Keşfedin, Öğrenin ve Paylaşın
Evrim Ağacı'nda Aradığın Her Şeye Ulaşabilirsin!
Premium
Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Bilimdeki Son Gelişmeler
Akış
İçerikler
Parçacık
Kaya
Karbonhidrat
Vücut
Kimyasal Evrim
Yıldızlar
Müfredat
İstatistik
Evrimsel Psikoloji
Çiçek
Bir
Mısır
Teyit
Maskeler
Genom
Halüsinasyon
Diş Hekimi
Evrim Ağacı Duyurusu
Diş Hekimliği
Antikor
İnternet
Aminoasit
Sinek
Küresel Salgın
Sürdürülebilirlik
Aklımdan Geçen
Tür Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Ekle
Soru Sor
Stiller
Kurallar
Topluluk Kuralları
Bu alan, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu türün ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu alanın amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim topluluğuna değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Aklınızdan geçenlerin bu platformda bulunmuyor olabilecek kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Size Özel
Makaleler
Rastgele Soru
Ece Müker
Ece Müker
689.6K UP
25 Haziran
Science Advances dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, NASA'nın Perseverance gezgininin Jezero Krateri'ndeki Bright Angel formasyonundan aldığı kayaç örneklerinde organik karbon varlığını kesin biçimde doğruladı. Eylül 2025'te duyurulan ilk bulgular belirsizlik içeriyordu; şimdi SHERLOC aracıyla gerçekleştirilen Raman spektroskopisi analizleri, "Cheyava Falls" lakaplı kayaçta makromoleküler karbon (MMC) varlığını tartışmasız ortaya koyuyor.
 
MMC, karbonun büyük karmaşık ağlarından oluşan bir yapı; Dünya kayaçlarında ve meteoritlerde sıkça rastlanan bu bileşik hem biyotik (biyolojik) hem de abiyotik (jeolojik) kaynaklardan oluşabiliyor. Milyarlarca yıl önce Jezero'ya akan bir nehir tarafından taşınan ince taneli sedimentlerin zamanla sertleşmesiyle oluşan bu çamurtaşlarında MMC, karbonatlı ve sülfatlı minerallerle birlikte tespit edildi; bu da organizmanın jeolojik tarih boyunca en az iki farklı dönemde yerleşmiş olabileceğine işaret ediyor.
 
Özellikle dikkat çeken bir nokta var: MMC, Mars yüzeyinin yalnızca birkaç mikron altında, bir kâğıt kalınlığından az bir derinlikte korunmuş durumda. Bu, Mars'ta şimdiye kadar gerçekleştirilen en sığ organik karbon tespiti. Mars'ın yüzeyi radyasyon ve kimyasal oksidanlar nedeniyle organikleri tahrip eden sert bir ortam; bu nedenle araştırmacılar MMC'nin ya bu koşullara dirençli olduğunu ya da kil ve demir zengini toprak gibi minerallerle korunduğunu düşünüyor.
 
Bulgunun bir diğer önemli boyutu coğrafi: Bu tespit, Curiosity gezgininin Gale Krateri'nde yaptığı organik keşiflerden 3.000 kilometre uzakta. Planetary Science Institute'ten Ashley Murphy, "Bu, milyarlarca yıl önce Mars'taki göl ve nehirlerde organiklerin yalnızca yerel olarak değil çok daha geniş bir alanda mevcut olabileceğine işaret ediyor" diyor. Söz konusu organiklerin biyolojik mi yoksa jeolojik mi kökenli olduğunu ancak Dünya laboratuvarlarındaki ileri analizler belirleyebilecek.

223 görüntülenme
Bu gönderi Evrim Ağacı tarafından öne çıkarılmıştır.
7
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Ece Müker
Ece Müker
689.6K UP
24 Haziran
NASA'nın James Webb Uzay Teleskobu, Dünya'dan 12 milyon ışık yılı uzaklıktaki Messier 82 galaksisini, "Puro Galaksi" olarak da bilinen bu çarpıcı yıldız oluşum bölgesini daha önce hiç görülmemiş bir ayrıntıyla görüntüledi. Toplam 65 saatlik gözlem süresine dayanan yeni çalışma, kalın toz bulutlarının ardına gizlenmiş yaklaşık 16,5 milyon bireysel yıldızı tek tek çözümledi.
 
M82, Samanyolu'nun yıldız oluşum hızının 10 katında yeni yıldızlar üretiyor. Bu aşırı aktivitenin büyük olasılıkla bir galaksi birleşmesinin ardından tetiklendiği düşünülüyor ve astronomik ölçekte kısa sayılan birkaç yüz milyon yıl içinde son bulması bekleniyor. Galaksinin merkezinden her iki yönde saatte fışkıran kum saati biçimli gaz ve toz plumları dikkat çekici: Merkeze yakın sarı renkli bölgeler iyonize gazı, daha uzaktaki turuncu bölgeler ise polisiklik aromatik hidrokarbon adı verilen küçük toz taneciklerini temsil ediyor.
 
Webb'in kızılötesi hassasiyeti, Hubble ve Spitzer'ın göremediği katmanları açığa çıkardı. Galaksi diskinin asimetrik yapısı ve iki taraftaki farklı yarıçaplar, şiddetli bir birleşmenin izlerini taşıyor. Space Telescope Science Institute'ten baş araştırmacı Adam Smercina, M82'yi "aynı anda pek çok astrofizik soruya pencere açan benzersiz bir galaksi evrimi laboratuvarı" olarak tanımlıyor.
 
Araştırmacılar, Webb ve Hubble verilerini birleştirerek galaksinin milyarlarca yıla yayılan oluşum tarihini yeniden inşa etmeyi planlıyor.

249 görüntülenme
Bu gönderi Evrim Ağacı tarafından öne çıkarılmıştır.
4
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Ece Müker
Ece Müker
689.6K UP
24 Haziran
ABD Jeolojik Araştırmalar Dairesi (USGS), Yellowstone Ulusal Parkı'ndaki Biscuit Basin bölgesinde 13 Haziran 2026'da sabah 05:09'da küçük bir hidrotermal patlamanın meydana geldiğini duyurdu. Old Faithful'ın yaklaşık 3 kilometre kuzeybatısında yer alan bu popüler termal alan, 2024'teki bir patlamadan bu yana ziyaretçilere kapalı olduğundan herhangi bir yaralanma yaşanmadı.
 
Patlama, Black Diamond Havuzu çevresinde üç ayrı çatlak vent oluşturarak yüzeye yol açtı. Bu ventlerden kaynayan ya da kaynamaya yakın sıcaklıklarda, yaklaşık 85-93 derece Celsius sıcaklığındaki hidrotermal sular Firehole Nehri'ne aktı. En büyük çatlak yaklaşık 18,5 metre uzunluğunda ve 1,5 metre genişliğinde ölçüldü; çevresinde patlamayla fırlatılmış kayalara rastlandı.
 
Patlamadan birkaç gün sonra vent gruplarının ortasında yeni bir havuz oluştu; zemin çökmesiyle şekillenen bu havuz gri renkli, silt doluydu ve "şiddetle" kaynıyordu. 18 Haziran'da yapılan kamera gözlemlerinde havuzun zaman zaman 6-9 metre yüksekliğe ulaşan fışkırma aktivitesi sergilediği görüldü.
 
USGS, Biscuit Basin'e geçici sismik izleme istasyonları kurarak yeni oluşan ventlerin evrimini yakından takip ediyor. Olayın park ziyaretçileri için ciddi bir tehlike oluşturmadığını belirten USGS, Yellowstone'un hidrotermal sisteminin doğası gereği kararsız ve tehlikeli olmaya devam ettiğini vurguluyor.

192 görüntülenme
Bu gönderi Evrim Ağacı tarafından öne çıkarılmıştır.
4
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Ece Müker
Ece Müker
689.6K UP
23 Haziran
SpaceX, bugün (24 Haziran) Cape Canaveral'dan bir Falcon 9 roketi ile "Starfall" adını verdiği yeni bir yeniden giriş aracının ilk demonstrasyon uçuşunu gerçekleştirdi. Şimdiye kadar büyük ölçüde gizlilik içinde geliştirilen Starfall, alçak Dünya yörüngesinden dünyanın herhangi bir noktasına hızlı kargo teslimatı yapmak amacıyla tasarlandı.
 
FAA'nın çevresel değerlendirme belgesine göre Starfall, yaklaşık 3,1 metre çapında, 0,75 metre yüksekliğinde disk biçimli bir geri dönüş aracı. Aracın kendi ağırlığı 2,1 ton, taşıyabileceği yük kapasitesi ise yaklaşık 1 ton. Falcon 9'un üst kademesinden ayrıldıktan sonra sıkıştırılmış azot gazıyla ısı kalkanını doğru yönde konumlandırıyor, ardından paraşütle Pasifik Okyanusu'na iniyor. Demonstrasyon uçuşunda araç Dünya'yı iki tur dolaştıktan sonra California'nın yaklaşık 1.300 kilometre batısına çarptı.
 
Starfall'ın en belirgin potansiyel müşterisi ABD ordusu. Pentagon zaten SpaceX, Blue Origin, Rocket Lab ve Anduril ile uzaydan küresel kargo teslimatı teknolojileri geliştirme anlaşmaları imzalamış durumda. Starship'e kıyasla çok daha küçük ve esnek olan Starfall, ışık yükler için daha pratik bir seçenek sunuyor. Öte yandan uzayda ilaç üretimi gibi ticari in-space üretim alanlarından elde edilen malzemelerin Dünya'ya getirilmesinde de kullanılabilir; bu alanda Varda Space Industries ile SpaceX arasında daha önce bir anlaşma imzalanmıştı.
 
FAA, SpaceX'e toplamda iki Starfall demonstrasyon uçuşu için onay verdi.

244 görüntülenme
Bu gönderi Evrim Ağacı tarafından öne çıkarılmıştır.
8
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Ece Müker
Ece Müker
689.6K UP
23 Haziran
NASA'nın bir sonraki amiral gemisi gözlemevi Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu, 21 Haziran 2026'da Maryland'deki Goddard Uzay Uçuş Merkezi'nden ayrılarak NASA'nın Pegasus barjıyla Kennedy Uzay Merkezi'ne ulaştı. SpaceX'in Falcon Heavy roketi ile 30 Ağustos 2026'da fırlatılması planlanan Roman, bu tarihin orijinal takvimin 8 hafta önüne denk gelmesiyle dikkat çekiyor.
 
Kennedy'deki Payload Hazardous Servicing Facility'de son testler gerçekleştirilecek. Bu kapsamda 6 güneş paneli, ısı yönetim sistemleri ve yalıtım bileşenleri kontrol edilecek; teleskop yaklaşık 1.100 litre hipergolik yakıt yüklenecek. Bu yakıt, Roman'ın nihai yörüngesine ulaşması ve 10 yıl boyunca küçük konum düzeltmeleri yapması için kullanılacak.
 
Roman, fırlatmanın ardından Dünya'dan yaklaşık 1,6 milyon kilometre uzaklıktaki L2 Lagrange noktasına yerleşecek. Hubble ile aynı boyutta 2,4 metrelik birincil aynasına rağmen 300 megapiksellik kamerasıyla Hubble'ın 100 katı görüş alanına sahip olan Roman, karanlık enerji araştırmalarında, 100.000'i aşkın dışgezegen keşfinde ve Samanyolu'nun daha önce araştırılmamış bölgelerinin haritalanmasında devrim niteliğinde katkılar sağlaması bekleniyor. Hubble, Webb, Chandra ve Spitzer'ın yanına katılacak Roman, en az 5 yıl görev yapacak.

201 görüntülenme
Bu gönderi Evrim Ağacı tarafından öne çıkarılmıştır.
4
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Utku Derin
Utku Derin
385.2K UP
Aktaran 4 Haziran 2025 2 dk.

PLOS ONE dergisinde yayınlanan yeni bir araştırma, evcil kedilerin sahiplerinin kokusu ile bir yabancının kokusu arasındaki farkı anlayabildiğini öne sürüyor.[1] Tokyo Tarım Üniversitesi tarafından yapılan çalışma, kedilerin tanımadıkları insanların kokularını içeren tüpleri, sahiplerinin kokusunu içeren tüplere kıyasla belirgin şekilde daha uzun süre kokladığını ortaya koydu.

Araştırmacılar, bu durumun kedilerin kokularına dayanarak tanıdık ve tanımadık insanları ayırt edebildiğini gösterdiğini, ancak kendi sahipleri gibi belirli kişileri bu yolla tanıyıp tanıyamadıklarının henüz net olmadığını belirtiyor.

23
0 Yorum
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Ufuk Derin
Ufuk Derin
3.3M UP
Aktaran 4 Haziran 2025 2 dk.

Kuzey Amerika’nın devasa tatlı su kütleleri olan Büyük Göller, yüzyıllardır hem gemilere hem de insanlara mezar oldu. Sayıların tam olarak bilinmesi mümkün olmasa da ancak tarihçiler 17. yüzyıldan bu yana yaklaşık 6.000 geminin battığını ve 25.000 ila 30.000 kişinin boğularak can verdiğini tahmin ediyor. Uzmanlar, bu belirsizliğe rağmen 8 Eylül 1860 tarihinde, Chicago’nun kuzeyinde Michigan Gölü üzerinde seyreden Lady Elgin isimli buharlı yolcu gemisinin başka bir gemiyle çarpıştığı, belgelenmiş en ölümcül gemi kazasını inceliyor. Olay sonucunda 300'den fazla kişi hayatını kaybetti. Bu olay, dönemin kültürel hafızasına derinlemesine kazındı halk şarkılarına ilham oldu.

Lady Elgin'in çürümeye yüz tutmuş enkazı Michigan Gölü'nde dağılmış halde yatarken şaşırtıcı derecede iyi korunmuş bir eser yeniden gün yüzüne çıktı. Böylece yaklaşık 165 yıl sonra, som altından yapılmış bir cep saati, bu vapurun kurbanlarından birinin ailesine geri dönmüş oldu.

23
0 Yorum
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Fatma Nur İnakçı
Aktaran 2 Haziran 2025 2 dk.

Panama kıyılarındaki Jicarón Adası'nda ilginç ve bir o kadar da endişe verici bir olay yaşanıyor. Araştırmacıların 19 Mayıs'ta Current Biology'de yayınladıkları rapora göre, Jicarón Adası'nda yaşayan beş genç kapuçin maymunundan oluşan bir çete, uluyan maymunların yavrularını kaçırmaya başladı.[1] Bu olayın nedeni net olarak bilinmiyor olsa da kaçırılanlar için genellikle ölümcül oluyor. Almanya'nın Konstanz kentindeki Max Planck Hayvan Davranışları Enstitüsü'nde evrimsel davranış ekolojisti olan Brendan Barrett şöyle diyor:

Primatlar arasında bebek kaçırma olayları nadir değildir. Bilim insanları daha önce de makakların birbirlerinden bebek çaldığını ve genç erkek kapuçinlerin bazen bebek bakıcılığı yapmak için gruplarındaki bebekleri kaçırdığını gözlemledi. Çalışmada yer almayan Kaliforniya Üniversitesi evrimsel antropoloğu Susan Perry şu sözleri söylüyor:

43
0 Yorum
2
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Utku Derin
Utku Derin
385.2K UP
Aktaran 2 Haziran 2025 2 dk.

Neredeyse 200.000 kişiyi onlarca yıl boyunca takip eden yeni bir araştırma, kalp sağlığı söz konusu olduğunda, tüketilen yiyeceklerin kalitesinin düşük karbonhidratlı veya düşük yağlı bir diyet uygulamak kadar önemli olduğunu ortaya koydu. Sonuçlar, sağlıklı ve kaliteli yiyecekler seçmenin kalbi korumanın anahtarı olduğunu gösteriyor.

Son yirmi yılda, düşük karbonhidratlı ve düşük yağlı diyetler, kilo kontrolü, kan şekeri ve kolesterol seviyelerinin iyileştirilmesi gibi potansiyel sağlık faydaları nedeniyle revaçta olsa da bu durum, bu diyetlerin kalp hastalığı riskini azaltmadaki etkisi konusundaki tartışmaları sonlandıramadı. Harvard T.H. Chan Halk Sağlığı Okulu'ndan Qi Sun'ın laboratuvarında doktora sonrası araştırmacı olarak görev yapan Dr. Zhiyuan Wu şunları söylüyor:

32
0 Yorum
1
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Ufuk Derin
Ufuk Derin
3.3M UP
Aktaran 2 Haziran 2025 3 dk.

Fareler kanalizasyonlarda dolaşmaya, hamamböcekleri mutfak köşelerinde saklanmaya başlamadan çok önce, istenmeyen başka bir misafir erken medeniyetleri rahatsız ediyordu. Biology Letters dergisinde yayımlanan yeni bir genetik çalışması, otel odalarınıza musallat olan ve kanla beslenen tahtakurularının şehirlerde dolaşan ilk haşereler olduğunu gösteriyor.[1] Ekip, tahtakurularının on binlerce yıldır insanları rahatsız eden tehdit olduğunu öne sürüyor. Araştırmada yer almayan Dresden Teknoloji Üniversitesi'nden evrimsel biyolog Klaus Reinhardt, çalışma hakkında şunları söylüyor:

Yine de bazı araştırmacılar, tahtakurularının bu unvanı gerçekten hak edip etmediği konusunda kararsız olduklarını söylüyor. Pek çok tahtakurusu türü hayatta kalmak için insanlara ve kana ihtiyaç duyar. Ancak bilim insanları, çok uzun zaman önce tahtakurularının tercih ettiği asıl avların sadece yarasalar olduğunu düşünüyor. Genetik kanıtlar, yaklaşık 245.000 yıl önce bazı tahtakurularının ilk insanlara geçtiğini gösteriyor.

19
0 Yorum
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Keşfet
Ara
Yakında
Sohbet
Agora

Bize Ulaşın

ve seni takip ediyor
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
"En büyük ve en şerefli eserimiz doğru bir yaşam sürmek olacaktır."
Michel de Montaigne
Kapak Görseli Seç
Videodan otomatik olarak çıkartılan karelerden birini seçin.
Kareler yükleniyor…
Videoyu kaydırarak istediğiniz kareyi seçin.
0:00 / 0:00
Kendi kapak görselinizi yükleyin. Görsel otomatik olarak kırpılacaktır.
Görseli sürükleyin veya tıklayın PNG, JPG veya WEBP (Maks. 10MB)