İçerikler - Sayfa 299

Evrim Ağacı Logo
Evrim Ağacı
Karanlığı bilimle fethet!
Filtrele
Galvarino Kimdir? İspanyol Sömürgecilerine Karşı Halkı Direniş İçin Nasıl Örgütlemiştir?
MakaleGalvarino Kimdir? İspanyol Sömürgecilerine Karşı Halkı Direniş İçin Nasıl Örgütlemiştir?

Galvarino, 16. yüzyılda yaşamış ve Güney Şili ile Güney Arjantin'de yaşamış Mapuche halkının ulusal kahramanıdır. Bir savaşçı olan Galvarino, 1500'lerin ortalarında halkını İspanyol egemenliğinden kurtarmak için mücadele etmiştir. 16. yüzyılın ortalarında Güney Amerika kıtasını adım adım istila eden İspanyollar, Francisco Pizarro ve Diego de Almagro liderliğindeki kuvvetlerle üstün silahları sayesinde İnka uygarlığını büyük ölçüde yok etmişlerdir. Pizarro ve Almagro, İnka İmparatorluğu'nun zenginliklerini ele geçirerek İspanya'nın Amerika'daki etki alanını genişletmişlerdir. Bunun ardından İspanyol istilacılar, kıtanın güneyine doğru ilerlemeye başlamış ve bu süreçte Mapuche halkı ile karşılaşmışlardır.

Yüzlerce yıl boyunca İnkalara karşı direnen ve onların hakimiyetini reddeden Mapucheler, İspanyolların güçlü askeri varlığına rağmen onların hakimiyetini de kolayca kabul etmeyeceklerdir.

65
Paylaş
Shirky İlkesi: Hayatımızda Kolayca Çözülebilecek Bunca Sorun Varken Neden Çözmüyoruz?
MakaleShirky İlkesi: Hayatımızda Kolayca Çözülebilecek Bunca Sorun Varken Neden Çözmüyoruz?

Shirky İlkesi, "Oluşumlar deva oldukları dertleri sürdürmek için ellerinden geleni yaparlar." alıntısıyla özetlenebilecek bir fenomendir. Bir başka deyişle her oluşum, varlık sebebi olan sorunu sürdürmeye çalışır. Örneğin bir toplumsal sorunu ele almak üzere oluşturulmuş bir devlet kuruluşu, başkaca kuruluşların bu soruna yönelik yaptığı çalışmaların önüne taş koyabilir ve böylelikle otoritesini korumaya, varlığını sürdürmeye devam eder. Veya bu devlet kuruluşu, sorunu ele alma şekline körü körüne bağlı olabilir; sorunu kökünden çözebilecek yeni çözüm önerilerini dikkate almayabilir ve böylelikle sorunun devam etmesine sebep olabilir. Shirky ilkesi, bu çerçevede birçok alanı etkileyen, dolayısıyla anlaşılması son derece önemli bir konudur.

Shirky İlkesi'nin bir örneği, Amerika'da vergi beyannamesi hizmeti sunan şirketlerdir. İşbu şirketler, çeşitli devlet organları üzerindeki etkilerini kullanarak daha kolay veya ücretsiz şekilde aynı hizmeti veren sistemlerin gelişmesini engellemekte ve bu sayede kâr etmeye devam etmektedir.[1][2][3][4] Yine Amerika'dan bir başka örnek ise özel hapishane hizmeti üzerine uzmanlaşmış şirketlerdir. Bu şirketler de yine güçlerini kullanarak hapis cezasına çarptırılan bireylerin sayısının artmasına ve verilen cezaların sürelerinin uzamasına neden olurlar.[5][6][7][8][9]

36
Paylaş
Depresyonu "Kimyasal Dengesizlik" Olarak Yorumlayan Serotonin Hipotezi Yanılıyor Olabilir mi?
MakaleDepresyonu "Kimyasal Dengesizlik" Olarak Yorumlayan Serotonin Hipotezi Yanılıyor Olabilir mi?

Serotonin, "monoamin nörotransmitter" olarak da bilinen, sinir hücreleri arasında bilgi taşıyan bir nörotransmitterdir.[1] Bu kimyasal bilgiler vücudunuzun nasıl çalışacağını belirler.[2]

Serotoninin depresyonla ilişkili olabileceği fikri ilk kez Alec Coppen tarafından 1967 yılında ortaya atılmıştır. Coppen, serotonin ve diğer nörotransmitterlerin beyindeki seviyelerinin duygudurum bozukluklarıyla ilişkili olabileceğini öne sürmüştür. Coppen'in, "Affective Disorders: The Biochemistry" adlı makalesiyle ilk kez paylaşılan bu hipotez Serotonin Hipotezi olarak bilinmektedir.[1] Kimyasal dengesizlik hipotezi hakkındaki genel fikir, nöronlar arasındaki sinapslarda belirli nörotransmitterlerin eksik olması durumunda uyarı iletiminin engelleneceği ve bunun depresyona yol açacağı yönündedir.

59
Paylaş
Mete Atatüre ve Ekibi, Tarihte İlk Defa "İmkansız" Olarak Görülen "Doğal Manyetik Monopolleri" Gözlemeyi Başardı!
MakaleMete Atatüre ve Ekibi, Tarihte İlk Defa "İmkansız" Olarak Görülen "Doğal Manyetik Monopolleri" Gözlemeyi Başardı!

Cambridge Üniversitesi Cavendish Laboratuvarı Başkanı sevgili Prof. Dr. Mete Atatüre ve ekibi, fizik dünyasında çığır açabilecek bir keşfe imza attılar: Araştırmacılar, bildiğimiz pas ile yakından ilişkili bir malzemede, daha çevreci ve daha hızlı bilgi işlem teknolojilerine güç sağlamak için kullanılabilecek bir sonuç olan manyetik monopoller keşfettiler.

Parçacık fiziğinde manyetik monopoller, sadece 1 adet manyetik kutbu olan, varsayımsal bir temel parçacıktır. Bunu, güney kutbu olmayan ama kuzey kutbu olan bir mıknatıs veya tam tersi gibi hayal edebilirsiniz. Elektrik yüklerinde negatif yüklü elektronlar ve pozitif yüklü protonlar izole bir şekilde bulunabiliyor olsalar da, ilginç bir şekilde manyetik yükler mutlaka bir arada, kuzey ve güney kutbu aynı sistemde bulunacak şekilde var olmak zorundalar. Bir diğer deyişle, kuzey ve güney kutupları olan sıradan bir mıknatısı istediğiniz kadar küçük parçalara bölün, asla "sadece kuzey" veya "sadece güney" kutbuna sahip bir mıknatıs elde edemezsiniz. En azından bunun böyle olması gerektiği düşünülüyordu.

109
Paylaş
IBM, Üretilen İlk 1.000 Kuantum Bitlik Kuantum Çipi Tanıttı!
MakaleIBM, Üretilen İlk 1.000 Kuantum Bitlik Kuantum Çipi Tanıttı!

IBM, sıradan bir bilgisayardaki dijital bitlere eş değer olan 1.000'den fazla kuantum bite sahip ilk kuantum bilgisayarını tanıttı. Ancak şirket, alınan son kararlar ile strateji değiştireceğini ve bilgisayarlarını daha büyük yapmak yerine hatalara karşı daha dayanıklı hale getirmeye çalışacağını söylüyor.

IBM, her yıl kuantum bit sayısını iki katına çıkaran bir kuantum bilişim planı izliyor. Condor adı verilen, 4 Aralık 2023 tarihinde tanıtılan ve bal peteği şeklinde düzenlenmiş çip, 1.121 süperiletken kuantum bit bulunduruyor. Son üretilen çip; IBM'in 2021 yılında piyasaya sürdüğü Eagle adlı 127 kuantum bitlik çipi ve geçen yıl duyurulan Osprey ismine sahip 433 kuantum bitlik çipi de dahil olmak üzere, ismini kuşlardan alan bu rekor kıran çiplerini takip ediyor.

31
Paylaş