Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Higgs Bozonu'nun Bulunamadığına Yönelik Şüpheler Asılsız!

Higgs Bozonu'nun Bulunamadığına Yönelik Şüpheler Asılsız!
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu türev bir içeriktir. Yani bu yazının omurgası, Brian Koberlein isimli kaynaktan çevrilerek dilimize uyarlanmıştır; ancak "çeviri" içeriklerimizden farklı olarak, bu içerikte orijinal metin birebir korunmamıştır. Anlatım ve konu akışı gibi detaylar Evrim Ağacı yazar(lar)ı ve/veya editörler tarafından güncellenmiş, değiştirilmiş ve/veya geliştirilmiştir. Yazar, kaynaktan alınan metin omurgası üzerine kendi örneklerini, bilgilerini, detaylarını eklemiş; içeriği ve anlatımı zenginleştirmiş ve/veya çeşitlendirmiş olabilir. Bu ek kısımlarla ilgili kaynaklar da, yazının sonunda gösterilmiştir. Metnin omurgasını oluşturan kaynağı, orijinal dilinde okumak için lütfen yukarıdaki bağlantıya tıklayınız. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Kasım 2014'te Higgs Bozonu'nun bulunmadığına veya bulunanın Higgs Bozonu olup olmadığından emin olunamadığına yönelik, özellikle popüler medyada bazı haberler yapıldı. Tıpkı BICEP2 aracılığıyla tespit edilen kütleçekim dalgalarıyla ilgili iddialarda olduğu gibi, Higgs Bozonu'nun da aslında bulunmamış olabileceği iddia edildi.

BICEP2'de gerçekten de bazı soru işaretleri var; ancak Higgs Bozonu'yla ilgili iddiaların tamamı temelsiz argümanlardan oluşuyor. Evet, buluntularla ilgili bazı ilgi çekici araştırmalar var; fakat bu araştırmaların hiçbiri, Peter Higgs'in evini basıp, muhteşem öngörüsünün doğrulanmasından ötürü verilen Nobel Fizik Ödülü'nü elinden almayı gerektirecek içerikte değil.

Konuyla ilgili gürültünün büyük bir kısmı, Physical Review D dergisinde yayımlanan bir makalede, araştırmacıların CERN'de bulunan şeyin, herhangi bir diğer parçacık değil de, Higgs Bozonu olduğuna dair yeterli verinin bulunmadığını iddia etmelerinden kaynaklanıyor. Tıpkı BICEP2 verilerinin, kütleçekim dalgaları mı, yoksa sıradan bir başka gözlem mi olduğunun ayırt edilememesinden kaynaklı tartışmalarda olduğu gibi... Ancak Higgs Bozonu vakasında, böyle bir durum söz konusu değil. Makalenin ileri sürdüğü "alternatif parçacıklar", bilindik Standart Model'in "teknikolor" adı verilen bir uzantısından geliyor. Bu isim, parçacık fiziğinin standart modeli dahilinde, proton ve nötronları oluşturan kuarkların güçlü çekirdek "renkleri" ile etkileşmelerinden ötürü verilen bir isim. Teknikolor modelleri, bilindik renk modellerinin geliştirilmiş versiyonları. Bu yüzden "teknikolor" deniyor.

Teknikolor modelleri, standart modeldeki bazı sorunları halletmek için geliştirildi. Örneğin zayıf çekirdek kuvveti altında simetrinin bozulması gibi... Standart model içerisinde Higgs Alanı, bir "kütle mekanizması" olarak görev almaktadır. Fakat teknikolor modelleri içerisinde cisimlere kütle kazandıran şey, Higgs Alanı değil, "teknikolor ölçü parçacıkları" adı verilen parçacıklardır. Tüm bunlar oldukça karmaşık konulardır; ancak bilmeniz gereken, teknikolor modelleri içerisinde Higgs bozonuna yer olmamasıdır ve cisimlerin kütlelerinin başka şekillerle açıklandığıdır.

Fakat Higgs bozonunu bulduğumuzu söylüyor olmamız ve hatta buna bir Nobel Ödülü veriyor olmamız, teknikolor modellerinin hatalı olduğu anlamına mı gelir? Tabii ki böyle olmak zorunda değil, ki işte söz konusu makalenin ele aldığı konu da bu. Teknikolor modelleri içerisinde Higgs bozonu temel bir parçacık olarak yer almasa da, teknikolorların Higgs'e benzer bileşik parçacıklar oluşturabilmeleri için bazı yollar mevcut. İşte yazarlar buna "tekni-Higgs" adını veriyorlar. Tıpkı bir proton, kuarklardan oluştuğu gibi; tekni-Higgs de tekni-kuarklardan oluşuyor.

Makale yazarlarının ileri sürdükleri nokta, elimizdeki bulguların Higgs ile tekni-Higgs'i birbirinden ayırmamıza yetmeyecek olduğudur. Evet, bu doğrudur. Ancak bunun, Higgs parçacığının gerçekten var olduğu üzerine şüphe düşüren hiçbir tarafı yoktur. Bunun iki sebebi var: ilki, eğer ki makalenin iddia ettiği geçerli olsaydı bile, tekni-Higgs'in varlığı da, Higgs'in varlığını doğrulardı. İkincisiyse, teknikolor modelleriyle ilgili teorik bir altyapı bulunsa da, bugüne kadar pratik olarak ispatlanmış modeller değildir.

Bu tür araştırmalar elbette faydalıdır; bu sayede göremediğimiz şeyleri görmemiz sağlanır, elimizdeki verileri tek yönlü yorumlamamızın önüne geçilmiş olur. Ancak konuyu tam olarak bilmeden büyük iddialar ileri sürmek, insanların aklını karıştırıyor olması bakımından doğru değildir. Şu ana kadar elimizdeki bulguların Higgs bozonunu keşfetmediğimizi düşündürecek hiçbir tarafı yoktur.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 3
  • Muhteşem! 1
  • Bilim Budur! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: Brian Koberlein | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 25/10/2020 23:24:31 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2996

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Molekül
Savunma
Doğa Gözlemleri
Mitler Ve Gerçekler
Abd
Epidemik
Hastalık Kataloğu
Coronavirus
Eşcinsellik
Davranış
Balina
Karanlık Enerji
Evrim Ağacı Duyurusu
Uyku
Beslenme Bilimi
İspat
Tekillik
Fare
Sağlık Bakanlığı
Afrika
Genetik
Protein
Evrimsel
Sinaps
Metabolizma
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Halkın bilimi anlamasına engel olmak, kendimize verdiğimiz en büyük zarardır.”
Eugene Clark
Geri Bildirim Gönder