Dünya'nın En Dayanıklı Hayvanı Tardigrad, Yürürken Kendinden 500.000 Kat Büyük Olan Eklembacaklıları Taklit Ediyor!

Dünya'nın En Dayanıklı Hayvanı Tardigrad, Yürürken Kendinden 500.000 Kat Büyük Olan Eklembacaklıları Taklit Ediyor! UC San Diego News Center
4 dakika
51,249 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Hayvanların büyük bir çoğunluğu hayatta kalabilmek adına konum değiştirme özelliği gösterirler. Bu özellikleri sayesinde çevresel stres faktörlerinden kaçabilmeyi, besince zengin ortamlara dahil olabilmeyi sağlarlar. Haliyle evrimsel süreç içerisinde konum değiştirebilme yeteneği oldukça önem arz etmekte ve bireyin üreme başarısı üzerinde etki sahibi olmaktadır.

Tardigradlar da tıpkı diğer pek çok hayvan grubu gibi konum değiştirme hareketini adımlama yöntemi ile gerçekleştirir, fakat bu yöntem içinde yer aldığı mikrometrik dünyadaki diğer canlılara göre öylesine yavaştır ki "İl Tardigrado", yani "yavaş adım" adını almasına sebebiyet vermiştir. İlginç bir şekilde, her ne kadar tardigradların mikroskop altındaki yürüyüşleri bilim insanlarının ilgisini çekmiş olsa da şimdiye kadar bu ufak hayvanların yürüyüş mekanikleri aydınlatılmamıştır. Bilindiği üzere her habitatta karşımıza çıkabilme potansiyeline tardigradların habitat farklılığında nasıl hareket ettiği de kafalarda soru işareti yaratmaktadır.

Tardigradlar ve Mikrodispersal Hareketleri

Karasal habitatlarda çok farklı arazi koşullarına rastlamak mümkündür. Bu yüzden bir tardigradın oldukça karmaşık üç boyutlu arazi tipleri ile başa çıkabilmesi gerekir. Böyle bir durumun üstesinden gelebilmek adına, sadece arazi tipine bağlı olarak yürüyüş profilini değiştirmek de yetmez; av-avcı ilişkisi her daim yaşanabilecek bir durum olduğu için, arazi profiline ek olarak kovalamaca ve kaçış gibi durumlara yürüyüşünü adapte etmelidir. Bu tip durumlar, bacakların normalde olduğundan çok daha hızlı bir şekilde hareket etmesine sebebiyet verir ve haliyle bu davranış, 8 bacaklı bir canlı için büyük bir senkronizasyonu beraberinde getirir.

Reklamı Kapat

Bu tür bir zorlukla karşı karşıya kalan çok bilindik bir canlı grubu daha vardır: eklembacaklılar. Eklembacaklılar, tıpkı tardigradlar gibi çeşitli habitatlarda birbirinden farklı yürüyüş profilleri sergilerler. Tardigradlar üzerinde yakın zamanda yapılan moleküler analizler tardigradların eklembacaklılara diğer canlı gruplarından çok daha yakın olduğunu işaret ediyor.

Bu Yakınlığın bir Göstergesi de Yürüyüş Profilleri Olabilir mi?

Araştırmacılar bunu test etmek için Hypsibius dujardini adında bir tardigrad türünün mikroskop altında uzun süreli adımlamaları kayıt altına aldılar. Deney için seçilen tardigradlara birbirinden farklı yüzey alanları olan ortamlara yerleştirilmek dışında başka hiçbir çevresel stres uygulanmadı. Kelimenin tam anlamı ile "kafalarına estiği gibi" davranışlar sergileyip, özgürce yürüyüp koştular.

50 kPa sertliğinde jel üzerinde yürüyen Tardigrad.
PNAS

Yürümeleri sırasında saniyede vücut uzunluğunun yarısı kadar yol alan tardigradlar, koşmaya başladıklarında ise saniyede iki vücut uzunluğunda mesafe kat ettiler. Kat ettikleri mesafede herhangi ilginç bir taraf yok, halihazırda pek çok canlı onlardan çok daha hızlıdır. İşin ilginç tarafı, küçücük ayaklarının zemine nasıl temas ettiğinde gizliydi.

Birçok omurgalı, hızlarını değiştirebilmek için farklı yürüyüş tiplerini kullanır. Örneğin atlar yürüme hareketinden dört nala koşma hareketine geçtiğinde tamamen farklı bir adımlama profili sergilerler. Fakat tardigradlar, tıpkı eklembacaklılarda olduğu gibi, yürüyüş ve koşma eylemi sırasında adımlarının bütünlüğünü korurlar ve düzenlerini hiç değiştirmeden, yalnızca hızlarını değiştirerek ivme kazanırlar.

Lam ve lamel arasındaki bir su filmine sıkışmış tardigrad.
Akın Karahasan

Eklembacaklılarda ve artık tardigradlarda da rastladığımız bu durum, oldukça avantajlı sayılabilir. Bunun en temel sebebi omurgalıların yürümekten koşmaya geçmesi sırasında karşılarına çıkan süreklilik sorunudur. Hali hazırda farklı bir profil ile yürüyen omurgalılar koşu profiline geçtiklerinde bir süre kadar sürekliliği devam ettirebilirler fakat bu davranışı sınırsız bir şekilde devam ettiremedikleri için süreklilik yarıda kesilir ve süreksizlik baş gösterir. Eklembacaklılar da ise bahsini geçirdiğimiz profil değişmez sadece hızda farklılaşma söz konusudur. Bu yüzden tüm adım kalıplarında aynı süreklilik devam ettirilir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Tardigradlar Nasıl Böyle Yürüyebiliyor?

Bu durumda karşımıza ilginç bir soru çıkıyor: Tardigradlar gibi boyutları mikrometreler ile ifade edilen canlılar nasıl oluyor da kendinden 500.000 kat daha büyük olan eklembacaklılar ile benzer bir yürüyüş profili sergiliyor?

Muhtemel açıklama, evrimsel akrabalık ilişkisi olabilir. Tardigradlar 1773 senesinde keşfedilmesine rağmen uzun zaman boyunca hangi canlı grubuna yakınlık gösterdiği bilinmemekteydi. Hal böyle olunca, birçok hipotez ortaya atıldı ve bu hipotezlere bağlı olarak yaşam ağacında çeşitli yerlerde kendini buldu.

Son yapılan çalışmalarda tardigradların böcekler, meyve sinekleri ve karıncalar gibi canlılar ile ortak bir ataya sahip olabileceğine dair işaretlerin açığa çıkmasına bağlı olarak, ortak bir sinir ağına da sahip olabilecekleri ihtimali güç kazandı. Hatta bu düşünceden yola çıkarak, tardigradlar ve eklembacaklıları kapsayan Panarthropoda isimli yeni bir taksonun önerilmesi söz konusu oldu.

Panarthropoda filogenetik ağacı.
Panarthropoda filogenetik ağacı.
University of Maryland

Bir diğer olasılık ise yakınsak evrim. Tardigradlar ile eklembacaklılar arasındaki bağlantıya işaret eden verilerin aksine bu bağlantının sanılanın aksine oldukça zayıf olması nedeni ile atasal bir aktarımdan ziyade farklı canlılarda evrimleşen benzer bir özellik olarak atfedilmesi, bir diğer olasılık olarak görülmektedir.

Reklamı Kapat

Her iki seçenek de olası gözükmektedir ve her iki seçenek de yepyeni soruları beraberinde getirmektedir. Her zaman olduğu gibi tardigradlar bizi şaşırtmaya devam ediyor ve beraberinde aydınlatılmayı bekleyen pek çok şey ile karşımıza çıkıyor. Kim bilir, tüm bu süreçler aydınlatıldığında, belki de çok daha verimli mikro ölçekte hareket başarısı elde edebilen robotlar tasarlayabilmemizin kapıları aralanacak? Bekleyip göreceğiz...

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 11
  • İnanılmaz 5
  • Muhteşem! 4
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • İğrenç! 2
  • Bilim Budur! 1
  • Güldürdü 1
  • Umut Verici! 1
  • Üzücü! 1
  • Grrr... *@$# 1
  • Korkutucu! 1
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 22/09/2021 02:22:14 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10935

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Yeme
Molekül
Yüksek
Anksiyete
Çiftleşme
Editör Seçkisi
Ses
Nükleik Asit
Hava
Hafıza
Cinsel Seçilim
Balina
Basınç
Kuş
Covıd-19
Orman
Sars-Cov-2 (Covid19 Koronavirüs Salgını)
Hominid
Mers
İntihar
Abd
Ölümden Sonra Yaşam
Bilim
Bilim Tarihi
Genel Görelilik
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın