Dubniyum

Dubniyum Nedir? Özellikleri Nelerdir ve Nerelerde Kullanılır?

Dubniyum
dubniyum
Britannica
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
2 dakika
74 Okunma Sayısı bionluk logo yazarlarınca hazırlandı.
Notlarım
Reklamı Kapat

Bu yazı, Periyodik Cetvel ve Elementler yazı dizisinin 106. yazısıdır. Dizinin ilk yazısına gitmek için buraya, dizideki tüm yazıları görmek için buraya tıklayınız. Yazı dizileri, EA Akademi'nin bir parçasıdır.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

Dubniyum
  • İngilizce İsim Dubnium
  • Sembol Db
  • Atom Numarası 105
  • Grup 5
  • Periyot 7
  • Oda Sıcaklığında Faz Katı
  • Elektron Konfigürasyonu 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s2 3d10 4p6 5s2 4d10 5p6 6s2 4f14 5d10 6p6 7s2 5f14 6d3
  • Semantik Elektron Konfigürasyonu *[Rn] 5f14 6d3 7s2
Önemli Özellikler
  • Atom Kütlesi 268 Da ( Da)
  • Blok d
  • Kategori Geçiş metali
  • Görünüm
  • Atomik Yarıçap pm
  • Kaynama Sıcaklığı K
  • Erime Sıcaklığı K
  • Yoğunluk (Oda Sıcaklığında) 29.3 g/cm3
Bulunma Sıklığı
  • Dünya Kabuğunda kg/kg
  • Şehir Toprağında kg/kg
  • Meteoritlerde 0 %
  • Deniz Suyunda kg/L
  • İnsan Vücudunda %
  • Güneş'te silisyuma göre mol oranı
  • Güneş Sistemi'nde silisyuma göre mol oranı
Elastik Özellikler
  • Kayma (Shear) Modülü GPa
  • Esneklik (Bulk) Modülü GPa
  • Poisson Oranı
  • Young Modülü GPa
Keşif Bilgileri
  • Keşfedildiği Ülke ABD
  • Keşfeden/Gözleyen ve Keşif/Gözlem Yılı A. Ghiorso vd. (Berkeley Radyasyon Laboratuvarı) ve V. A. Druin vd. (Dubna'da bulunan ONAE'de), 1970
  • İzole Eden ve İzolasyon Yılı Nükleer Araştırma Ortak Enstitüsü,
  • Bu yazı, Evrim Ağacı'nın kimyasal elementlere dair bilgileri barındıran Periyodik Cetvel projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.

Özellikler

Dubniyum, "Db" sembolü ile gösterilen ve atom numarası 105 olan sentetik bir kimyasal elementtir. Dubniyum oldukça radyoaktiftir ve bilinen en kararlı izotop olan dubniyum-268, yaklaşık 28 saatlik bir yarı ömre sahiptir. Bu, dubniyum üzerine yapılacak kapsamlı araştırmaları büyük ölçüde sınırlar.

Dubniyum, Dünya'da doğal olarak oluşmaz ve sadece yapay olarak üretilir. Sovyet Ortak Nükleer Araştırma Enstitüsü (JINR), elementi ilk defa 1968 yılında keşfetti ve 1970 yılında Amerikan Lawrence Berkeley Laboratuvarı da elementi üretmeyi başardı. Her iki ekip de yeni element için isimlerini önerdi ve resmi onay olmaksızın kendi önerilerini kullandılar. Uzun süre devam eden bu çatışma, 1993 yılında Uluslararası Saf ve Uygulamalı Kimya Birliği ve Uluslararası Saf ve Uygulamalı Fizik Birliği tarafından oluşturulan Transfermium Çalışma Grubu'nun keşif iddialarının resmi bir araştırmasıyla çözüldü ve bu keşif itibar kazandı. Element, JINR'nin bulunduğu Dubna kasabasından alarak 1997 yılında resmi olarak dubniyum olarak adlandırıldı.

Bulunma Sıklığı ve Üretimi

Dubniyum yapay olarak üretilen bir element olup, doğada bulunmaz. Yapay olarak ise sadece küçük miktarlarda üretilebilmiştir. Ağır İyon Doğrusal Hızlandırıcı ile bombardıman yapılarak çeşitli izotopları üretilebilmektedir.

Uygulama ve Kullanım Alanları

Şimdiye kadar sadece küçük miktarlarda dubniyum üretilmiştir ve izotoplarının çok kısa yarı ömürleri vardır. Bu nedenle tek kullanımı, bilimsel araştırmalar içindir.

Tarihi

1967'de Dubna'daki bilim insanları, 105 numaralı bir elementin varlığını bildirdi. Raporları, alfa enerjilerinin zaman-tesadüf ölçümlerini kullanarak bazı dubniyum izotoplarının atomlarını bulmaya dayanıyordu. Nisan 1970'in sonlarında, elementi sentezleyerek bulgularını doğruladılar. Aynı zamanda, Berkeley'deki California Üniversitesi'ndeki bilim insanları da 105 elementini sentezlediklerini bildirdi. Ayrıca onu 1969'da sentezlediklerine dair bazı raporlar ve Rusların elementi üretme yöntemlerinin doğru olamayacağına dair bazı raporlar vardı. Keşfin kime ait olduğu konusu hala tartışmalıdır.

Etimolojisi

Dubniyum, adını elementin ilk rapor edildiği Ortak Nükleer Araştırma Enstitüsü'ne ev sahipliği yapan Dubna, Rusya'dan almıştır. Berkeley'deki California Üniversitesi'nden bazı Amerikalı bilim insanları, elementin Alman bilim adamı Otto Hahn için "hahnium" olarak adlandırılmasını istediler. Uluslararası Saf ve Uygulamalı Kimya Birliği (IUPAC) dubniyum adını onaylasa da, bazı bilim insanları bu elementin hala "hahnium" adını kullanmaktadırlar.

Önlem ve Güven

Dubniyumun Sağlığa Etkileri

Çok dengesiz bir yapıda olduğu için, oluşan herhangi bir miktar diğer elementlere o kadar hızlı ayrışır ki, insan sağlığı üzerindeki etkilerini araştırmak için hiçbir neden yoktur.

Dubniyumun Çevresel Etkileri

Son derece kısa yarılanma ömrü nedeniyle dubniyumun çevrede yarattığı herhangi bir etkisi yoktur.

İlginç Bilgiler ve Diğer

  • Dubniyum, adını Rusya'da ilk yapıldığı yer olan Dubna'dan almıştır. Sadece nükleer bir tesiste üretilebilir. Dubniyum Dünya'da doğal olarak mevcut değildir.
  • Dubniyum, süper ağır elementtir. Yeterli miktarda üretildiğinde kimyasal özelliklerinin geçiş metallerininkine benzer olması beklenir. En çok tantal elementine benzediği düşünülmektedir.
  • Dubniyum ilk olarak americium-243'ü neon-22 atomlarıyla bombardıman ederek yapıldı.
  • Dubniyumun tüm izotopları radyoaktiftir. En kararlı olanın yarı ömrü 28 saattir.
  • Şimdiye kadar sadece birkaç dubniyum atomu üretildi. Şu anda, özellikleri hakkında çok az şey bilinmektedir ve pratik kullanımları yoktur.
Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 1
  • Bilim Budur! 1
  • Muhteşem! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 17/04/2021 06:17:37 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10176

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Balina
Kültür
Büyük Patlama
Ecza
Yaşamın Başlangıcı
Biyolojik Antropoloji
Sars Virüsü
Beslenme Biçimi
Yumurtalık
Eşcinsellik
Bilgisayar
Eşeyli Üreme
Hayatta Kalma
Metabolizma
Yiyecek
Şempanze
Kemik
Toprak
Tehlike
Yakınsak Evrim
Sahtebilim
Mistik
Evrim Ağacı Duyurusu
Kadın Sağlığı
Çeşitlilik
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku