı ve çevresinde 1840'lardan beri ara ara sarsıntılar oluyordu. Ancak 1985 yılının Eylül ayında bu sarsıntılar çok şiddetlendi. Özellikle yanardağın 50 km doğusundaki Armero kasabasında halk telaşlanmaya başladı. Ancak kasabayı tamamen de terk etmediler.

İki ay sonra, Kasım'ın 13'ünde Nevado del Ruiz patladı. Aslında patlamanın kendisi çok şiddetli değildi, ancak bu küçük patlama dağın tepesindeki mevcut kar ve buz karışımının ufak bir yüzdesini harekete geçirdi. Bunlar da kendi çevrelerindeki diğer şeylere çarparak ve iterek, giderek büyüyen ve yanardağdan aşağı inen devasa bir çamur, kaya ve su bulamacına yol açtı.

Mendel Yasaları; "Baskınlık ve Düzenlilik (Egemenlik) Yasası", "Genlerin Ayrılması Yasası" ve "Bağımsız Çeşitlilik Yasası" şeklinde 3 ayrı yasadan oluşur. Kimi zaman "Mendel kanunları", "Mendel kalıtımı" veya "Mendelizm" olarak da bilinen Mendel Yasaları, aslen 1865 ve 1866 yıllarında Gregor Mendel tarafından ileri sürülen, 1900 yılındaysa Hugo de Vries ve Carl Correns tarafından yeniden keşfedilen, uluslararası şöhreteyse William Bateson sayesinde kavuşan biyolojik kalıtım yasalarının genel adıdır.^[1]

Mendel kanunları ilk kez ileri sürüldüğünde oldukça tartışmalıydı ve kolay kolay kabul görmedi.^[3] Ancak sonradan, 1915 yılında "genetik" ve "alel" gibi temel genetik kavramları icat eden Thomas Hunt Morgan, Mendel yasalarını Boveri-Sutton Kromozom Teorisi ile birleştirmeyi başardı ve böylece bu ikili, klasik genetiğin temeli haline gelmiş oldu. Daha sonradan, 1930 yılında Ronald Fisher, bu fikirleri evrim yasasıyla birleştirerek matematiksel evrim sahasını başlattı ve popülasyon genetiğinin temellerini atmış oldu. Evrim Teorisi'nde yaşanan bu devrimsel paradigma değişimi, günümüzde Modern Sentez olarak bilinmektedir.^[2]