Hayatınızdaki "Zor İnsanlar" Sizi Daha Hızlı Yaşlandırıyor Olabilir mi?

Yeni bir araştırmaya göre hayatımızdaki zor insanlar yaşlanmamızı hatta erken ölüm ihtimalimizi bile artırıyor olabilir. Peki ama neden? "Baş belası" olarak adlandırabileceğimiz bu kişiler, bizi desteklemek yerine hayatımızı çok daha stresli bir hale getiriyor.

Bildiğimiz üzere kronik stres, biyolojik yaşlanmanın en temel tetikleyicilerinden biridir. Bunun nedeni, stresin vücutta iltihaplanmaya (enflamasyon) yol açabilmesi, bağışıklık sistemini zayıflatabilmesi ve kalp krizi gibi sorunlara yol açan kardiyovasküler hastalık riskini artırmasıdır. Çalışmanın yazarlarından olan ve New York Üniversitesi bünyesinde araştırmalarını sürdüren Dr. Byungkyu Lee durumu şu sözlerle özetliyor:

En çarpıcı olan şey, olumsuz sosyal bağların yalnızca kişilerin kendi bildirdikleri stres veya ruh sağlığı ile değil, aynı zamanda biyolojik yaşlanmanın moleküler ölçümleriyle de ilişkili olmasıydı.

The Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) dergisinde yayımlanan bu çalışma kapsamında, yaşları 18 ile 103 arasında değişen 2.345 kişinin biyolojik yaşları ve anket verileri analiz edildi.

Zor İnsanların Sağlığımıza Etkisi

Araştırma sonucunda elde edilen verilere göre bir kişinin hayatındaki her fazladan zor insan, o kişinin sağlığı üzerindeki olumsuz etkiyi biraz daha artırıyor. Araştırmacılar, hayatımızdaki her bir zor insanın yaşlanma hızımızı %1,5 (veya biyolojik yaş olarak yaklaşık dokuz ay) oranında artırdığını düşünüyorlar.

Yani, eğer hayatınızda üç tane zor insan varsa biyolojik olarak konuşmak gerekirse hayatında hiç zor insan olmayan yaşıtınızdan neredeyse iki buçuk yaş daha büyük oluyorsunuz. Üstelik, eğer bu kişi doğrudan sosyal ağınızın merkezinde yer alan bir aile üyesiyse etkileri çok daha zararlı olabiliyor. Ancak Dr. Lee, her zor insanın aynı özelliklere sahip olmadığını belirtiyor ve durumu şöyle açıklıyor:

Bir zor insan, sürekli olarak çatışma yaratan bir ebeveyn veya kardeş olabileceği gibi zamanınızı ve duygusal enerjinizi düzenli olarak tüketen yakın çevrenizden bir arkadaş veya başka bir kişi de olabilir. Günlük hayatta bu durum; sürekli yardım talep eden veya sizi eleştiren bir aile üyesi, sürekli drama yaratan bir arkadaş veya ilişki sürekli stresli olmasına rağmen uğraşmak zorunda hissettiğiniz biri şeklinde karşınıza çıkabilir.

Eşler Neden İstisna Olabilir?

Bu anlatılanlar size tanıdık geldi mi? Eğer öyleyse hiçbirimizin bu konuda yalnız olmadığını bilmeliyiz. Araştırmaya göre, insanların neredeyse 30'u yakın çevrelerinde en az bir zor insan bulunduğunu ifade ediyor. Ancak şaşırtıcı bir şekilde araştırmacılar, bir eşin zor insan olmasının sağlık üzerinde aynı olumsuz etkiyi yaratmadığını buldular.

Dr. Lee'nin açıklamasına göre bunun nedeni; paylaşılan rutinlerin, ortak kaynakların ve duygusal yakınlığın getirdiği olumlu yönlerin, diğer ilişkilerin yapamayacağı bir şekilde strese bağlı biyolojik örüntüleri dengelemesidir.

Yine de bazı insanların hayatlarında zor insanların bulunma ihtimali diğerlerine göre çok daha yüksek olabiliyor. Araştırma, bu sayının kadınlarda, her gün sigara içenlerde, sağlık durumu kötü olanlarda ve zor bir çocukluk geçirmiş kişilerde çok daha yüksek olduğunu ortaya koydu. Dr. Lee bu eğilimi şu sözlerle açıklıyor:

Olasılıklardan biri, halihazırda daha fazla stresle veya daha az kaynakla yüzleşen kişilerin; zor ilişkilerden kaçınma, onları hafifletme veya onlardan kopma becerilerinin daha düşük olabilmesidir. Bu da, kronik gerginliğin günlük yaşama daha fazla yerleşmesine neden olmaktadır.