Yeni sanal dünya: Metaverse

Şirket adını Metaverse olarak değiştiren Facebook milyonlarca insanın verilerine sahiptir. Facebook gibi yapay zeka temelli bir ortam olan Metaverse’in düşünce özgürlüğünü tehdit etme, yapay zekanın emir ve denetimine girme gibi riskler barındırma olasılığını göz ardı etmemek gerekir.

Metaverse “sanal gerçeklik” (virtual reality) VR gözlükleriyle giriş yapılan ve yapay zeka tarafından denetlenen üç boyutlu sanal bir evrendir. Meta ve universe sözcüklerinin bileşkesinden oluşan Metaverse “öte evren” anlamına gelir.

Bilgisayar, android telefon, VR veya 3D cihazlar sayesinde kişi kendi oluşturacağı üç boyutlu bir avatar ile mevcut dünyaya paralel bir öte dünyada yaşayabilecektir. Örneğin avatarı ile uçağa binebilecek, Paris’e yolculuk yapabilecek, restoran veya kafelere, sinemalara, müzelere , konserlere gidecek, bitcoin benzeri paralarla lüks araç, arsa veya konut satın alabilecek, istediği zaman istediği kişinin avatarı veya sipariş edeceği robot bir avatarla sanal seks de yapabilecektir. Bu paralel dünyanın para birimleri yapay para piyasasında işlem bile görmeye başlamıştır.

İyi de bu durumda gerçek yaşam ile sanal yaşam ya da gerçek “ben” ile Metaverse’deki avatarım arasındaki ilişki nasıl olacak? Bu psikolojik ve psikotik travmalara, benliğin bölünmesine yol açacak mı ? Metaverse sanal bir cennete kaçış yeri mi olacak ? Gerçek yaşama dönmek istemeyenler olacak mı ? Uyuşturucu gibi bağımlılık yaratacak mı ? Peki o sanal dünyanın yöneticileri ya da yeni tanrıları yeni kurallar koyup bunları bize dayatırsa ne olacak ? Sosyal medya hesabı olan veya olmayanlar Metaverse’in dışında kalabilecek mi? Belki insan buna zorlanmayacak ancak Covid-19 aşı ve PCR denetimlerinde olduğu gibi bu ortamın dışında kalmak olanaksız hale gelebilecektir.

İnsanın gerçek yaşamdaki ekonomik durumunu biraz olsun düzeltmek ve onu gerçekten mutlu kılmak için kıllarını kıpırdatmayanlar sanal bir dünya cenneti yaratmak için milyonlarca lira harcarken, aynı zamanda bu dünyaya koşa koşa geleceklerden büyük paralar kazanmanın coşkusu içindeler. Bu öte evrende gerçek hayat yerine öte hayat ya da sanal hayatın sahte nimetleri sunuluyor insanlara. Dinsel vaatlerle kandırmak yetersiz kalınca artık devreye sanal vaatler giriyor demek ki. Gerçek bir dünyada insanca yaşamak varken, sanal bir dünya yaratarak insanların paralarını ve zamanlarını çalarak onları boş hayaller ve umutlar dünyasına sürüklemek isteyenleri kınıyorum.