Genetik Hastalık Oluşma Riski, Yaş ile Birlikte Azalıyor Olabilir!

Oxford Üniversitesi'nden Gil McVean ve meslektaşları tarafından yapılan yeni araştırmalar, yaşlandıkça daha sık hastalanmalarına rağmen, insanların genlerinin hastalanma riski üzerindeki etkisinin aslında yaşla birlikte azaldığını ortaya koyuyor. Araştırmacılar yeni bulgularını PLOS Genetics dergisinde yayınladılar.^[1]

Ebeveynlerimizden miras aldığımız genler, kanserden kalp hastalığına ve otoimmün bozukluklara kadar neredeyse tüm hastalıklar için riskimizi etkiler. Yeni genomik teknolojiler sayesinde bilim insanları, artık bir kişinin genomunu gelecekteki hastalık riskini tahmin etmek için kullanabiliyorlar. Bununla birlikte, son çalışmalar, bir kişinin genetiğinin tahmin gücünün yaşına, cinsiyetine ve etnik kökenine bağlı olabileceğini göstermiştir.

Yeni çalışmada, McVean'ın ekibi, bir kişi yaşlandıkça belirli genleri taşımaktan kaynaklanan bir hastalığa yakalanma riskinin değişip değişmediğini araştırdı. Başka bir deyişle, insanların genetikle bağlantılı hastalıkları geliştirme olasılığının az ya da çok olduğu bir pencere olup olmadığını bilmek istediler. Genetik altyapılarının 24 yaygın hastalık geliştirme risklerini nasıl etkilediğine bakmak için Birleşik Krallık'ın Biobank'ındaki 500.000 kişiden alınan genomik verileri kullandılar.

Farklı hastalıkların farklı risk kalıpları olsa da, araştırmacılar bir kişinin genetik hastalık riskinin yaşamın erken döneminde en yüksek olduğunu ve daha sonra yüksek tansiyon, cilt kanseri ve düşük aktif tiroid gibi birçok hastalık için düştüğünü gösterdi.

Şu anda, bir kişinin genlerinin oluşturduğu riskin yaşla birlikte azalmasının nedenleri net değildir. Araştırmacılar, bir kişinin genleri ile çevreleri arasında hastalığa yol açan bu tür etkileşimler gibi bilinmeyen süreçler olabileceğinden şüpheleniyorlar. Yaşın bir kişinin genleriyle bağlantılı bir hastalık geliştirme riskini nasıl etkilediğinin daha iyi anlaşılması, araştırmacıların bir bireyin nihayetinde bu duruma hasta olup olmayacağı konusunda daha doğru tahminlerde bulunmalarına yardımcı olabilir. McVean şöyle diyor:

Çalışmamız, genetiğin bir hastalığa yakalanma riskinizi nasıl etkilediğinin yaşam boyunca değiştiğini gösteriyor. Pek çok hastalık için, genetik faktörler, erken yaşta bir hastalığa yakalanıp yakalanmayacağınızı belirlemede en önemli faktör iken, yaşlandıkça diğer faktörler bu riskin önüne geçiyor.