Keşfedin, Öğrenin ve Paylaşın
Evrim Ağacı'nda Aradığın Her Şeye Ulaşabilirsin!
Premium
Paylaşım Yap
50 ATP Ödüllü Soru: Eskiden çevresine inanılmaz zararlar veren bir düşmanı veya bir şeyi sonradan tamamen "nedensiz" yere affetmek erdemli bir davranış mı yoksa aptallık mı? Hemen cevapla!
Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Bilimdeki Son Gelişmeler
Akış
İçerikler
Onkoloji
Komplo
Ecza
Sars Mers
Coğrafya
Gebelik
Hukuk
Evrimleşme
Solunum
Patojen
Su Ayısı
Avrupa
Deri
Teknoloji
Doğa Gözlemleri
Nadir
Diş Hekimi
Şüphecilik
Nötron
Metal
Modern
Tüyler
Bağışıklık
Psikanaliz
Stephen Hawking
Aklımdan Geçen
Tür Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Ekle
Soru Sor
Stiller
Kurallar
Topluluk Kuralları
Bu alan, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu türün ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu alanın amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim topluluğuna değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Aklınızdan geçenlerin bu platformda bulunmuyor olabilecek kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Size Özel
Makaleler
Rastgele Soru
Ece Müker
Ece Müker
689.6K UP
10 Nisan
10 günlük tarihi Ay yolculuğunu tamamlayan Artemis II mürettebatı, bugün (10 Nisan 2026) Dünya atmosferine girerek Büyük Okyanus’a iniş yapmaya hazırlanıyor. 50 yılı aşkın bir sürenin ardından gerçekleştirilen ilk insanlı Ay görevi olan bu misyon, Orion kapsülünün "splashdown" (suya iniş) yapmasıyla başarıyla noktalanacak. NASA ve ABD Donanması, astronotları ve kapsülü güvenli bir şekilde tahliye etmek üzere San Diego açıklarında hazır bekliyor. Bu iniş, insanlığın Ay’a kalıcı dönüş stratejisinin en kritik aşamalarından birinin tamamlandığı anlamına geliyor.
361 görüntülenme
Bu gönderi Evrim Ağacı tarafından öne çıkarılmıştır.
5
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Ece Müker
Ece Müker
689.6K UP
9 Nisan
Ay çevresindeki tarihi turunu tamamlayıp Dünya'ya dönmekte olan Artemis II astronotları, Apollo görevlerinden miras kalan anlamlı bir geleneği sürdürerek Ay yüzeyindeki iki kratere isim verilmesini önerdi.

Vefa Borcu (Carroll Krateri): Misyon komutanı Reid Wiseman, Ay'ın Dünya'dan zaman zaman görülebilen sınır bölgesindeki 5 kilometrelik bir kratere, 2020 yılında kanserden hayatını kaybeden eşi Carroll Wiseman'ın adının verilmesini teklif etti. Bu anons sırasında Wiseman'ın duygulanması üzerine talebi Kanadalı astronot Jeremy Hansen seslendirdi.

Kapsülün İsmi (Integrity Krateri): İkinci krater ise ekibin Orion uzay aracına verdiği isim olan "Integrity" (Bütünlük/Dürüstlük) adıyla anılacak. Bu krater tamamen Ay'ın öte yüzünde yer alıyor.

Duygusal Anlar: Apollo 13'ün mesafe rekorunun kırılmasından kısa bir süre sonra gerçekleşen bu talep sırasında, görev kontrol merkezinde ve uzay aracında duygusal anlar yaşandı; astronotların birbirine sarılarak ağladığı bildirildi.

Resmi Süreç: Astronotlar Dünya'ya döndükten sonra bu isim önerilerini Uluslararası Astronomi Birliği'ne (IAU) sunacak. Birliğin bu "anlamlı ve doğrudan" talebi yaklaşık bir ay içinde onaylaması bekleniyor.

Bu hamle, 1968 yılında Apollo 8 astronotu Jim Lovell'ın eşinin adını bir tepeye (Mount Marilyn) vermesinden bu yana Ay coğrafyasına bırakılan en kişisel ve dokunaklı izlerden biri olarak tarihe geçti.

428 görüntülenme
Bu gönderi Evrim Ağacı tarafından öne çıkarılmıştır.
7
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Ece Müker
Ece Müker
689.6K UP
9 Nisan
NASA’nın Artemis II mürettebatı, Ay’ın öte yüzündeki tarihi geçişini tamamlayıp Dünya’ya dönüş yoluna geçerken, Orion uzay aracından (Integrity) yüksek çözünürlüklü veriler ve çarpıcı fotoğraflar akmaya başladı. Lazer iletişim teknolojisiyle aktarılan bu görüntüler, 50 yılı aşkın bir süredir Ay’ı ilk kez insan gözüyle görmenin bilimsel ve toplumsal değerini tartışmaya açtı.

Öne Çıkan Detaylar:

İnsan Algısının Gücü: Astronotlar, robotik kameraların aksine renk geçişlerini (Aristarchus Platosu'ndaki yeşilimsi tonlar gibi) ve yüzeyin üç boyutlu derinliğini çok daha hassas algılayarak gerçek zamanlı veriler sundular.

Mikrometeoroid Çarpmaları: Mürettebat, Ay'ın karanlık yüzünde milisaniyelik ışık patlamaları fark etti. Bu gözlemler, gelecekte kurulacak Ay üslerinin zırhlanması için kritik olan çarpma sıklığı verilerini doğruluyor.

Teknik Test ve İnovasyon: Görev her ne kadar bir "halkla ilişkiler başarısı" olarak görülse de, aslında Orion’un bir gözlem platformu olarak kapasitesini test etti. Astronotlar, güneş parlamasını engellemek için tişörtlerinden pencere gölgeliği yaparak pratik sorun giderme becerilerini konuşturdu.

Geleceğe Hazırlık: Bu uçuş, 2028'de gerçekleşmesi beklenen insanlı iniş görevleri (Artemis IV) öncesinde, yer ekibi ile astronotlar arasındaki "jeolojik iş birliği" kültürünü yeniden canlandırmayı hedefliyor.

360 görüntülenme
Bu gönderi Evrim Ağacı tarafından öne çıkarılmıştır.
9
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Ece Müker
Ece Müker
689.6K UP
8 Nisan
6 Nisan 2026 Pazartesi akşamı, SpaceX’in Vandenberg Uzay Kuvvetleri Üssü’nden gerçekleştirdiği Falcon 9 fırlatması, Güney Kaliforniya semalarında unutulmaz görüntülere sahne oldu. Starlink Grup 17-35 görevi kapsamında 25 yeni internet uydusu başarıyla yörüngeye taşındı.

Fırlatmanın Öne Çıkan Detayları:

Görsel Şölen: Gün batımından kısa bir süre sonra (TSİ 05:50) gerçekleşen fırlatma, güneş ışığının roket dumanına yansımasıyla oluşan geniş beyaz bir bulut ve belirgin kırmızı parlamalarla yüzlerce kilometreden izlenebildi.

Başarılı İniş: Falcon 9'un ilk aşaması, görev sonunda Pasifik Okyanusu'nda bekleyen "Of Course I Still Love You" insansız gemisine dikey olarak iniş yaptı.

Genişleyen Takımyıldız: Bu fırlatma ile birlikte Starlink uydu ağı, dünya genelindeki kırsal ve uzak bölgelere sağladığı kapsama alanını bir adım daha ileriye taşıdı.

443 görüntülenme
Bu gönderi Evrim Ağacı tarafından öne çıkarılmıştır.
4
1 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Ece Müker
Ece Müker
689.6K UP
8 Nisan
Guinness Rekorlar Kitabı’na giren ve 300 milyon yaşında olduğu için "dünyanın en eski ahtapotu" kabul edilen ünlü fosilin aslında bir ahtapot olmadığı ortaya çıktı. Reading Üniversitesi tarafından yürütülen ve Proceedings of the Royal Society B dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, Pohlsepia mazonensis adlı fosilin evrimsel tarihteki yerini kökten değiştirdi.

Keşfin Teknik Detayları: Dişler Yalan Söylemez

Güneşten daha parlak ışık demetleri kullanan synchrotron görüntüleme teknolojisi sayesinde, fosilin taş yüzeyinin altına gizlenmiş anatomik yapılar incelendi. Araştırmacılar, fosilin içinde sadece yumuşakçalarda bulunan ve "radula" adı verilen dişli bir beslenme organı keşfetti.

Diş Sayısı Farkı: Bir ahtapotun radulasında her sırada 7 veya 9 diş bulunur. Ancak bu fosilde her sırada en az 11 diş olduğu saptandı; bu sayı modern Nautilus (notilus) akrabalarına (nautiloid) has bir özelliktir.

Çürüme Yanılsaması: Bilim insanları, hayvanın fosilleşmeden önce haftalarca çürüdüğünü ve bu sürecin dokuları deforme ederek onu "ikna edici bir şekilde" ahtapot benzeri gösterdiğini belirtti.

Evrimsel Takvim Yeniden Yazılıyor

Bu keşif, biyoloji dünyasında uzun süredir devam eden bir kafa karışıklığını da gideriyor:

Ahtapotların Kökeni: Ahtapotların sanılanın aksine çok daha geç bir dönemde, Jura Dönemi’nde evrimleştiği teorisi güç kazandı.

Ayrışma Noktası: Ahtapotlar ile mürekkep balığı gibi 10 kollu akrabaları arasındaki evrimsel kopuşun, Paleozoyik'te değil, Mezozoyik döneminde gerçekleştiği anlaşıldı.

Yumuşak Doku Rekoru: Keşif, ahtapot rekorunu kaybetmiş olsa da, literatürdeki en eski nautiloid yumuşak doku korunumu unvanını kazandı (önceki rekordan 220 milyon yıl daha eski).

324 görüntülenme
Bu gönderi Evrim Ağacı tarafından öne çıkarılmıştır.
4
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Utku Derin
Utku Derin
385.2K UP
Aktaran 29 Aralık 2024 1 dk.

Flynn etkisi adı verilen bir olguya göre, 1932 yılından 20. yüzyıl boyunca IQ puanları önemli ölçüde artış göstermiştir. Her on yılda üç ila beş IQ puanı arasında değişen bu artış, zekâ seviyelerinde belirgin bir iyileşmeye işaret etmiştir.

Ancak Northwestern Üniversitesi'nden yapılan ve Intelligence dergisinde yayınlanan yeni bir çalışma, 2006 ile 2018 yılları arasında ABD'deki geniş bir katılımcı grubunda bir kategori hariç tüm alanlarda tersine bir "Flynn etkisi" olduğuna dair kanıtlar buldu.[1] Tersine Flynn etkisi, dört bilişsel alandan üçünde tutarlı negatif eğimler gösterdi.

20
0 Yorum
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Eda Bayrak
Eda Bayrak
2,821 UP
Aktaran 28 Aralık 2024 3 dk.

Anne karnında ve yaşamın ilk iki yılında düşük şekerli beslenme, yetişkinlikte kronik hastalık riskini anlamlı ölçüde azaltabilir. Yeni bir çalışma, erken yaşta şeker tüketiminin yaşam boyu sağlık üzerindeki etkilerine dair yeni ve çarpıcı kanıtlar ortaya koyuyor.

Science dergisinde yayınlanan çalışma, gebeliğin başlangıcından itibaren çocuğun ilk 1.000 gün boyunca kısıtlı düzeyde şeker tüketmesinin yetişkinlikte Tip 2 Diyabete yakalanma riskini %35'e varan oranda, hipertansiyon riskini ise %20'ye varan oranda azalttığını ortaya koymuştur. Doğumdan önce annenin düşük şeker tüketimi de riskleri azaltmaktadır, ancak doğumdan sonra da çocuğun şeker alımının kontrollü olması bu faydaları arttırmıştır.

16
0 Yorum
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Ufuk Derin
Ufuk Derin
3.3M UP
Aktaran 28 Aralık 2024 1 dk.

Hıyarcıklı veba genellikle 14. yüzyılda Avrupa'da yarattığı ölümcül etkilerle ilişkilendirilse de vebaya neden olan Yersinia pestis bakterisinin izlerine, modern Rusya topraklarında bulunan ve 5.000 yıl öncesine kadar tarihlenen iskeletlerde de rastlanmıştır. Ancak araştırmacılar, son analizler sayesinde Avrasya dışındaki ilk bilinen veba vakasının 3.290 yıllık bir eski Mısır mumyası olduğunu doğruladıklarına inanıyor.

Kara Ölüm olarak da anılan veba, tarihin en kötü şöhretli hastalıklarından biridir. Genellikle kemirgenler üzerinde yaşayan pireler aracılığıyla bulaşan hıyarcıklı veba lenfatik sisteme saldırır ve enfeksiyondan birkaç gün sonra grip benzeri semptomlarla başlar. Ancak bu noktadan sonra durum genellikle daha da kötüleşir ve ölümcül bir hal alır. Genellikle kemirgenler üzerinde taşınan pireler yoluyla bulaşan hıyarcıklı veba, lenfatik sisteme saldırır ve enfeksiyondan birkaç gün sonra grip benzeri semptomlara yol açar. Bu noktadan sonra durum genellikle daha da kötüleşir ve ölümcül hale gelir. Kasık, koltuk altı ve boyundaki lenf düğümleri ağrılı bir şekilde şişerken, enfekte kişi yüksek ateş, titreme ve hatta nöbetler yaşamaya başlar. Hematemez (kan kusma) başlar ve şişen lenf düğümleri genellikle yırtılan kabarcıklara dönüşür. İç kanamalar, geniş çaplı morluklara ve dokuların nekroz nedeniyle ölmesine yol açar; bu da hastalığın "Kara Ölüm” lakabını almasının sebebi olmuştur. Modern antibiyotik tedavileri olmadan, hastaların %30-90'ı bu hastalık nedeniyle hayatını kaybedebilir.

11
0 Yorum
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Ufuk Derin
Ufuk Derin
3.3M UP
Aktaran 28 Aralık 2024 1 dk.

Bir çocuğun ilk kez cep telefonu hediyesi aldığı an, birçok ebeveyn için endişe kaynağıdır. Akıllı telefon kullanımına bağlı riskler hakkındaki kaygılar nedeniyle birçok ebeveyn çocuğuna cep telefonu almayı olabildiğince ertelemeye çalışır.

Araştırmalara göre, zorunlu ortaöğretimin ilk yılında 13-14 yaşındaki tüm öğrenciler zaten bir cep telefonu almış oluyor. Bu durumun farkında olan University of the Basque Country araştırma ekibi, çocukların kullandığı dijital cihazlar ve bunları hangi amaçlarla kullandıklarını ilköğretimin son yılından itibaren, yaklaşık 11-12 yaşlarındayken incelemeye karar verdi. Araştırma ekibininden Eneko Tejada şöyle anlatıyor:

13
0 Yorum
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Utku Derin
Utku Derin
385.2K UP
Aktaran 28 Aralık 2024 2 dk.

2016 yılının başlarında, kaydedilen en şiddetli denizel sıcak hava dalgalarından biri güney Alaska’da korkunç bir manzaraya sahne oldu. Tavuk büyüklüğündeki deniz kuşları olan on binlerce bayağı dalıcımartının cesetleri, bir deri bir kemik kalmış hâlde sahillere yığılmıştı Bu manzara, sanki denizden savrulmuş ıskarta parçalarını andırıyordu. Bilim insanları başlangıçta ölü sayısını yarım milyon kuş olarak tahmin etmişti. ABD Balık ve Yaban Hayatı Servisi'nden bir vahşi yaşam biyoloğu olan Heather Renner şunları söylüyor:

Heather Renner ve meslektaşlarının Science dergisinde yayımlanan tahminlerine göre, ölen kuş sayısı 4 milyona ulaşmış olabilir.[1] Bu, Alaska’daki sıcak hava dalgası öncesindeki bayağı dalıcımartı popülasyonunun yarısına eşdeğer ve modern tarihte belgelenmiş en büyük hayvan kitlesel ölümlerinden biri olarak kayıtlara geçti. Sekiz yıl sonra, okyanus sıcaklıkları normale dönmesine rağmen, Renner kuş popülasyonunun toparlandığına dair çok az kanıt olduğuna dikkat çekiyor. Araştırmaya dahil olmayan, National Audubon Society Seabird Institute'ta koruma bilim direktörü ve deniz kuşları ekoloğu Don Lyons, şunları söylüyor:

8
0 Yorum
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Keşfet
Ara
Yakında
Sohbet
Agora

Bize Ulaşın

ve seni takip ediyor
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
"Özgür bir toplum, içinde güvenle sevilmeyen kişi olabildiğiniz toplumdur."
Adlai Stevenson
Kapak Görseli Seç
Videodan otomatik olarak çıkartılan karelerden birini seçin.
Kareler yükleniyor…
Videoyu kaydırarak istediğiniz kareyi seçin.
0:00 / 0:00
Kendi kapak görselinizi yükleyin. Görsel otomatik olarak kırpılacaktır.
Görseli sürükleyin veya tıklayın PNG, JPG veya WEBP (Maks. 10MB)