Keşfedin, Öğrenin ve Paylaşın
Evrim Ağacı'nda Aradığın Her Şeye Ulaşabilirsin!
Premium
Paylaşım Yap
50 ATP Ödüllü Soru: Eskiden çevresine inanılmaz zararlar veren bir düşmanı veya bir şeyi sonradan tamamen "nedensiz" yere affetmek erdemli bir davranış mı yoksa aptallık mı? Hemen cevapla!
Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Bilimdeki Son Gelişmeler
Akış
İçerikler
Parçacık
Kaya
Karbonhidrat
Vücut
Kimyasal Evrim
Yıldızlar
Müfredat
İstatistik
Evrimsel Psikoloji
Çiçek
Bir
Mısır
Teyit
Maskeler
Genom
Halüsinasyon
Diş Hekimi
Evrim Ağacı Duyurusu
Diş Hekimliği
Antikor
İnternet
Aminoasit
Sinek
Küresel Salgın
Sürdürülebilirlik
Aklımdan Geçen
Tür Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Başlık
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Ekle
Soru Sor
Stiller
Kurallar
Topluluk Kuralları
Bu alan, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu türün ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu alanın amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim topluluğuna değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Aklınızdan geçenlerin bu platformda bulunmuyor olabilecek kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Size Özel
Makaleler
Rastgele Soru
Ece Müker
Ece Müker
689.6K UP
27 Haziran
NASA'nın 2004'te fırlatılan ve gama ışını patlamalarını izleyen Neil Gehrels Swift Gözlemevi, güneş fırtınaları nedeniyle beklenenden hızlı yörünge kaybediyor ve yıl sonuna kadar atmosfere girecek. Bunu önlemek için NASA, Arizona merkezli Katalyst Space firmasına tam olarak 9 ay önce, Eylül 2025'te Swift'i kurtarma görevi verdi; 30 milyon dolarlık bu sözleşme, uzay tarihinde eşi görülmemiş bir girişimi başlattı.
 
Katalyst'ın geliştirdiği "Link" adlı buzdolabı büyüklüğündeki uzay aracı, üç iyon motoru, üç robotik kol ve kapsamlı sensörlerle donatılmış. Sıfırdan tasarlanıp bir yıldan kısa sürede fırlatmaya hazır hale getirilmesi, uzay araçları için olağanüstü kısa bir geliştirme süresi. Görev 30 Haziran'da, Marshall Adaları'ndaki Kwajalein Atolü'nden, Northrop Grumman'ın hem son Pegasus XL roketi hem de son L-1011 Stargazer uçağıyla gerçekleşecek. Link, birkaç hafta yörünge testi yaptıktan sonra Swift'e yanaşacak, robotik kollarıyla kavrayacak ve üç aya kadar sürecek yavaş bir yörünge yükseltme manevrası yapacak.
 
Swift'in vazgeçilmezliği, Hubble ya da Webb'in yapamadığı bir yetenekte gizli: Gama ışını patlaması tespit edildiğinde dakikalar içinde yeniden yönlendirebiliyor. Bu patlamalar, güneşin tüm ömrü boyunca üreteceğinden daha fazla enerjiyi saniyeler içinde açığa çıkarıyor. Swift'in gözlemleri, altın ve platin gibi ağır elementlerin nötron yıldızı çarpışmalarında üretildiğini kanıtladı; 2022'de ise "BOAT" (Brightest of All Time) lakaplı tarihin en güçlü uzay patlamasını yakaladı. Görev başarılı olursa Swift en az 5 yıl daha bilim üretecek.

294 görüntülenme
Bu gönderi Evrim Ağacı tarafından öne çıkarılmıştır.
4
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Ece Müker
Ece Müker
689.6K UP
27 Haziran
NASA, 37 Amerikan şirketinden gelen 41 teklife yeşil ışık yaktı. 2025 İşbirliği Fırsatı Duyurusu (ACO) kapsamında seçilen bu projeler; uzay ulaşımı, gezegensel yüzey operasyonları ve Ay yüzey altyapısı alanlarında kritik teknolojileri olgunlaştırmayı hedefliyor.
 
ACO ortaklıkları fon transferi içermiyor; şirketler NASA'nın uzmanlarından, tesislerinden, yazılımından ve donanımından yararlanırken karşılığında kendi kaynaklarını da masaya yatırıyor. NASA'nın sağladığı yaklaşık 30 milyon dolarlık kaynak, sektörün 32 milyon dolarlık katkısıyla birleşiyor. Projelerin süresi 12 ila 24 ay arasında değişecek.
 
Seçilen projeler arasında üç tanesi özellikle öne çıkıyor: Lockheed Martin, Ay'ın kalıcı gölge bölgelerinde uzun süreli güç üretimini mümkün kılacak modüler, kompakt bir enerji sistemi geliştiriyor; fiber lazer tabanlı kablosuz güç aktarımı bu sistemin merkezinde yer alıyor. Kall Morris Inc., "Asteria" adını verdiği bir ekler sistemini hayata geçiriyor; bu sistem, önceden altyapı kurulumu gerektirmeksizin mevcut veya gelecekteki uydulara yapışabilen ve yörüngesel varlıkların ömrünü uzatmayı hedefleyen bir teknoloji. Moonprint Solutions ise Ay ve Mars'taki aşındırıcı tozdan kritik donanımları koruyacak esnek izolasyon örtüleri geliştiriyor.
 
2015'ten bu yana 110'dan fazla projeyi destekleyen ACO programı, NASA'nın ticari sektörü uzay keşfinin aktif ortağı haline getirme stratejisinin temel araçlarından biri olmayı sürdürüyor.

220 görüntülenme
Bu gönderi Evrim Ağacı tarafından öne çıkarılmıştır.
2
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Ece Müker
Ece Müker
689.6K UP
26 Haziran
Avrupa Uzay Ajansı'nın Euclid uzay teleskobu, galaksimizin kalabalık merkezinin şimdiye kadar çekilen en büyük ve en ayrıntılı fotoğrafını üretti. Mart 2025'te 26 saatlik gözlemle elde edilen ve dokuz ayrı fotoğrafın birleştirilmesinden oluşan mozaik, yaklaşık 60 milyon yıldızı tek karede yakalıyor.
 
Samanyolu'nun ortasında yer alan "şişkinlik" (bulge), milyarlarca eski ve serin yıldızı barındıran dev bir yapı. Euclid bu bölgeyi, başlangıçtaki karanlık madde ve karanlık enerji araştırma hedeflerinin dışına çıkarak görüntüledi; ancak sonuç olağanüstü oldu. Görüntü, Canada-Fransa-Hawaii Teleskobu'nun renk verileriyle zenginleştirildi.
 
Bu fotoğrafın bilimsel değeri yalnızca estetik değil; Euclid'in gerçek gücü mikro mercekleme tekniğinde yatıyor. Bir yıldız başka bir yıldızın önünden geçtiğinde arka plandaki yıldızın ışığını büküp parlatıyor. Bu yıldızın yörüngesinde gezegen varsa, onun yerçekimi de ışıkta küçük bir değişime yol açıyor; bu değişim gezegenin varlığını ele veriyor. Son 20 yılda bu teknikle yaklaşık 300 dışgezegen keşfedildi; tümü galaksi merkezine yönelik çalışmalarla bulundu. Yeni Euclid görüntüsü, 51 bilinen gezegen sistemini içeriyor ve ileride keşfedilecek daha pek çok sistemin kütlesini ölçmek için de kullanılacak.

267 görüntülenme
Bu gönderi Evrim Ağacı tarafından öne çıkarılmıştır.
3
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Ece Müker
Ece Müker
689.6K UP
26 Haziran
Communications Biology dergisinde yayımlanan yeni bir Warwick Üniversitesi çalışması, büyük maymunların ve insanların gülüşünün temel ritmik yapısının 15 milyon yıl boyunca neredeyse hiç değişmediğini ortaya koyuyor. Bu bulgu, insan konuşmasının evrimine dair yeni ve beklenmedik bir pencere açıyor.
 
Araştırmacılar, dört orangutan, iki goril, üç bonobo, dört şempanze ve dört insandan alınan 140 gülüş kaydını analiz etti. Tüm türlerde aynı örüntü gözlemlendi: Gülüş sesleri arasındaki aralıklar, türden bağımsız olarak düzenli ve ritmik bir yapı sergiliyor. Ekip, bu temel ritmik yapının tüm büyük maymunların ortak atalarından miras kaldığını ve olağanüstü bir istikrarla korunduğunu öne sürüyor.
 
Ancak insan gülüşü bu ortak temelden belirgin biçimde ayrışıyor: İnsanlar daha hızlı, daha değişken ve bağlama göre kontrol edilebilir bir gülüşe sahip. Gıdıklanma sonucu patlayan kontrolsüz kahkaha ile toplantıdaki kibar gülümseme ya da utanç sonrası sinir kahkahası, aynı ritmik altyapının bilinçli denetim altında şekillendirilmiş farklı versiyonları. Bu bağlama duyarlı vokal kontrol, konuşmanın temel yapı taşlarından biri.
 
Warwick'ten Dr. Adriano Lameira bulgulardan çıkan önemli sonucu şöyle özetliyor: İlk insanların vokal kontrol kapasitesini atadan kopuk bir sıçraymayla kazandığı klasik anlayışın aksine, gülüşün evrimi insanların 15 milyon yıl boyunca birikmekte olan bir vokal kontrol kapasitesinin devamı olduğunu gösteriyor. Konuşmanın izini fosil kayıtlarında sürmek imkânsız; bu yüzden tüm büyük maymunlarla paylaşılan gülüş, hominid ses evrimini anlamak için eşsiz bir pencere sunuyor.

231 görüntülenme
Bu gönderi Evrim Ağacı tarafından öne çıkarılmıştır.
7
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Ece Müker
Ece Müker
689.6K UP
25 Haziran
Monthly Notices of the Royal Astronomical Society dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, şimdiye kadar keşfedilen en hafif dev gezegen çiftini tanımlıyor. Oxford Üniversitesi'nden George Dransfield liderliğindeki ekip, Dünya'dan 1.110 ışık yılı uzaklıktaki Volans (Uçan Balık) takımyıldızında bir yıldızın yörüngesinde dönen iki "süper kabarık" (super-puff) gezegen tespit etti.
 
Her ikisi de Jüpiter büyüklüğünde olan bu gezegenler, pamuktan daha düşük bir yoğunluğa sahip; Dransfield'ın ifadesiyle "yoğunlukları kutudan yeni çıkmış tıraş köpüğüne benziyor." Karşılaştırma yapılacak olursa Jüpiter, bu iki gezegenin 35 katı daha yoğun.
 
Süper kabarık gezegenler, yeni doğan yıldızların etrafındaki gaz ve toz disklerinde tozdan çok gazın bulunduğu bölgelerde oluştuğu düşünülen nadir oluşumlar. Zamanla malzeme kaybederek giderek daha da seyreliyorlar. NASA'nın onayladığı yaklaşık 6.300 dışgezegen arasında 40'tan azı süper kabarık olarak sınıflandırılıyor.
 
NASA'nın TESS uydusu son on yılda bu gezegenleri tespit etti; Dünya'daki teleskoplar ise yörünge gözlemleriyle yoğunluk hesaplamalarını mümkün kıldı. Gezegenlerin kimyasal bileşimini kesin olarak belirlemek için Webb Uzay Teleskobu'nun izleme gözlemlerine ihtiyaç duyuluyor; hidrojen ve helyumdan oluştuğu tahmin ediliyor.

298 görüntülenme
Bu gönderi Evrim Ağacı tarafından öne çıkarılmıştır.
7
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Ahmet Öztekin
Ahmet Öztekin
122.8K UP
Aktaran 16 Haziran 2025 2 dk.

Düzenli egzersiz yapmak, tip 2 diyabet, kanser ya da bazı kardiyovasküler hastalıklara yakalanma riskini azaltabilir. Aynı zamanda düzenli egzersiz, insan psikolojisine de olumlu etkide bulunabilir. Bu etkiler; stres ve anksiyeteyi azaltma, mutluluk hormonlarını arttırma, özgüveni geliştirme, hafızayı keskinleştirme şeklinde sıralanabilir.[1]

Düzenli egzersiz, yapabilen insanlar için hem fiziksel hem de mental olarak yadsınamayacak düzeyde faydalıdır ancak fiziksel kısıtlamalardan ötürü egzersiz yapamayan bazı insanlar da bulunmakta. Bu kişiler için de egzersizin metabolik etkilerini taklit edebilen LaKe molekülü geliştirildi. Molekül, herhangi bir fiziksel efor gerektirmeksizin egzersizin ve orucun metabolik etkilerini taklit etmekte.

59
0 Yorum
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Utku Derin
Utku Derin
385.2K UP
Aktaran 9 Haziran 2025 2 dk.

Fosillerin keşfedilmesini konu alan filmlerde ya da hikayelerde genellikle birilerinin arka bahçesinde bütün bir dinozor kemiği bulduğu gösterilse de paleontologlar gerçekte, çoğunlukla bir iskeletin ufak tefek parçalarıyla uğraşır. Bu resim çoğu zaman eksik olsa bile, küçücük bir kemik parçası dahi yepyeni bilgiler ortaya çıkarabilir.

Bilim insanları bu parçaların nereden geldiğini anlamak için fosil içinde korunmuş antik kemikleri incelemek için kullanılan görece yeni bir yöntem olan palaeoproteomik yöntemini kullanıyor. Frontiers in Mammal Science dergisinde yayınlanan bir çalışma, bu tekniğin Avustralya’nın nesli tükenmiş keseli dev hayvanlarına (İng: "Megafauna") ait kemiklerde ilk kez başarıyla kullanıldığını ortaya koyuyor.[1] Bu türler, günümüz Avustralya keseli hayvanlarının dev ataları olarak biliniyor.

33
0 Yorum
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Ufuk Derin
Ufuk Derin
3.3M UP
Aktaran 9 Haziran 2025 2 dk.

Balıklar cilt bakımı yaptırmak istediklerinde nereye giderler dersiniz? Mercan resifleri, balıklar için doğal "güzellik salonları" gibidir. Bu güzellik salonları, küçük "temizlikçi" balıkların kendilerine hizmet etmesini bekleyen balık "müşteriler" ile dolu, hareketli sosyal aktivite alanlarıdır.

Tıpkı bir araba yıkama ekibinin Buick marka bir arabanın her köşesini temizlemesi gibi bu küçük balıklar da müşterilerinin etrafında ve bazen ağzının içinde özenle çalışıp müşterilerinin pullarındaki bakterileri ve parazitleri özenle temizliyor. Hatta bazen bu minik temizlikçiler, müşterilerine sürtünerek rahatlatıcı bir masaj bile yapıyor. Peki acaba bu güzellik salonlarını temizlik dışında resif boyunca mikropların ve bakterilerin yayılmasında da iyi veya kötü bir rol oynuyor olabilir mi? Örneğin tıpkı yoğun sağlık klinikleri gibi hastalık taşıyan mikropların yayılmasına neden oluyorlar? Yoksa faydalı mikroorganizmaların resif sakinleri arasında paylaşılmasını mı sağlıyorlar? Bu soruların cevabı, mercan resiflerini koruma ve yeniden canlandırma çabaları açısından büyük önem taşıyor.

28
0 Yorum
1
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Utku Derin
Utku Derin
385.2K UP
Aktaran 5 Haziran 2025 2 dk.

Yahudi bir peygamberin adını taşıyan özel tasarlanmış bir yapay zeka programı, Kutsal Kitap arkeolojisinin en büyük buluntularından birinin yeniden incelenmesi gerektiğini öne sürüyor. "Enoch" adlı bu programla çalışan uluslararası bir araştırma ekibi, PLOS One dergisinde yayınladıkları yeni bir araştırmada Ölü Deniz Parşömenleri'nin bazılarının sandığımızdan daha eski olabileceğini düşündüğünü belirtiyor.[1]

Ölü Deniz Parşömenleri, şimdiye kadar yapılmış en dikkat çekici ve devrim niteliğindeki arkeolojik keşifler arasında yer alıyor. İlk belgeler 1946’da, Batı Şeria’daki Kumran Mağaraları’nda bulundu. Sonraki 10 yıl içinde araştırmacılar yaklaşık 15.000 parşömen ve parça topladı. Tarihçiler ve din bilimciler, M.Ö. 516 ila M.S. 70 tarihleri arasına tarihlenen İkinci Tapınak Dönemi’ne ait olduğu düşünülen bu belgeler üzerinde yıllarca çalışmaları sonucunda antik Yahudi ile erken Hristiyan yaşantısına dair değerli bilgiler öğrendiler.

38
0 Yorum
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Ufuk Derin
Ufuk Derin
3.3M UP
Aktaran 5 Haziran 2025 2 dk.

Probiyotikler hayatımızın her alanında kendilerine yer buluyor. Sindirimimize yardımcı oluyor, bağırsak floramızı düzenliyor ve bize daha pek çok fayda sağlıyorlar. Bunların yanı sıra, tehdit altındaki mercan resiflerini kurtarmak için kullanılabiliyorlar. Haziranda Frontiers in Marine Science dergisinde yayınlanan bir çalışmada bakteriyel bir probiyotik, Florida açıklarındaki doğal ortamda zaten taş mercan doku kaybı hastalığına yakalanmış mercan kolonilerindeki hastalığın yayılmasını yavaşlatmayı başardı.[1] Çalışma, yeni probiyotik tedavisinin mercan kolonilerine uygulanmasının daha fazla doku kaybını önlemeye yardımcı olduğunu gösteriyor.

Taş Mercan Doku Kaybı Hastalığı ilk olarak 2014 yılında Florida'da ortaya çıktı. Aradan geçen 11 yıl içinde bu hastalık Karayipler'e hızla yayıldı. Bu gizemli hastalığın, en az 20 diğer ülke ve bölgede de tespit edildiği bildiriliyor.

20
0 Yorum
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Keşfet
Ara
Yakında
Sohbet
Agora

Bize Ulaşın

ve seni takip ediyor
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
"En büyük ve en şerefli eserimiz doğru bir yaşam sürmek olacaktır."
Michel de Montaigne
Kapak Görseli Seç
Videodan otomatik olarak çıkartılan karelerden birini seçin.
Kareler yükleniyor…
Videoyu kaydırarak istediğiniz kareyi seçin.
0:00 / 0:00
Kendi kapak görselinizi yükleyin. Görsel otomatik olarak kırpılacaktır.
Görseli sürükleyin veya tıklayın PNG, JPG veya WEBP (Maks. 10MB)