İçerikler - Sayfa 138

Yapay zeka algoritmaları, her geçen günle birlikte sağlık sektörünün her alanına girmeye devam ediyor. Meme kanseri görüntülemelerinde, klinik notlar alınmasında, sağlık sigortalarının yönetiminde ve hatta "sanal hemşireler" yaratmakta veya doktor-hasta diyalogları oluşturmakta kullanılıyorlar. Bazı şirketler bu araçların tıp sektörünü daha verimli hale getireceğini, doktorlar ve diğer sağlık çalışanlarının yüklerini hafifleteceğini iddia ediyor.^[1] Ancak bazı uzmanlar bu araçların şirketlerin iddia ettiği kadar düzgün çalıştığından şüpheli.

İnsanlara benzer şekilde metin üretebilmek üzere muazzam büyüklükte veriyle eğitilen büyük dil modelleri (LLM'ler) gibi yapay zeka araçları, ancak aldıkları eğitim kadar kaliteli sonuçlar verebilirler. Oysa tıbbi alanda LLM'lerin yetkinliğini ölçmek için kullanılan metrikler tıp fakültelerinin sınavlarına dayanmaktadır. Hatta sağlık sektöründe kullanılan yapay zeka araçlarını değerlendiren bir çalışma, bu modellerin sadece %5'inin gerçek hastalardan elde edilen verilerle eğitildiğini göstermektedir.^[2] Dahası, birçok çalışma dil modellerini test etmek için tıbbi bilgilerle ilgili sorular sormakla yetinmiştir. Çok az çalışma modellerin gerçek hayatta şimdiden üstlendiği reçete yazma, konuşma özetleme veya hastalarla konuşma gibi görevlerin ne kadar iyi yapıldığını incelemiştir.

Eşkenar dörtgen, dörtgenlerin özel bir halidir. Bunu anlamak için öncelikle dörtgenleri nasıl ele aldığımızı irdeleyelim. Dörtgen, adından da anlaşılacağı gibi, dört kenarı ve 4 köşesi olan bir çokgen türüdür. Düzgün olsun ya da olmasın, bütün dörtgenlerin iç açılarının toplamı 360°'ye eşittir (öklid geometrisinde). 6 adet dörtgen tanımlanabilir:

Dörtgenleri basit ve karmaşık şeklinde iki gruba ayırabiliriz. Basit dörtgenlerde komşu olmayan iki kenar kesişmezken, karmaşık dörtgenlerde durum tam tersidir. Karmaşık dörtgen, kelebek şeklini de andırdığı için bazen bu şekilde anılır.

Yeni bir araştırma, hedefe yönelik psikolojik müdahalelerin yanlış bilgilere karşı uzun vadeli direnci önemli ölçüde artırabileceğini ortaya koydu.^[1] "Psikolojik güçlendirici dozlar" olarak adlandırılan bu müdahaleler, hafıza tutumunu iyileştiriyor ve bireylerin zamanla yanıltıcı bilgileri daha etkili şekilde tanımasına ve direnmesine yardımcı oluyor.

Nature Communications dergisinde yayınlanan çalışma, metin tabanlı mesajlar, videolar ve çevrimiçi oyunlar gibi farklı yaklaşımların insanları yanlış bilgilere karşı nasıl korunabileceğini inceliyor. Oxford, Cambridge, Bristol, Potsdam Üniversiteleri ve King’s College London’dan araştırmacılar, bu müdahalelerin kalıcılığını test etmek ve etkilerini güçlendirme yollarını belirlemek için 11.000’den fazla katılımcıyla beş büyük ölçekli deney gerçekleştirdi. Araştırma ekibi, üç tür yanlış bilgi önleme yöntemini test etti:

İnsan beynindeki dalgaların keşfinin üzerinden yüz yıl geçti. Ancak bu şaşırtıcı keşfin öyküsünü çok az kişi biliyor, çünkü gerçek öykü örtbas edildi ve tarihe karıştı!

Bundan yaklaşık 20 yıl önce Fields, Almanya ve İtalya'daki öncü bilim insanlarının laboratuvarlarını ziyaret ederek bazı sorularına cevaplar arıyordu. Fields'ın öğrendikleri, doğru kabul edilen tarihi altüst ederek Naziler, beyin dalgaları, Rusya ile Ukrayna arasındaki savaş ve bir intiharı içeren tüyler ürpertici bir hikayeyi ortaya çıkarttı. Açığa çıkan tarih, günümüz olaylarıyla birlikte yankı uyandırıyor ve bu da tarihin, bilimin ve toplumun nasıl iç içe geçmiş olduğunu gözler önüne seriyor.