/evrimagaci.org/public/images/agora-icon.png){kind=icon}
Laika'yı Herkes Biliyor, Peki Uzaya Giden İlk Kedi Hangisiydi?
/content/e1678733-2882-4137-bcef-dec88917bf29.jpeg)
guinnesworldrecords
/profile/7570895e-2978-414a-85fe-4f7aece6338b.jpeg)
/profile/19df4c20-ed37-4a60-be2c-53089f3015fa.jpeg)
Bu Makalede Neler Öğreneceksiniz?
- 1963 yılında Fransız bilim insanları tarafından eğitilen 14 sokak kedisinden seçilen Félicette, 157 kilometre yüksekliğe çıkarak uzaya giden ilk ve tek kedi oldu.
- Félicette, fırlatma sırasında 9.5 G kuvvetine dayanarak yaklaşık beş dakika ağırlıksız ortamı deneyimledi ve güvenli şekilde dünyaya döndü.
- Uçuş sonrası nörolojik etkilerinin incelenmesi için uyutularak otopsi yapılan Félicette, 2019 yılında Fransa'da yapılan bronz heykelle onurlandırıldı.
Uzay yarışının ilk yıllarında, Sovyet köpeği Laika veya Amerikalı şempanze Ham gibi isimler sıkça hatırlansa da uzaya giden ilk ve tek kedi olan Félicette'in hikâyesi genellikle göz ardı edilir. Paris sokaklarından uzayın derinliklerine uzanan bu etkileyici hikâye hem büyük bir bilimsel başarıyı hem de hüzünlü bir sonu barındırır.
/content/7997b49e-92b5-4d6a-868f-6bac32e1cf66.png)
Uzaya Gitmek için Eğitilen Kediler
Her şey 1961 yılında, Fransız Centre d'Enseignement et de Recherches de Médecine Aéronautique (Tür: "Havacılık Tıbbı Eğitim ve Araştırma Merkezi", CERMA) bilim insanlarının, uzay yolculuğu potansiyeli için 14 dişi sokak kedisini toplamasıyla başladı. Bilim insanlarının kedilere duygusal olarak bağlanmasını önlemek için onlara isim yerine sadece numaralar verildi. Astronotlara benzer bazı eğitim prosedürleri uygulanan bu kediler, dar alanlara uyum sağlamaları için uzun süre küçük kaplarda tutuldu ve G-kuvvetlerini simüle eden santrifüj cihazlarında döndürüldü. Ayrıca nörolojik aktivitelerinin izlenebilmesi için beyinlerine elektrotlar yerleştirildi. Sonunda, eğitimleri başarıyla geçen ve sakin yapısıyla öne çıkan "C341" numaralı siyah beyaz kedi, bu tarihi görev için seçildi.
/content/aa794b04-1cca-489f-9b57-17b550c08fe9.png)
Tarihi Uçuş ve Uzaya Yolculuk
18 Ekim 1963 tarihinde, C341 Cezayir Sahrası'ndaki bir Fransız test tesisinden Véronique AG1 isimli sıvı yakıtlı bir roketle uzaya fırlatıldı. Fırlatma sırasında ses hızının 6 katına çıkan ve Apollo astronotlarının Ay yolculuğunda fırlatma sırasında deneyimledikleri 4-6 G kuvvetinin iki katı olan 9.5 G kuvvetine dayanan kedi, yeryüzünden yaklaşık 157 kilometre (95.7 mil) yüksekliğe ulaştı. Yaklaşık beş dakika boyunca ağırlıksız ortamı deneyimleyen C341, fırlatılışından 13-15 dakika sonra paraşütle güvenli bir şekilde dünyaya döndü ve bir helikopter tarafından canlı olarak kurtarıldı.
Görevden sonra Fransız basını ona ünlü çizgi film karakterinden esinlenerek "Félix" adını verdiği ancak hayvanın dişi olduğu doğrulandıktan sonra bu ismin Félicette olarak değiştirildiği belirtilmekle birlikte bu konuda kesin bir görüş sunmak mümkün değildir.
Hüzünlü Son ve Gecikmiş Onurlandırma
Ne yazık ki Félicette'in hikâyesi mutlu sonla bitmedi. Uçuşundan yaklaşık iki ay sonra, bilim insanlarının uzay yolculuğunun beyni ve vücudu nasıl etkilediğini inceleyebilmesi amacıyla uyutularak kendisine otopsi yapıldı. Uçuş sonrası inceleme, uzay uçuşunun nörolojik ve fizyolojik etkilerini incelemek için gerçekleştirilmiştir.
Uzun yıllar boyunca pullarda bile erkek bir kedi sanılarak yanlış resmedilen ve diğer uzay hayvanlarının gölgesinde kalan Félicette'in mirasının hak ettiği değeri alması için ilk adım 2017 yılında atılmış oldu. Matthew Serge Guy tarafından başlatılan bir Kickstarter kampanyasında toplanan 57.000 dolarlık bağış sayesinde, Félicette için özel bir anıt yapıldı. 18 Aralık 2019'da, Fransa'nın Strazburg kentindeki Uluslararası Uzay Üniversitesinde (ISU) törenle açılan bu 1.5 metre boyundaki bronz heykel, onu dünyanın üzerinde oturup yıldızlara gururla bakarken tasvir etmektedir. Félicette bugün, uzaya giden ilk ve tek kedi olarak hayvanların uzay uçuşu tarihi adına benzersiz bir yere sahiptir.
Evrim Ağacı'nda tek bir hedefimiz var: Bilimsel gerçekleri en doğru, tarafsız ve kolay anlaşılır şekilde Türkiye'ye ulaştırmak. Ancak tahmin edebileceğiniz gibi Türkiye'de bilim anlatmak hiç kolay bir iş değil; hele ki bir yandan ekonomik bir hayatta kalma mücadelesi verirken...
O nedenle sizin desteklerinize ihtiyacımız var. Eğer yazılarımızı okuyanların %1'i bize bütçesinin elverdiği kadar destek olmayı seçseydi, bir daha tek bir reklam göstermeden Evrim Ağacı'nın bütün bilim iletişimi faaliyetlerini sürdürebilirdik. Bir düşünün: sadece %1'i...
O %1'i inşa etmemize yardım eder misiniz? Evrim Ağacı Premium üyesi olarak, ekibimizin size ve Türkiye'ye bilimi daha etkili ve profesyonel bir şekilde ulaştırmamızı mümkün kılmış olacaksınız. Ayrıca size olan minnetimizin bir ifadesi olarak, çok sayıda ayrıcalığa erişim sağlayacaksınız.
Makalelerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!
Bu makalemizle ilgili merak ettiğin bir şey mi var? Buraya tıklayarak sorabilirsin.
Soru & Cevap Platformuna Git-
1
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
- H. Weitering. Félicette Has Landed! Memorial For First Cat In Space Unveiled In France.. (24 Ocak 2020). Alındığı Tarih: 21 Temmuz 2026. Alındığı Yer: Space | Arşiv Bağlantısı
- S. Atkinson. The Story Of Félicette, The First Cat In Space. (14 Ekim 2022). Alındığı Tarih: 21 Temmuz 2026. Alındığı Yer: BBC Sky at Night Magazine | Arşiv Bağlantısı
- H. Weitering. First Cat In Space To Receive A Proper Memorial. (8 Kasım 2017). Alındığı Tarih: 21 Temmuz 2026. Alındığı Yer: Space | Arşiv Bağlantısı
- Guinness World Records. First Cat In Space. Alındığı Tarih: 21 Temmuz 2026. Alındığı Yer: Guinness World Records | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 05/08/2026 16:26:39 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/23493
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.
/evrimagaci.org/public/images/logo-50.png){kind=logo}