Reklam
Reklam

Kolesterol Nedir ve Türleri Nelerdir? Yumurta Damar Tıkanıklığına Yol Açabilir mi?

Gece Modu

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Yumurta, dünyada en çok tercih edilen temel besin maddelerinden birisidir. Tercih edilmesinin başlıca sebepleri arasında kolay ulaşılabilir olması ve anne sütüne en yakın protein kompozisyonunu içermesi sayılabilir. Ancak yumurtanın sarısının yüksek kolesterol değerine sahip olmasına ve bu yüzden de damar sertliklerine, yani aterosikleroza neden olabileceğine dair insanlar arasındaki söylentiler yüzünden yumurta toplumlar ve hatta ülkeler nezdinde kötü bir üne kavuşmuştur. Peki yumurta sarısındaki kolesterol tanecikleri, gerçekten de kalbe giden koroner damarları tıkayarak kalp krizine neden olabilir mi?

Kolesterol Nedir? Vücudumuzda Üretilir mi?

Kolesterol, vücudumuzdaki bütün hücrelerde bulunan, kolay şekil alabilen yağlı bir maddedir. Kolesterol, bazı hormonları sentezleyebilmek, D vitaminini aktifleştirmek ve sindirime yardımcı olan bazı maddeleri üretebilmek için gerekli bir maddedir. Vücudumuzun ihtiyaç duyduğu kolesterolün hepsi karaciğerimizde sentezlenir. Yani kolesterol vücudumuz için gerekli bir maddedir ancak vücudumuz üretebildiği için besinlerle kolesterol almak zorunda değiliz. Bildiğiniz üzere kolesterol sadece süt, yumurta ve et gibi hayvansal kaynaklı besinlerde bulunur. Ancak her kolesterol molekülü birbirinin aynısı değildir.

Kolesterol molekülleri birer lipoproteindir, yani yağ (lipid) ve protein moleküllerinin kompozisyonu sonucu oluşmuşlardır. Vücuttaki işlevlerine göre 3 farklı kolesterol türü bulunur. Bunlar; yüksek yoğunluklu lipoprotein (HDL), düşük yoğunluklu lipoprotein (LDL) ve çok düşük yoğunluklu lipoproteindir (VLDL).

HDL ve LDL ilişkisini gösteren bir görsel
HDL ve LDL ilişkisini gösteren bir görsel
Harvard University

HDL kolesterol ''iyi'' kolesterol olarak da nitelendirilir çünkü damar duvarlarına zarar vererek ve buralarda birikerek damarların tıkanmasına yol açan plakların oluşumuna neden olan LDL kolesterolleri toplayarak karaciğerimize geri getirir. Plak oluşumuna sebebiyet verdiği için de LDL kolesterol ''kötü'' kolesterol olarak adlandırılır.

Bir diğer tür kolesterol da VLDL'dir. VLDL kolesterol işlev bakımından LDL kolesterolle benzerdir çünkü VLDL partikülleri de damarlarınızda plak oluşturabilir. Ama VLDL molekülleri temel olarak trigliseritleri, yani başka bir tür yağ molekülünü taşıdığı için LDL kolesterol moleküllerinden ayrılır.

LDL'in damar duvarlarındaki birikimini gösteren bir animasyon.
LDL'in damar duvarlarındaki birikimini gösteren bir animasyon.
Advanced Biology Scan

Yumurtada Ne kadar Kolesterol Bulunur ve Bu Kolesterol Hangi Türdür?

Orta boy bir yumurta toplamda 186 mg kolesterol içerir. Bu sayı, günlük önerilen alımın (RDI) %62'si kadardır. Yumurtanın içerdiği kolesterolün büyük çoğunluğu sarısında bulunur. Yumurta akında ise daha çok protein bulunur. Yumurtadaki kolesterolün büyük çoğunluğu HDL kolesteroldür. Yumurtada doymuş yağ oranı çok düşük olduğundan ve hiç trans yağ içermediğinden bu kolesterol çoğunlukla insan vücuduna olumsuz etki etmemektedir.

Bunun üzerine yapılan bir çalışmada katılımcıların %70'inde yumurtanın ''kötü'' kolesterol üzerinde bir etkisi gözlemlenmezken katılımcıların %30'u üzerinde çok az bir miktar LDL kolesterolün arttığı gözlemlenmiş. Ancak yapılan bütün deneylerde katılımcıların HDL kolesterolünün arttığı gözlemlenmiştir.

Yumurtayı kızartmak alacağınız LDL (kötü kolesterol) miktarını arttırabilir.
Yumurtayı kızartmak alacağınız LDL (kötü kolesterol) miktarını arttırabilir.
Pixabay

Sonuç

Yumurta, içerdiği kolesterol miktarından dolayı birçok insan tarafından kısıtlanması gerektiği düşünülen bir besin maddesi olsa da bilimsel veriler bu kısıtlamaları desteklemiyor. Çünkü yumurta gerek mikro besin gerek makro besin ögeleri açısından yeri doldurulması güç bir besindir.

Ayrıca yumurtanın düşük doymuş yağ ve trans yağ içeriği, yumurtanın az da olsa içerdiği LDL kolesterolün etki etmesine olanak sağlamıyor. Sonuç olarak kaç tane yumurta tükettiğimiz değil, ne ile birlikte ve nasıl tükettiğimiz önemlidir.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 7
  • Tebrikler! 16
  • Bilim Budur! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 1
  • Umut Verici! 2
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • Medline Plus. Cholesterol. (2019, Ağustos 30). Alındığı Tarih: 30 Ağustos 2019. Alındığı Yer: Medline Plus
  • Medline Plus. Vldl Cholesterol. (2019, Ağustos 30). Alındığı Tarih: 30 Ağustos 2019. Alındığı Yer: Medline Plus
  • K. Gunnars. Eggs And Cholesterol — How Many Eggs Can You Safely Eat?. (2018, Ağustos 23). Alındığı Tarih: 30 Ağustos 2019. Alındığı Yer: Healthline
  • Heart Foundation. Eggs. (2019, Ağustos 30). Alındığı Tarih: 30 Ağustos 2019. Alındığı Yer: Heart Foundation

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 12/11/2019 07:59:16 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7948

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Reklam
Reklam
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Yeryüzünde insandan başka bilim yapan hiçbir tür yok. Bilim, tamamiyle insan icadıdır ve doğal seçilim yoluyla serebral korteksimizde evrimleşmesinin tek bir nedeni vardır: Bilim, çalışır!”
Carl Sagan
Geri Bildirim Gönder