Gece Modu

Bu içerik, Evrim Ağacı'nın Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır. Yaşam Ağacı projesinin amacı, başta Türkiye'de bulunan türleri, Türkiye'deki doğa gözlemcilerimizin özgün fotoğraf ve video içerikleri ışığında, evrimsel akrabalık ilişkilerine uygun bir şekilde filogenetik bir ağaç üzerinde kategorize etmek, nihayetinde ise Dünya'daki tüm türleri yavaş yavaş Yaşam Ağacı'na eklemektir.

Bu yazı, Evrim Ağacı'nın tür gözlemleri ve türlere dair bilgileri barındıran Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.

Gözlem Bilgileri

Fotoğrafta bir Evrim Ağacı okurunun Bursa'nın Karacabey semtinde çektiği bir dev su böceği türü görülüyor. Kimi zaman "parmak ısıran" veya "timsah böceği" olarak da biliniyor.

Tanım ve Genel Bilgiler

Bu böceklerin rostrum ismi verilen ve omurgalılardaki "çene"ye benzer ağız parçaları, böcekler arasında bildiğimiz en güçlülerinden birisidir. Dolayısıyla ısırıkları da... Genellikle tatlı suların etrafında bulunuyorlar ve ortalamada 2 santimetre büyüklükte oluyorlar. Bu fotoğraftaki gibi bazı bireyleri ise 12 santimetreye kadar büyüdüğü biliniyor.

Dev su böceği (Belostomatidae) türü.
Dev su böceği (Belostomatidae) türü.
Uysal Fırat

Bu usta avcıların yavrularına erkekler bakar ve kanatları arasında yumurtalar çatlayana kadar korur. Bu süreçte erkek üreyemez; dişiler ise çiftleşmeye devam edebilir. Evrim ekonomisi ve takas ilkesi dahilinde, Trivers'ün Eşey Katkısı Teorisi'ne tamamen uygun olarak, tam da beklediğimiz gibi, dişiler erkekleri etkilemeye çalışırlar ve buna yönelik adaptasyonlar geçirmişlerdir. Erkekler ise çiftleşecekleri dişileri seçerler. Bunun sebebi, erkeklerin yavrulara daha fazla katkı sağlıyor olmasıdır.

Evrimsel Tarih ve Taksonomi

Hemiptera (Yarım Kanatlılar) takımında bulunurlar ve bu takımın en büyük üyeleridir. Yaklaşık 170 türü tespit edilmiştir. En büyük üyesi Lethocerus cinsidi.

Dev su böceği (Belostomatidae) türü.
Dev su böceği (Belostomatidae) türü.
Uysal Fırat

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Dünya'nın neredeyse birçok yerine yayılmışlardır. 170 türden yaklaşık 110'u Neotropik (Güney Amerika bölgeleri), 20 küsür türü Afrika kıtasında, geriye kalanlar ise Neoarktik ve diğer bölgelere yayılmıştır.

Davranış ve Etoloji

Su böcekleri oldukça saldırgan avcılardır: avlarını takip ederler, gizlendikleri yerden bir anda çıkıp avı yakalarlar ve parçalarlar. Saldırıları sırasında tükürükleriyle birlikte güçlü bir sindirim enzimini avlarına aktarırlar ve bu tükürüğün değdiği bölgedeki hücreler hızla parçalanmaya başlar. Ancak her ne kadar çok ciddi bir acıya neden olsa da (böcekler arasında bilinen en acılı ısırıklardan birisidir), tıbbi olarak insanlara zarar vermez. Bu böcekler usta bir su avcısıdırlar.

Dev su böceği (Belostomatidae) türü.
Dev su böceği (Belostomatidae) türü.
Uysal Fırat

Larvaları su içerisinde yaşayabilir; yetişkinleri de suyun içerisinde uzun bir süre nefesini tutarak kalabilir. Ancak yetişkinlerin aralıklarla yüzeye çıkarak nefes alması gerekir. Avlarını genellikle su içerisindeki kayaların arasına gizlenerek beklerler. 

Diyet ve Metabolizma

Genellikle ufak sucul kabuklularla, balıklarla ve amfibilerle beslenirler. Ancak yavru kaplumbağaları ve hatta su yılanlarını bile öldürüp yedikleri bilinmektedir.

İnsanlarla Etkileşim ve Kültürel Referanslar

Tatlı sularda dolanan insanların baş parmaklarını ısırdıkları için parmak ısıran (İng: Toe biter) diye bilinirler. Öte yandan Asya ülkelerinin bazılarında insanlar için besin kaynağıdırlar.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • Wikipedia. Giant Water Bugs. (2019, Ağustos 25). Alındığı Tarih: 25 Ağustos 2019. Alındığı Yer: Wikipedia
  • Entomology. Giant Water Bugs. (2019, Ağustos 25). Alındığı Tarih: 25 Ağustos 2019. Alındığı Yer: Entomology & Nematology

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 16/09/2019 14:21:59 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7943

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Evrim, hayatlarımızdan anlamı çalmaz; tam tersine gezegenimizi kaplayan güzelliklere ve zafer dolu yaşama duyduğumuz hayranlığı arttırır.”
Kenneth R. Miller
Geri Bildirim Gönder