Bu sitede iyi kötü beni tanıyanlar bu sorulardan sonra "yaşlandıkça bunama belirtileri göstermeye başladı galiba" yakıştırmalarından önce şunu bilmelerini isterim ki; atalarınız binlerce hatta onbinlerce yıl boyunca bu şekilde yaşadı ve o dönemki yargımıza göre yukarıda saydığım eylemleri yapan insanları bırakın dışlamayı veya cezalandırmayı "onurlandırıyorlardı veya olması gerekeni yapıyordu" şeklinde tavır sergiliyorlardı.
Evet "Düne Kadar Dünya" bizi bize anlatan muhteşem bir eser. Yazarın araştırmalarının yanı sıra, dünyaca ünlü antropologların çalışmalarının derlendiği; Ache, Kung, Aka pigmeleri, Yeni Gine yerlileri, Kaoling, Agta ve daha pek çok avcı-toplayıcı veya yarı yerleşik kabilelerin; savaş-barış, ticaret, dost-düşman, aile, adalet, yönetim, din ve daha pek çok alanda anlayış ve kültürlerini ortaya koyuyor.
Benim kişisel tespitime göre: Bu kabilelerin davranışsal özellikleri ile geçmiş dönemlerimize ait kültürel antropoloji buluntuları arasında da birbirleriyle örtüşen pek çok nokta var. Örneğin; 30.000-40.000 yıl öncesine dayanan ve insan aktivitelerinin bulunduğu mağaralarda pek çok pişirilmiş yeni doğan kemiğinin bulunması gibi.
Elbette günümüzde bize korkunç görünen bu eylemlerin o dönem yapılmasının bir anlamı var. Anlamını merak ediyorsanız Jared Diamond'un bu kitabı dahil tüm kitaplarını öneririm.