Bu Makalede Neler Öğreneceksiniz?
- Herbivor canlılar, bitki materyalini çiğneyebilmek için düz dişlere ve bitki sindiren bağırsak florasına sahip olarak bitki tüketimine adapte olmuşlardır.
- Herbivorların beslenme biçimleri, otlar veya yaprak, gövde gibi materyallerin tüketimine göre ikiye ayrılır ve bu seçim genellikle canlının ağırlığı ile ilişkilidir.
- Kleiber yasası, büyük boyutlu hayvanların birim kütle başına daha az besin tükettiğini ve ağırlığın metabolizma hızından daha hızlı arttığını açıklayarak beslenme stratejilerini açıklar.
Herbivor, anatomik ve fizyolojik olarak bitki materyali (yaprak, alg vb.) tüketmeye adapte olmuş canlılardır ve diyetlerinin temelini bunlar oluşturur. Herbivorlar; yaprak, çimen ve ağaç kabuğu gibi bitki materyallerini çiğneyebilmek için düz dişlere sahip olacak şekilde evrimleşmişlerdir. Türkçede otobur ya da otçul olarak da geçer.
Diş yapılarının tüketilen materyalin et veya bitki olmasına göre değişim göstermesi, aynı zamanda paleontolojik çalışmalarda geçmişte yaşayan canlıların beslenme biçimleri hakkında da bilgi sağlamaktadır.
Herbivor canlılar, düz dişlere sahip olmalarının yanı sıra onlarla mutualistik bir şekilde yaşayan bağırsak florasına da sahiptir. Bunun nedeni bitki materyalini sindirmenin, eti sindirmeye göre daha karmaşık olmasıdır. Genellikle bu bağırsak florası, selüloz sindiren protozoalar veya bakterilerden oluşur.
Etimoloji
Herbivora, Latince "küçük bitki" ya da "ot" anlamına gelen herba kelimesi ile yemeyi ifade eden vorare kelimesinden türemiştir. Türkçede herbivor için otobur ya da otçul kelimesi de kullanılır.
Beslenme Biçimleri
Herbivor canlıların iki temel beslenme biçimi vardır. Bunlardan birincisi yer seviyesinde bulunan otların; ikincisi ise yaprak, gövde ve ağaç kabuğu gibi materyallerin tüketilmesidir. Çoğunlukla canlılar bu ikisini birden yapabilir, bu nedenle ayrımı yapabilmek için diyetlerinin en az %90'ının bunlardan birinden oluşması tanımı yapılmıştır. Örneğin bu duruma göre inekler bazen yaprak gibi materyaller tüketebilse de çoğunlukla otlama yoluyla beslendiği için birinci gruba girer.
İkisinin karışık olduğu durumda, canlının yaptığı seçim söz konusudur ve bu seçim genellikle canlının ağırlığıyla alakalıdır. Daha ağır olanlar daha fazla bitki materyali tüketmeye ihtiyaç duyduğundan tükettikleri besin konusunda daha az seçici olma eğilimindedir. Bunun yanı sıra daha hafif olanlar öncelikle daha yüksek kaliteli besini tüketme eğilimi gösterirler.
Bu beslenme stratejisini izah edebilmek için ortaya farklı fikirler atılmıştır. Bunlardan birisi hayvanın boyutuna göre beslenme biçimini açıklayan Kleiber yasasıdır. Bu yasaya göre büyük boyutlu hayvanların, daha küçüklere kıyasla birim kütle başına daha az besin tüketmeleri gerekir. Bir başka deyişle canlının ağırlığı, metabolizma hızından daha hızlı artmaktadır.
Bazı Herbivor Canlılar Listesi
- Bazı böcekler: Kelebek, ağustos böceği, yaprak zararlısı, çekirge, tırtıl
- Bazı omurgasızlar: Salyangozlar, solucanlar
- Bazı balıklar: Cerrah balığı, papağan balığı
- Bazı sürüngenler: Kaplumbağa, iguana
- Bazı kuşlar: Papağan, kakadu, kaz
- Bazı memeliler: Koala, geyik, zürafa, lama, deve, alpaka, at, eşek, zebra
Evrim Ağacı'nda tek bir hedefimiz var: Bilimsel gerçekleri en doğru, tarafsız ve kolay anlaşılır şekilde Türkiye'ye ulaştırmak. Ancak tahmin edebileceğiniz gibi Türkiye'de bilim anlatmak hiç kolay bir iş değil; hele ki bir yandan ekonomik bir hayatta kalma mücadelesi verirken...
O nedenle sizin desteklerinize ihtiyacımız var. Eğer yazılarımızı okuyanların %1'i bize bütçesinin elverdiği kadar destek olmayı seçseydi, bir daha tek bir reklam göstermeden Evrim Ağacı'nın bütün bilim iletişimi faaliyetlerini sürdürebilirdik. Bir düşünün: sadece %1'i...
O %1'i inşa etmemize yardım eder misiniz? Evrim Ağacı Premium üyesi olarak, ekibimizin size ve Türkiye'ye bilimi daha etkili ve profesyonel bir şekilde ulaştırmamızı mümkün kılmış olacaksınız. Ayrıca size olan minnetimizin bir ifadesi olarak, çok sayıda ayrıcalığa erişim sağlayacaksınız.
Makalelerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!
Bu makalemizle ilgili merak ettiğin bir şey mi var? Buraya tıklayarak sorabilirsin.
Soru & Cevap Platformuna Git- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- M. Kleiber. Body Size And Metabolic Rate. Alındığı Tarih: 3 Nisan 2026. Alındığı Yer: PubMed doi: 10.1152/physrev.1947.27.4.511. | Arşiv Bağlantısı
- S. J. Simpson, et al. (2012). The Nature Of Nutrition: A Unifying Framework From Animal Adaptation To Human Obesity. ISBN: 9780691145655.
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 03/04/2026 12:40:38 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/12921
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.