Evrim Ağacı Logo Evrim Ağacı
Evrim Ağacı
Reklamı Kapat
Reklamı Kapat

Bu içerik, Evrim Ağacı'nın Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır. Yaşam Ağacı projesinin amacı, başta Türkiye'de bulunan türleri, Türkiye'deki doğa gözlemcilerimizin özgün fotoğraf ve video içerikleri ışığında, evrimsel akrabalık ilişkilerine uygun bir şekilde filogenetik bir ağaç üzerinde kategorize etmek, nihayetinde ise Dünya'daki tüm türleri yavaş yavaş Yaşam Ağacı'na eklemektir.

Çocukotu
  • Bilimsel Adı Otanthus maritimus
  • Halk Arasındaki Türkçe Adı Çocukotu
  • Halk Arasındaki İngilizce Adı Cotton weed plant
Taksonomi
  • Bu yazı, Evrim Ağacı'nın tür gözlemleri ve türlere dair bilgileri barındıran Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.

Gözlem Bilgileri

Bursa'nın Karacabey ilçesine bağlı Yeniköy sahilinde (Türkiye'nin en büyük Longoz Ormanlarından birisine yakın bir alanda) gözlemlenmiştir. Bölge deniz seviyesinde olup sahil kısmı bolca dikenli bitkilere ev sahipliği yapmaktadır.

Çocukotu (Otanthus maritimus), Bursa.
Çocukotu (Otanthus maritimus), Bursa.
Ali Emir Orhan

Tanım ve Genel Bilgileri

Çocukotu, sarı çocukotu, santolina katranı gibi yöresel adlar ile anılan; Papatyagiller (Asteraceae) ailesi, Otanthus cinsinin bilinen tek türü olan ''Otanthus maritimus'' adlı kum bitkisidir. Kuru ve güneşli toprakları özellikle kumsalları sever. Soğuk hava ve donlara dayanıklıdır. Boyu 15-25 cm kadar olabilir. Yapraksı ve yoğun kümeler halinde olup mızrak uçlu keskin dikdörtgen şeklinde yaprakları vardır. Açık sarı renginde çiçekler açar. Mayıs-Kasım ayları arasında çiçek açma mevsimi olsa da kesin bir zaman aralığı söylemek yanlış olur. Odunsu bir gövdeye sahip olabilir. Çok yıllık (yaşam süresi en az üç yıl olan) yabani bir bitkidir.

Evrimsel Tarih ve Taksonomi

Otanthus cinsinin bilinen tek türüdür. Papatyagiller (Asteraceae) ailesi Achillea cinsinden ''Achillea maritima'' adı ile sinonim (eş anlamlı) dır. Bu durumda ''Otanthus maritimus'' türü hem Archillea cinsine hem de Otanthus cinsine özgü özellikleri vardır. Sinonim (eş anlamlı) olmak canlıların latince isimlerinin birden fazla olması anlamına gelir.

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Güney İrlanda'dan İspanya'ya Kadar Atlantik Dahili, Akdeniz Kıyıların da sıklıkla görülmektedir. Kuzey Afrika ve Kafkasya ülkelerinde de bulunabilir. Türkiye'de Trakya, Doğu ve Batı Anadolu, Marmara kıyılarında daha sık rastlanmaktadır. Bitkinin bilinen bir hastalığı veya paraziti yoktur.

Çocukotu (Otanthus maritimus), Bursa.
Çocukotu (Otanthus maritimus), Bursa.
Ali Emir Orhan

Popülasyon ve Koruma Statüsü

Sınırlı alanlarda küçük popülasyon olması ve kıyı bölgelerinde turist sayılarının artması, tahrip olmasına ve çoğalmasına engel olmaktadır. Avrupa ülkelerinin birçoğu riskli grup uyarısı yapmakta ve gerekli önlemlerin alınması için çalışmaktadır. Türkiye için ciddi bir risk söz konusu değildir.

Britanya Adaları Soyu Tükenmiş Bitkilerin Listesin'de 1936 sonrası gözlemlenemediği lakin İrlanda da rastlanabileceği belirtilmektedir. İngiltere için son kayıtlar 1933 yılında Cornwall da, 1936'da Scilly Adaları'ndan alınmıştır.[4] Malta'da Flora, Fauna ve Doğal Yaşam Alanlarını Koruma Yönetmeliği LN311/2006 yasal bildiriminin III ve VI. bölümünün ''B-4437'' numaralı sayfasında sıkı korunan türler kapsamında ele alınmıştır.[3] Bulgaristan Cumhuriyeti Kırmızı Veri Kitabın'da bitkinin korunması için acil eylem planının hazırlanması ve mevcut popülasyonların korunması için etkili önlemlerin uygulanması gerektiği uyarısı yapılmaktadır.[2]

IUCN Kırmızı Liste tarafından Kritik Tehlikede, yani Critically endangered (CR) olarak sınıflandırılır. Sınıflandırma tam olarak ''CR B2ab (ii, iii, iv)'' olarak yapılmıştır.[2] -B- bölümünün 2 numaralı bendinin ''a'' şıkkının gerekli yerini detaylandırmak gerekirse ciddi derecede parçalanmış veya sadece tek bir yerde bulunma riski anlamına gelir. -B- bölümünün 2 numaralı bendinin ''b'' şıkkının gerekli yerinde ise habitat alanının, yayılışı veya niteliği, yerlerin veya alt-popülasyon sayısında gözlenen, çıkarsanan veya öngörülen bir süregelen düşüş olduğu anlamına gelmektedir.

Çocukotu (Otanthus maritimus), Bursa.
Çocukotu (Otanthus maritimus), Bursa.
Ali Emir Orhan

İnsanlarla Etkileşim ve Kültürel Referanslar

Sinonim ismi olan Achillea adını Yunan mitolojinde en büyük savaşçı olarak geçen Kahraman Aşil'den (Achilles) almıştır. Efsaneye göre, Aşil (Achilles) askerlerin yaralarını tedavi etmek için kendisi de Archillea cinsi olan civanperçemi bitkisini kullanmıştır. Bazı ülkelerde asker otu olarak da bilinmesinin nedeni bu mitolojiye dayanan hikayedir.

Bitkinin esansiyel yağlarının farmakolojik aktivitesi, özellikle antifungal ve antienflamatuar özelliklerine önemli bilgiler fark edilmiştir. Bu nedenle, özellikle mantar ve enfeksiyon iltihaplanmaları ile ilgili olan, hoş koku ile birleştirilen yararlı etkileri ve hastalık önleme kullanımları, kozmetik ve ilaç endüstrilerinde uygulanması için araştırılması tavsiye edilmiştir.[7] Bitki yağının güçlü antibakteriyel ve antifungal aktiviteler yaptığını kanıtlanmıştır. Candida albicans, Botrytis cinerea, Rhizoctonia solani mantarlarına karşı antifungal etki göstermiştir.[6] Staphylococcus aureus ve Campylobacter jejuni'ye karşı antibakteriyel etki göstermiştir.[8]

Yağ krizantenon, filifolon, artemisil asetat, krizantenil asetat ve a-pinen içerir doğada hoş bir koku taşıyan en önemli doğal krizanten kaynaklarındandır.

Etimoloji

Otanthus cinsi ismi Yunanca otos (kulak) ve anhos (çiçek) kelimelerinden türetilmiştir. Yunanca kulak çiçekli (Korolla’nın küçük bir kulağa benzemesine işaret eder); tür adı ise Latince denize yakın anlamına gelir.[5] Achillea cinsi ismini Yunan mitolojinde en büyük savaşçı olarak geçen Kahraman Aşil'den almıştır.[9]

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 1
  • Tebrikler! 1
  • Bilim Budur! 1
  • Umut Verici! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 25/11/2020 05:52:10 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9067

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Akciğer
Yavru
Bilim Felsefesi
İstatistik
Ay Görevleri
Molekül
Yağ
Böcek
Yas
Kültür
Koku
Mikrobiyoloji
Bilgi
Eczacılık
Mitler Ve Gerçekler
Protein
Kan
İspat
Hastalık Kataloğu
İletişim
Kök Hücre
Kanıt
İnsanlık
Hamilelik
Robot
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“İnsanların sahip olduğu hiçbir duygu, içinde bulundukları sosyal şartlardan bağımsız değildir.”
Zhang Jie
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol