Kediler Neden Dizüstü Bilgisayarların Üzerine Oturur?
/content/59a53061-dc46-4cee-b093-7d0a9db03e3f.jpeg)
Eski Haber
Bu Makalede Neler Öğreneceksin?
Bu bölümü yapay zekâ hazırlar.- Kedilerin bilgisayar klavyelerine ilgisi, yazı yazma davranışını taklit etmekten ziyade, üzerindeki insan kokusunu sahiplenme içgüdüsüyle işaretlemek istemelerinden kaynaklanır.
- Kediler için bilgisayarın yaydığı ısı çekici olabilir ancak asıl motivasyon, kedilerin koku alma duyusunun güçlü olması ve sahiplenme davranışlarını göstermek için kokularını bırakma isteğidir.
- Kedilerin bilgisayar üzerinde oturması fiziksel olarak zararlı değildir; ancak bu davranış kaygı ve dikkat arayışına bağlıysa, diğer belirtilerle birlikte değerlendirilmelidir.
Sevimli ve el üstünde tutulan bir kediye sahip misiniz? Öyleyse, muhtemelen şu an bu sayfayı görmenizi engelleyerek yine her şeyi mahvediyorlardır (özellikle de bu yazıyı dizüstü bilgisayarınızdan okuyorsanız).
Peki bu davranışın arkasındaki neden nedir? Kediler bilgisayarlarımıza neden bu kadar takıntılıdır?
Ne yazık ki, henüz hiçbir büyük ölçekli bilimsel deney bu soruyu derinlemesine incelemedi (ki bu muhtemelen oldukça uygulanamaz bir deney olurdu). Ancak kedi davranış uzmanlarının klavyedeki kedinizi açıklamak için hâlâ temel bir teorisi var.
Taklitçilik ve Sıcaklık Teorileri
Maalesef bu davranış, muhtemelen bir tür taklitçilik değildir. Tüylü dostunuz klavyede yazı yazdığınızı görüp eğlenceye katılmak istemez.
Yakın zamanlı araştırmaların kedigillerin (felidae) insan davranışlarını taklit edebildiğini öne sürdüğü doğrudur. Hatta bir çalışma, kedilerin bir kutuya kafalarıyla veya belirli bir uzuvlarıyla dokunmak gibi eylemleri tekrarlamak amacıyla, vücutlarını bizimkilerle eşleştirebildiklerini göstermiştir.
Ancak yirmi beş yılı aşkın klinik deneyime sahip hayvan psikolojisi uzmanı Dr. David Sands'e göre, yazı yazma eylemi kediler tarafından kolayca taklit edilemez. Bu durum, onları kandırmak için kullanmayı denediğiniz eski bir tuzak bilgisayarla neden ilgilenmediklerini de açıklamaktadır.
Kedilerin sadece dizüstü bilgisayarınızın yaydığı ısıya çekildikleri düşüncesi de pek olası değildir. Dr. Sands durumu şöyle açıkladı:
Evet, dizüstü bilgisayarlar ısı yayar ve sıcak alanlar kediler için caziptir. Ancak kedinizin örneğin neden sadece bir kalorifer peteğinin yanına oturmadığını sormanız gerekir.
Koku ve Sahiplenme Güdüsü
Bilgisayarınızın kediler için asıl çekiciliği nedir? Kokusu. Daha doğrusu, sizin oraya düzenli olarak bıraktığınız kendi kokunuzdur.
Kedilerin duyusal dünyasına dikkat çeken Dr. Sands, konuyla ilgili şu ifadeleri kullandı:
Siz bunun kokusunu alamayabilirsiniz ancak bir kedi sizi klavyenin her yerinde koklayabilir. Kediler kuyruklarının ucundan burunlarının ucuna kadar birer koku makinesidir. Onların dünyası kokuyla ilgilidir, görme yetileri gece avlanmak üzere gelişmiştir ve bu da koku alma duyularının diğer zamanlarda gerçekten önemli olduğu anlamına gelir.
Ancak Dr. Sands'e göre, kedinizin bu kokudan hoşlandığı için bilgisayarınızın üzerine oturması mümkün olsa da çok daha olası başka bir açıklama vardır.
Bu davranışın arkasında yatan temel motivasyonun sahiplenme içgüdüsü olduğunu belirten uzmanlar, durumu şöyle özetlemektedir:
Kedinizin kendi kokusunu bırakıp sizinkinin yerini almayı istemesi çok daha muhtemeldir. Her şey sahiplenmeyle ilgilidir, kediniz bunu yaparak etkili bir şekilde 'Sana sahibim!' demektedir. İnsanlar genellikle kedilerin size veya dokunduğunuz nesnelere sürtünerek sevgilerini ifade ettiklerini düşünür. Fakat aslında kediler oldukça sahiplenici bireylerdir. Onlar için size ne kadar çok sürtünüp kokularını bırakabilirlerse, o kadar iyidir!
Kedinizin evdeki baskın güç olmaya kararlı olduğundan hala şüpheniz varsa, Dr. Sands şu hatırlatmayı yapmaktadır:
Köpekler bizim yoldaşlarımız olmak üzere yetiştirilmişken kediler hâlâ oldukça vahşidir. Çoğunlukla haşere kontrolü için üretilmişlerdir ve sosyal canlılar değillerdir, daha çok kendi başlarınadırlar. Unutmayın ki kediler kötü birer dehadır, James Bond filmlerindeki o döner koltukta olmalarının bir nedeni vardır.
Bilgisayarın Üzerinde Oturmak Kediler için Sağlıksız mı?
Önemli belgeleri kaydetmeden kapatmaktan tutun da patronunuza anlamsız harflerden oluşan mesajlar göndermeye kadar, dizüstü bilgisayarınızda uzanan bir kedi size pek çok duygusal hasar verebilir. Eğer işinizi bölüyorlarsa, uzmanlar kokunuzu arındırmak için dizüstü bilgisayarınızı düzenli olarak temizlemenizi tavsiye etmektedir.
Bununla birlikte, kedinizin bilgisayarınızın üzerinde takılmaktan zarar görmesi pek olası değildir. Dr. Sands durumu şu şekilde değerlendirdi:
Fiziksel olarak bu davranış onlara zarar vermez. Bilişsel olarak ise sadece bu durum diğer belirtilerle birlikte ortaya çıkıyorsa endişelenmeniz gerekir. Eğer kediniz aynı zamanda çok fazla ses çıkarıyor ve evde sürekli sizi takip ediyorsa, bu bir kaygı ve dikkat arayışı işareti olabilir.
Peki ya kediniz bu belirtileri göstermiyorsa? Bu durumda klavyenizin üzerine yayılmamaları için hiçbir neden yoktur. Sonuçta bilgisayarınıza, size ve evdeki diğer her şeye onlar sahiptir.
Bu makale üzerine konuşmaya devam et
Topluluk sohbetine katıl, yorum bırak veya ayrıntılı bir soru sor.
- Güldürdü4

- Merak Uyandırıcı!3

- Muhteşem!1

- Umut Verici!1

- Tebrikler!0

- Bilim Budur!0

- Mmm... Çok sapyoseksüel!0

- İnanılmaz0

- Üzücü!0

- Grrr... *@$#0

- İğrenç!0

- Korkutucu!0

- Çeviri Kaynağı: BBC Science Focus Magazine | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misin?
Şu iki siteden biriyle hemen destek olabilirsin:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracıyla 27.10.2026 17:20:42 tarihinde oluşturuldu. Evrim Ağacı'ndaki içerikleri birden fazla editör sürekli gözden geçiriyor, güncelliyor ve geliştiriyor. Bu çıktıdan sonraki güncellemeleri görmek ve içeriğin en güncel hâlini okumak için şu adrese git: evrimagaci.org/s/23253
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı sürece izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş hâlleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz.