Esneme
/old/content_media/e912603ebad534527ebce37596d4d46d.jpeg)
- Özgün
- Etoloji
Bu Makalede Neler Öğreneceksin?
Bu bölümü yapay zekâ hazırlar.- Esnemenin kesin nedeni bilinmemekle birlikte, kulak zarının gerilmesi ve karbondioksit oranını düşürmeye yönelik bir adaptasyon olduğu düşünülmektedir.
- Esneme, primatlar, memeliler, bazı kuşlar ve sürüngenler gibi birçok türde görülen bulaşıcı bir refleks olup, ayna nöronlar sayesinde sosyal iletişimde rol oynar.
- Esnemenin türler arasında bile bulaşıcı olması, grup içi uykuya geçişi sinyalleyen evrimsel bir sosyal mesaj olabileceği hipotezini desteklemektedir.
Henüz esnemenin neden yapıldığı tam olarak bilinemiyor. Tek bilinen, bu davranış sırasında en çok kulak zarının geriliyor ve esniyor olması, bu sırada da rahatlıyor oluşu. Aynı zamanda esnemelerin kanda biriken karbondioksit oranını düşürmeye yönelik bir adaptasyon olduğu düşünülüyor. Bunlar haricinde beynin uykuyu sinyalleyen sosyal mesajlarından biri olarak da evrimleşmiş olabileceği ihtimaller arasında.
Ne olursa olsun, neredeyse tüm primatlarda, kedigillerde, köpekgillerde, kemirgenlerde ve genel olarak memelilerde, bazı kuşlarda, sürüngenlerde ve muhtemelen amfibilerde de bu davranışın olduğu biliniyor. Üstelik birçoğumuzun bildiği gibi esnemek bulaşıcı bir refleks. Ayna nöronlarımız sebebiyle, karşımızda esneyen biri olduğunda kendimizi onun yerine koyuyoruz ve biz de esniyoruz.
Üstelik bu sadece tür içerisinde değil, türler arasında da geçerli! Bir şempanzenin esneyişi, hatta fotoğraftaki kuşun esneyişi bile sizi de esnetebilir. Bu durum, sosyal mesaj hipotezini güçlendiriyor, çünkü grubun eş zamanlı olarak uykuya dalmasını sinyalleyen bir mesaj olabilir (gülümsemek ya da öfkelenince kızarmak gibi). Dahası, sadece esnemeyi düşünmek, dolayısıyla bu satırları okumak bile sizi esnetebilir. Tüm bunlar, ayna nöronların devreye girerek bu rahatlatıcı refleksi başlatmasından kaynaklanmaktadır. Ancak olayın nedenleriyle ilgili tüm detaylar halen bilinmemektedir.
Fotoğrafta, New York'taki bir feribota konan bir martının esneme anı yakalanmış. Fotoğraf Nisan 2014'te John Gaythorpe tarafından çekildi.
Bu makale üzerine konuşmaya devam et
Topluluk sohbetine katıl, yorum bırak veya ayrıntılı bir soru sor.
- Tebrikler!14

- Merak Uyandırıcı!8

- Umut Verici!2

- Mmm... Çok sapyoseksüel!1

- Güldürdü1

- İnanılmaz1

- Muhteşem!0

- Bilim Budur!0

- Üzücü!0

- Grrr... *@$#0

- İğrenç!0

- Korkutucu!0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misin?
Şu iki siteden biriyle hemen destek olabilirsin:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracıyla 26.10.2026 02:42:23 tarihinde oluşturuldu. Evrim Ağacı'ndaki içerikleri birden fazla editör sürekli gözden geçiriyor, güncelliyor ve geliştiriyor. Bu çıktıdan sonraki güncellemeleri görmek ve içeriğin en güncel hâlini okumak için şu adrese git: evrimagaci.org/s/2155
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı sürece izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş hâlleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz.