Yapay Zekâya ve Süper Bilgisayarlara Kafa Tutan Serseri Sayı: 196

Bu hikayeyi anlamak için önce çok basit bir kuralı bilmemiz gerekiyor. Bir sayı seçin, onu ters çevirin ve kendisiyle toplayın. Eğer sonuç bir palindrom değilse, aynı işlemi çıkan sonuca tekrar uygulayın. Örneğin 52 sayısını ele alalım. 52 + 25 = 77. Bitti! Tek adımda palindroma ulaştık. 89 sayısını ele alalım. Biraz daha uzun sürer ama 24. adımda 8813200023188 sayısına ulaşarak o da teslim olur. Ancak 196 söz konusu olduğunda, işler karmaşık hâle geliyor.

Bu algoritma aslında çok eski bir matematik bulmacası olsa da, 196’nın özel durumu 1980'lerde bilgisayarların güçlenmesiyle dikkat çekti. Bu sayılara Lychrel Sayıları deniyor. İlginçtir ki Lychrel terimi eski bir matematikçiye ait değil. 2002 yılında bu konu üzerinde çalışan Wade Van Landingham, kız arkadaşı Cheryl'in isminden anagram yaparak bu ismi literatüre kazandırdı.

Peki, neden 196 bu kadar meşhur? Çünkü bu işlemi yapmaya başladığınızda duramıyorsunuz. 1987 yılında bir bilgisayar programı 196 üzerinde 50.000 adım denedi ve palindrom bulamadı. 1990'da John Walker, işlemi 1 milyonuncu basamağa kadar sürdürdü ama yine de palindrom çıkmadı. Güncel rekorlar, sayının milyarlarca basamağa ulaştığını gösteriyor. Sayı büyük bir canavara dönüştü ama hala direniyor.

Matematikçiler, 196'nın bir Lychrel sayısı olduğuna, yani asla bir palindroma dönüşmeyeceğine güçlü bir şekilde inanıyorlar. Ancak bu hâlâ bir tahmin. Belki de trilyonuncu adımda, ya da evrenin ömrünün yetmeyeceği kadar uzak bir adımda o simetri oluşacak.

196, matematiğin sadece düzenli formüllerden ibaret olmadığını, bazen basit bir toplama işleminin bile kaosa ve sonsuzluğa kapı açabileceğini gösteriyor. 196, sayıların arasındaki asi çocuk gibi.

196 + 691 = 887

887 + 788 = 1675

1675 + 5761 = 7436

7436 + 6347 = 13783

...

196 sayısı ile ilgili olarak yapay zekâdan da faydalanılıyor. Ancak yapay zekânın karşısındaki en büyük engel basamak patlaması. Sayı her adımda ortalama 0.415 basamak büyüyor. Milyonlarca adım sonra sayı o kadar büyük hale geliyor ki, bu veriyi yapay zekânın işlem birimine sığdırmak fiziksel olarak imkânsız hâle geliyor.