Kaplumbağa Evrimine Işık Tutan Fosil: Eorhynchochelys Sinensis

Kaplumbağayı kaplumbağa yapan nedir? Kabuğu ve tabii ki gagası. Çin’deki araştırmacıların 22 Ağustos 2018 tarihinde Nature’a ilettiği bulgu sayesinde kaplumbağa evrimi hakkında oldukça önemli bilgilere sahip olduk. Peki bu bulguyu özel yapan ne?

Bulunan fosil 228 milyon yıl öncesine tarihleniyor ve evrim ağacında tam da düşündüğümüz yere oturuyor. Henüz kabuğa sahip olmayan bu canlı kaplumbağalarda gaga evriminin izlenebildiği mükemmel örneklerden biri çünkü hem arka dişleri henüz yok olmamış durumda hem de günümüz kaplumbağalarında bulunan gaga yapısı oluşmaya başlamış. Bu özellikler, türü kaplumbağa evrimini izlemek için mükemmel bir örnek yapıyor.

Nature

Kabaca iki metre uzunluğunda olan bu canlı disk benzeri bir vücuda sahip. Kendisi bulduğumuz ilk kabuksuz kaplumbağa fosili değil fakat bulduğumuz ilk gagalı kabuksuz kaplumbağa fosili. Araştırmacılar türün adını “Eorhynchochelys sinensis” olarak belirledi. Bu oldukça uzun cins adı “gagalı kaplumbağaların şafağı” anlamına geliyor. Tür adı olan “sinensis” ise fosilin bulunduğu bölgeye bir referans.

Global Times

Kaplumbağa evrimindeki en tartışmalı konulardan biri kaplumbağaların atalarının modern kertenkeleler ve yılanların da dahil olduğu diapsid grubuna dahil olup olmadığıydı. Diapsid kavramını kısaca açıklamak gerekirse, kafatasının her iki yanında ikişer deliğe sahip olan canlılar diapsid grubu içerisinde incelenir. Bilim insanları modern kaplumbağaların atalarının diapsid mi yoksa günümüz kaplumbağaları gibi anapsid (kafatasının her iki yanında birer deliğe sahip canlılar) mi olduğu konusunda emin değildi ancak Eorhynchochelys’in keşfi atasal kaplumbağaların diapsid kafatası yapısına sahip olduğunu ve modern yılanlar ve kertenkelelerle, ilkel anapsidlere kıyasla daha yakın akraba olduklarını açıkça gösterdi. Paleontolog Olivier Rieppel yaptığı açıklamada şöyle diyor:

Eorhynchochelys’in diapsid kafatası ile, artık biliyoruz ki kaplumbağalar ilkel anapsid sürüngenlerle yakın akraba değildi ancak onların yerine evrimsel olarak daha ileri olan diapsid sürüngenlerle yakın akrabaydılar. Fikir kanıtlandı, tartışma bitti.

Wikimedia Commons

Nature

Eorhynchochelys sinensis’in bulunuşu yalnızca kaplumbağa evrimini aydınlatmakla kalmamış aynı zamanda mozaik evrim için bir örnek oluşturmuştur. Gaga yapısının kabuk yapısından bağımsız olarak evrildiğini gözleyebildiğimiz Eorhynchochelys, kaplumbağalarda mozaik evrimin gözlendiğinin kanıtlarından biri olmuştur.