Evrim Ağacı Logo Evrim Ağacı
Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Brontosaurus Geri Döndü: Meşhur Dinozorun Gerçekten Ayrı Bir Cins Olduğu Düşünülüyor!

Brontosaurus Geri Döndü: Meşhur Dinozorun Gerçekten Ayrı Bir Cins Olduğu Düşünülüyor!
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Scientific American isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Dünya üzerinde bugüne kadar yürümüş en büyük hayvanlardan bazıları, uzun boyunlu, uzun kuyruklu ve "sauropodlar" olarak bilinen dinozorlardır. Bunlardan en meşhuru da "yıldırım kertenkelesi" anlamına gelen adıyla Brontosaurus'tur. Her ne kadar popüler kültürde çok derin bir yer edindiyse de, bilim insanları 1 asır öncesine kadar böyle bir canlının yaşadığını düşünmüyordu.

Brontosaurus cinsi ilk olarak 1879'da meşhur paleontolog Othniel Charles Marsh tarafından tanımlanmıştır. Türün ilk örneği halen Yale Üniversitesi'nin Peabody Doğal Tarih Müzesi'nin Büyük Salon'unda sergilenmektedir. Ancak 1903'te, paleontolog Elmer Riggs Brontosaurus cinsinin aslında Apatosaurus ile aynı cins olduğu keşfetti. Bu cins, Marsh tarafından 1877'de tanımlanmıştır. Bu tür vakalarda bilimsel isimlendirme kurallarına göre en eskiden belirlenmiş olan isim önceliğe sahiptir. Bu nedenle Brontosaurus ismi ölmüş, Apatosaurus geçerli isim haline gelmiştir.

Ancak yeni yapılan bir araştırma Brontosaurus'u küllerinden yeniden canlandırabilir. Anlaşılan o ki Apatosaurus ve Brontosaurus fosilleri birbirine çok benzese de, aslında farklı cinslerdir. Araştırmanın baş yazarı olan Portekiz'deki New University of Lisbon'dan omurgalı paleontologu Emanuel Tschopp şöyle söylüyor:

Genellikle Brontosaurus cinsi Apatosaurus cinsinden kolaylıkla boyna bakarak ayırt edilebilir. İkincisinde boyun daha uzun ve daha geniştir. Dolayısıyla her ne kadar ikisi de devasa ve sağlam hayvanlar olsa da, Apatosaurus cinsi Brontosaurus'tan çok daha büyüktür.

Neredeyse 300 sayfayı bulan ve 81 sauropod dinozorun 477 farklı fiziksel özelliğini analiz eden araştırma, 5 senelik çalışmaya ve Avrupa ile ABD'deki sayısız müze koleksiyonlarını incelemeye dayanıyor. Araştırmanın başlangıçtaki amacı sauropodların ailelerinden biri olan diplodocid türlerinin birbirleriyle ilişkilerini netleştirmekti. Bu gruba Diplodocus, Apatosaurus ve şimdi de Brontosaurus dahildir.

Bilim insanlarının vardığı sonuca göre 3 farklı Brontosaurus türü bulunmaktadır: İlk keşfedilen Brontosaurus excelsus ile B. parvus ve B. yahnahpin. Tschopp ve iş arkadaşları Octávio Mateus ve Roger Benson araştırmalarının detaylarını 7 Nisan 2015'te PeerJ dergisinde yayınladı. Peabody'deki omurgalı paleontolojisi ve omurgalı zoolojisi küratörü olan ve araştırmada yer almayan Jacques Gauthier şöyle diyor:

Brontosaurus hakkında bilgiler okuyarak büyüdüm. Ne müthiş bir isim! Yıldırım kertenkelesi... Apatosaurus beni hiç öyle çekmemişti.

İngiltere'deki Bristol Üniversitesi'nden omurgalı paleontologu olan ve araştırmada yer almayan Mike Taylor, araştırmayla ilgili en heyecan verici şeyin "grubun inanılmaz kapsamlı çalışması ve güzel bir şekilde detaylandırılmış bilgilendirici görselleri ve tüm çalışmalarını tekrarlanabilir ve doğrulanabilir hale getirmek için verdikleri çaba" olduğunu söylüyor. Belirttiğine göre bu araştırma yepyeni bir standart belirliyor. Dahası, araştırmacılara duyduğu hayranlığı da dile getirmekten çekinmiyor. Kaliforniya'nın Pomona kentindeki Western University of Health Sciences'dan omurgalı paleontologu Mathew Wedel da Taylor'a katılıyor ve "bundan sonra on yıllar boyunca yürütülecek araştırmalar bunun üzerine inşa edilecek" diyor.

Tschopp, araştırmalarının bundan 15 sene önce yapılacak olsa bu kadar detaylı olamayacağını vurguladı. Bu dinozorların gerçekte nasıl göründüğünü yeniden araştırmak ve Brontosaurus'a yeni bir nefes üflemek ancak son yıllarda Apatosaurus ve Brontosaurus benzeri dinozorlar keşfedilmesiyle mümkün oldu.

Utah Eyalet Üniversitesi'nin Eastern's Tarih Öncesi Müzesi'nde paleontoloji yöneticisi ve küratörü olan Kenneth Carpenter her ne kadar araştırmayı etkileyici bulsa da, araştırmada kullanılan Apatosaurus fosilinin hiçbir zaman detaylı tanımlanmadığını belirtiyor ve eğer ki araştırmacıların onu Brontosaurus ile karşılaştırmak istiyorlarsa, bu detaylı analizi yapmış olmaları gerektiğini vurguluyor. Şöyle soruyor:

Brontosaurus geçerli bir tür müdür? Belki de; ancak yargının halen verilemeyeceği kanısındayım.

Sonuç olarak Taylor şöyle belirtiyor:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Bulgular, sauropodların çok daha çeşitli ve sandığımızdan çok daha etkileyici olduğunu gösteriyor. Gerçekten de, Brontosaurus cinsinin Apatosaurus cinsinden ayrı olduğunu göstermek, buzdağının sadece görünen ucuydu. Amerikan Doğa Tarihi Müzesi'nde bulunan apatosaur fosili de muhtemelen henüz tanımlanmamış ayrı bir cins. Tokyo'da bulunan diğer fosil de muhtemelen öyle. Tamamen ayrı ve yeni bir tür dinozor.

Wedel ise konuyu şöyle toparlıyor:

Kuzey Amerika'da Geç Jurasik Dönem'e ait bu sauropod çeşitliliği, içlerinde yaşadıkları zamanın tuhaf bir dönem olduğunu gösteriyor. Oldukça zor şartların olduğu bir zaman diliminde bu canlıların cidden patlama yaşadığını görüyoruz. Bu da, kendilerine yetecek kadar besini nereden buldukları sorusunu doğuruyor. Bir diğer deyişle araştırma Brontosaurus'u diriltmiş olsa da, beraberinde birçok soru işaretini de getirdi.
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 1
  • İnanılmaz 1
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Scientific American | Arşiv Bağlantısı
  • E. Tschopp. (2015). A Specimen-Level Phylogenetic Analysis And Taxonomic Revision Of Diplodocidae (Dinosauria, Sauropoda). PeerJ. | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 30/11/2020 05:22:30 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/3490

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Kategoriler ve Etiketler
Tümünü Göster
Güncel
Karma
Agora
Beslenme
Biyokimya
Sağlık
Fotosentez
Kütleçekimi
Viral
Nöron
Beslenme Bilimi
Balina
Bilim
Türleşme
Küresel Salgın
Elektrokimya
Bebek
Balıklar
Lhc (Büyük Hadron Çarpıştırıcısı)
Ses
Evrimsel Biyoloji
Carl Sagan
Sinir Sistemi
Üreme
Maske
Viroloji
Biliş
Sağlık Örgütü
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Eğer ki hayvanlarla çalışmayı kafanıza koyarsanız, öyle veya böyle bunu başarırsınız. Ama bunu sonuna kadar istemeniz, her fırsatı kollamanız ve asla vazgeçmemeniz gerek.”
Jane Goodall
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol