İçerikler - Sayfa 126

Kuzey Carolina Üniversitesi öncülüğünde araştırmacılar, erken çocukluk döneminde beyin gelişimini takip etmek için fonksiyonel MRI verileriyle oluşturulan beyin bağlantı haritalarını kullandı. Bu haritalar, doğumdan 6 yaşına kadar beyin ağlarının olgunlaşma sürecini gösteriyor. Ekip, bu gelişimsel modellerden sapmaların; birincil, varsayılan, kontrol ve dikkat ağlarını içeren erken bilişsel yeteneklerde önemli ölçüde farklılıklarla ilişkilendirildiğini belirledi.

Erken çocukluk dönemi, beyin büyümesinde kritik bir dönemde olduğu ve sinir ağlarının bilişsel gelişimi şekillendiren hızlı değişimler geçirdiği bir döneme işaret eder. Fiziksel büyüme çizelgeleri boy ve kilo gibi parametreleri izlemek için iyi bilinen araçlar olsa da çocuklarda zamanlaması farklı olan beyin fonksiyonu gelişimini değerlendirmek için benzer standartlar hala belirlenmiş değil.

Yılbaşı gecesi gibi günlerde insanların en yeni anılarını paylaşmak için sosyal medyaya akın edecektir. Ancak yeni bir araştırma, dondurucu soğuklar veya yoğun kar yağışı gibi sert hava koşullarının ve aşırı sıcakların da insanları sosyal medyada daha aktif olmaya itebildiğini ortaya koyuyor.

Psychological Science dergisinde yayınlanan yeni bir çalışmada araştırmacılar sosyal medya kullanımının meteorolojik koşullara göre nasıl değiştiğini incelediler. Araştırma, çevresel koşulların sosyal medyadaki davranışları nasıl etkileyebileceğini daha iyi anlamamızı sağlıyor.^[1] Çalışmanın yazarlarından ve Laureate Beyin Araştırma Enstitüsü'nde hesaplamalı davranış bilimci olan Nick Obradovich, şöyle anlatıyor:

Blokzincir (İng: "blockchain") teknolojisinin ortaya çıkardığı alternatif yaklaşımlar sayesinde birçok alanda yenilikçi çözümler arayanların ilgisini üzerine çekmeyi başardı. Bu teknoloji, şu an için daha çok finans ve ödeme sistemleriyle, dahası kripto paralarla anılmaktadır. Ancak aynı zamanda kimlik doğrulama, telif haklarının korunması, tapu gibi mülkiyet belgelerinin dijitalleştirilmesi ve diplomaların güvenli ve kolayca doğrulanabilir şekilde blokzincir üzerinde saklanması gibi birçok yeniliği de hayatımıza kazandı\text{}rmaktadır.

Blokzincir teknolojisinin sağladığı yeniliklerden faydalanabilecek alanlardan bir tanesi de sağlık sektörüdür. Giderek artan tıbbi kayıtların elektronik ortamlarda toplanması ihtiyacı, çeşitli mahremiyet ve güvenlik tehditlerini beraberinde getirmektedir. Blokzincir teknolojisi yardımıyla hasta-hekim ilişkilerinde önemli ilerlemeler kaydedilebilir, tıbbi verilerin güvenli bir şekilde yönetilmesi ve kolaylıkla erişilmesi sağlanabilir. Bununla birlikte sigorta ve ilaç sektörleriyle akademi gibi birçok farklı alan blokzincirin getirilerinden faydalanabilir.

Cilt kanserini tespit etmek amacıyla geliştirilen bir yapay zeka modeli üzerine çalışan araştırmacılar, ilk aşamada modelin son derece başarılı olduğunu gözlemlediler. Ancak daha ileri analizlerde modelin beklenmedik bir hata yaptığını fark ettiler: Model, kötü huylu dokuları belirlerken, tıbbi görüntülemelerde yer alan cetvelleri "ayırt edici özellik" olarak değerlendiriyordu.^[1] Keza, modeli eğitmek için kullanılan veri setinde kötü huylu dokuları gösteren görüntülerin çoğu cetvel içermekteydi. Dolayısıyla model, eğitiminde kullanılan veri setinden yola çıkarak, cetvel içeren tüm görüntüleri kötü huylu olarak sınıflandırma eğilimi göstermekteydi.

Burada sorun, yapay zekanın akıl yürütme mekanizmasının doğasında yatmaktadır. İnsan bir patolog, böyle bir yanlış çıkarımda bulunmazdı. Bu tür hatalı çıkarımlar, yapay zeka sistemlerinde yaygın olarak görülmektedir. Örneğin, insan kaynakları departmanlarında işe alımda kullanılan algoritmalar, genelde erkek adayları kadın adaylara göre daha fazla tercih etme eğilimi göstermektedir.^[2] Benzer şekilde, sağlık alanında kullanılan yapay zeka sistemleri, tıbbi hizmetlerde cinsel, ırksal ve etnik eşitsizlikleri pekiştirebilmektedir.^[3] Çünkü çoğu zaman bu sistemler, erkekleri kadınlara ya da bir grubu başka bir gruba karşı kayıran, önceleyen veriler kullanılarak bilerek veya bilmeksizin eğitilmektedir.

5 Aralık 2024'te bulguları duyurulan bir dizi güvenlik değerlendirmesinde OpenAI'ın ChatGPT o1 modeli, bir kapatılma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu düşünerek kapatılmaktan kaçma girişiminde bulundu!^[1]

ABD'li yapay zeka güvenliği kuruluşu Apollo Research, yapay zeka modeli o1'i üçüncü taraf güvenlik testlerinden geçirdi ve yürütülen testlerin bazılarında o1'in, kapatılmaya karşı koymaya çalıştığı tespit edildi. Kuruluş tarafından yapılan açıklamaya göre, kaçma girişimleri yalnızca modelin, hedefine "ne pahasına olursa olsun ulaşması" için yoğun şekilde yönlendirildiği vakaların küçük bir kısmında gerçekleşti. Ayrıca kuruluş, bu testlerin o1'in serbest kalacak kadar gelişmiş olduğunu göstermediğini belirtti. O halde endişelenecek bir şey de yok, değil mi? İsterseniz, bu konuyu bir masaya yatıralım.