Endonezya'nın Doğu Cava eyaletindeki Sidoarjo bölgesinde 29 Mayıs 2006'da başlayan keskin kokulu akıntıyı…

Endonezya'nın Doğu Cava eyaletindeki Sidoarjo bölgesinde 29 Mayıs 2006'da başlayan keskin kokulu akıntıyı durdurmak için devasa beton toplar bile kullanıldı; ancak tüm çabalar sonuçsuz kaldı. Fabrikaları ve 600 hektarı aşkın alanı yutan, gaz boru hattının patlamasıyla 13 can alan ve on binlerce insanı yerinden eden bu felaketi neyin tetiklediği ise hala tartışılıyor.

Bağımsız araştırmalar ikiye bölünmüş durumda: Sorumlu o dönem bölgede sondaj yapan petrol ve doğalgaz şirketi PT Lapindo Brantas mı, yoksa iki gün önce yaklaşık 260 kilometre uzakta yaşanan deprem mi? Güçlü Bakrie ailesine bağlı olan ve adını Minarak Brantas Gas yapan şirket, sondajla patlama arasında bağlantı kanıtlanamadığını savundu. Yine de tazminata karar verildi; fakat ödemeler yıllar sürüp protestoları tetikleyince hükümet şirkete kredi sağladı.

Ancak geçen 20 yıl yıkımı bitirmedi. Madencilik Savunuculuğu Ağı'ndan Melky Nahar, yeraltı sularının kirlendiğini ve halkta ciddi hastalıklara yol açtığını belirtiyor. Balçık gölü kıyısındaki anmada dua eden 50 yaşındaki Harwati de birçok bölge sakininin kansere yakalandığını söylüyor ve felaketin bitmekten çok uzak olduğunu vurgulayarak cumhurbaşkanları değişse de hükümetten adalet ve kapsamlı bir sağlık incelemesi bekliyor.

Kuyuları kirlenince 2012'de dört kilometre uzağa taşınan 62 yaşındaki Muhammad Irsyad ve 48 yaşındaki eşi Siti Chusniawati, yiyecek tezgahı ve su satışlarıyla geçinip yeni duruma uyum sağlamaya çalışıyor. Zarar için kamu parasının kullanılmasını adaletsizlik sayan ve sorumluluğu şirketin üstlenmesini savunan Irsyad, derin aidiyet duygusuyla eski köyüne gömülmek istiyor; böylece çocuğunun ve torununun kendisini orada arayıp muhtemelen şu soruyu soracağını söylüyor: Dedem neden buraya gömüldü?

✏️ Çeviren: Alev Kıratlı · Editör: Damla Şahin Uçar