Evrim Ağacı
Reklamı Kapat
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Profesör Jared Mason Diamond. Ekolog, ornitolog, coğrafyacı, biyolog, antropolog, fizyolog ve aynı zamanda Pulitzer Ödülü almış bir yazar. Anlayacağınız on parmağında on marifet var.

Birçoklarının Jared Diamond’la tanışması Tüfek, Mikrop ve Çelik kitabıyla oldu. Kendisine Pulitzer Ödülü’nü getiren de bu kitaptır. Hayatı ve dünyayı inanılmaz geniş bir perspektiften görebilmesi, birçok kişinin kendisine hayran olmasını sağlamıştır. Hayat hikayesini incelediğinizde de, bu bakış açısını durup dururken kazanmadığını anlayacaksınız.

Diamond 2. Dünya Savaşı sırasında 8 yaşındaydı. Odasında biri Avrupa’yı diğeri Pasifik Okyanusu’nu gösteren iki harita vardı. Babası her gün savaşta yaşanan gelişmeleri kendisine harita üzerinden anlatıyordu. Bu durum onun coğrafya ve tarihe büyük ilgi ve merak duymasına sebep oldu.

Yine aynı yaşlarda yaz aylarını geçirdiği New England’ın kuzeyindeki çam ormanlarında amatör olarak kuş gözlemciliği yapmaya başladı. Biyolojiyle ilgili bir meslek seçmesi gerektiğini bu yaşlarda kafasına koydu. Aynı dönemde bir de teleskop edinip gökyüzü gözlemlemeye başladı.

Dilbilimci ve dil bilgisi öğretmeni olan annesinin katkıları, Latince ve Yunanca çok iyi ders veren bir liseye gitmesi, Almanca ve Rusça konuşan Letonyalı çalışanları olan bir laboratuvarda şişe yıkayıcı olarak çalışması Diamond’ı ömür boyu ilgi alanı olarak kalacak dil öğrenmeye sevk etti. Üniversiteden mezun olduğunda yedi dil biliyordu. Şimdilerde ise tam on iki dil biliyor. Aynı zamanda bir piyanist olan annesi, Diamond’a bir ömür boyu sürecek müzik sevgisini aşıladı. 1962 yılında fizyoloji doktorasını aldığında tüm bu konular ve daha fazlası aklında dolaşıp duruyordu.

Acımasız gerçek tam bu dönemde ortaya çıktı. Fizyoloji konusunda araştırma yaparken yaşam paletindeki yalnızca küçük bir kısımla ilgilenmesi gerektiğini fark etti. Onun için bu paletteki küçük kısım yani uzmanlık alanı safra kesesindeki sıvı taşınımıydı. Bu konunun en önde gelen uzmanı bile olsa bu onu tatmin etmeyecekti.

İkinci alanı için araştırma yaparken 1964 yılında onu tatmin edecek bir alan buldu: Yeni Gine’nin kuşları. Yeni Gine kuşları hakkında araştırmalar yapmaya başladı. Yeni Gine; endemik kuş türlerinin yanında binlerce ilkel kabileye, kültüre ve dile ev sahipliği yapması sebebiyle tam da Diamond’ın olmak isteyeceği yerdi.

1976 yılında şans eseri popüler bir bilim dergisinde yazı yazması safra kesesi ve Yeni Gine kuşları dışındaki konularda da yazılar yazması için teklif almasını sağladı. Volkanlar, cinsellik, kabile insanları ve buna benzer konular. Bu yazılar hem birikimini ortaya dökmesi hem de birikimini arttırması için müthiş bir fırsat sağladı.

1985 yılında kendi deyimiyle hayatını değiştiren bir telefon aldı. MacArthur Vakfı’nın akademik program müdürü ona vakfın bursuyla ödüllendirildiğini söyledi. Beş yıl boyunca koşulsuz şartsız alacağı yıllık $45000. Bu burs, ona ve iki düzine başka insana, dünyaya sıradışı bir katkıda bulunacakları ümidi ile verilmişti. Diamond potansiyelini ortaya koymalıydı. Bursu veren vakıf şunu söylemek istiyordu:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Diamond, inanıyoruz ki sen dünyaya safra keselerinden ve kuşlardan çok daha fazlasını sunabilirsin. Kapasitene uygun bir biçimde yaşamıyorsun. Bize aslında kim olduğunu göster.

Diamond yapması gereken şeyin halk için bir bilim kitabı yazmak olduğuna karar verdi ve Üçüncü Şempanze’yi yazmaya koyuldu. Taslakları 1990 yılında tamamladı ve kitabı 1992 yılında yayınladı. Kitap, Diamond’ı çarpıcı biçimde etkileyen ilgi alanlarından en geniş ölçüde yararlanarak sorduğu, bilimin ve tarihin en büyük ve en büyüleyici sorusunu konu edinmektedir: İnsanlar yalnızca bir başka büyük hayvanken, dil ve müziği edinecek, tarihin ve coğrafyanın farkında olacak, kuşları ve yıldızları anlayacak şekilde nasıl evrimleştiler?

1992 yılında itibaren dört popüler bilim kitabı daha yazdı ve bu kitaplarında da birden fazla disiplini ustaca harmanladı. Onlarca ödül aldı ve birçok prestijli derneğe üye olarak kabul edildi. Yuval Noah Harari’nin Homo Sapiens kitabını yazmasında esin kaynağı oldu.

Bizlere insanın insan olma serüvenini her yönüyle anlatan Diamond’a saygılarımı sunuyoruz ve bu yazıyı okuyan herkese, Diamond’ın kitaplarını okumasını tavsiye ediyoruz. Amiyane bir tabirle: Diamond alışveriş listesi yazsa okuyun!

*Polymath: Kendi ana branşı ile beraber birçok branşla daha ilgilenen bilim insanı.

Not: Bu yazı ilk olarak Medium üzerinden yayınlanmıştır.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 2
  • Tebrikler! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • İğrenç! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • Korkutucu! 0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 13/07/2020 14:19:09 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/5246

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Öğrenme Alanı
Kozmik Mikrodalga Arkaplan Işıması (Cmb)
Nöron
Yumurta
Bebek Doğumu
Sağlık Personeli
Uçma
Dünya Sağlık Örgütü
Dünya
Hücre
Makina
Hız
Jeoloji
Cinsellik
Mitler
Evrim Teorisi
Teyit
Gelişim
Yiyecek
Çocuk
Beslenme Davranışları
Evrim
Bilgi
Sperm
Hayvan Davranışları
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Hepimiz birbirimize biyolojik olarak, Dünya'ya kimyasal olarak, Evren'e atomik olarak bağlıyız. Evrenin içerisindeyiz, Evren de bizim içimizde...”
Neil deGrasse Tyson
Geri Bildirim Gönder