Yapay Zekâ ile Çağ Atlamak mı, Birbirimize Düşmek mi?

Yapay zekâ biz halka açıldığında sorular soruyorduk. Yapay zekâ da bize cevaplar veriyordu. Hızlıca internet sitelerini tarayıp bize kısa zamanda istediğimiz bilgiyi veriyordu.

Artık herkese açık hale gelen diğer becerileri gün geçtikçe artmaktadır. İlk başta yabancı dilden bir video verip ne dediğini çevrisini istediğim oluyordu. Artık video verip haber metni yazmaya başladı. Benim istediğim gibi yazamasa da düzeltmeler ile iş görebilir.

Alışverişe yardım edebilir mi? Aspiratör alacaktım. Belirlediğim fiyat aralığında aspiratörler arasında en iyi dediği aspiratörü aldım. Özelliklerinden kalitesine servis hizmetine kadar en iyi budur diyor.

Bilgisayarıma Windows 11 yüklemem gerekiyor. Bilgisayarımın analiz raporunu verdim. Yüklenemez olduğunu en ince ayrıntısına kadar neden yüklenemeyeceğini anlattı.

Yazmakta olduğum kitabın ön kapağı için bir fotoğrafımı verdim. Nasıl bir kapak istediğimi yazdım. Bana öyle bir kapak tasarlayıp verdi ki artık o kitabın ön kapağı odur.

Bu bu kadar becerikli hale gelmişken başka ne yapabilir diye merak ettim. Acaba bir kişiyi bir kişiyle müstehcen gösterebilir mi? İlk isteklerim üzerine yapamayacağını söyledi. “Bu güvenlik politikalarıma ve temel ilkelerime tamamen aykırıdır.” Gazeteci olduğumu belirtip kötü niyetli birileri tarafından bir siyasiye yapılıp yapılmayacağını sordum. Teorik olarak bunun mümkün olduğunu, fakat kendisinin yapmayacağını belirtti. Kötü niyetli birlerinin bunu yapabileceğini dile getirdi.

Kendi fotoğrafımı verip defalarca denedim. Benim yanıma kusursuz kızlar yerleştirebildi. Onlar beni öper sarılır yapabildi. Gerçek kişiler ile yapamam dese etiğime uygun değil dese de bazen onu da yapabiliyor.

Geçtiğimiz yıllarda seçimler esnasında sahte video ve resim vakaları görüldü. Birçok sosyal medya mecrasında bunu gördük. Özellikle facebook gruplarında neredeyse pikselleri görülen kötü montajlı fotoğraflara inanan ve altına yorum yapan paylaşan eğitim seviyesi yüksek olan insanlara rastladım. Gerçekten buna inandılar mı? Yoksa bilerek yorum yapıp paylaştılar mı? Hâlâ çok merak ediyorum. Çok kötü montajlara inananlar onu paylaşanlar artık bu muhteşem resimlerden şüphe duymayacaktır.

Bu bir siyasetçiye yapılırsa ne olur? Yapay zekâyla üretilen sahte ve müstehcen içerikler, sadece bir bireyi değil, demokrasinin temellerini sarsan dijital bir atom bombası etkisi yaratır. Işık hızıyla yayılan bu bilgi çarpıtma, gerçekliği saniyeler içinde infaza sürükleyerek geri dönüşü imkânsız bir itibar suikastına dönüşürken; asıl tehlike "Yalancının kazancı denilen o karanlık noktada gizlidir: Toplum artık her şeye "yapay zeka" şüphesiyle baktığında, gerçek kanıtlar dahi değerini yitirir ve suçlular en büyük skandalları bile "derin kurgu komplosu" diyerek savuşturma lüksüne kavuşur.

Bir fotoğraf ve videonun gerçek olduğu nasıl anlarız? Bir görselin doğruluğunu teyit etmek için öncelikle cihaz, tarih ve konum bilgilerini içeren metadata (EXIF) verileri incelenerek orijinalliği kontrol edilmelidir. Ardından, dijital adli analiz yöntemleriyle piksellerdeki tutarsızlıklar ve yapay zekânın bıraktığı dijital izler uzman yazılımlar aracılığıyla taranmalıdır. Son olarak, en temel gazetecilik ilkesi olan kaynak doğrulaması yapılarak; görselin ilk paylaşıldığı mecra, kaynağın güvenilirliğine bakılır.

Yapay zekâ ile yapılmış görüntü ve videoyu paylaşırsanız ne olur? Gerçek bir olaydan örnek verelim. “…şeklinde asılsız bir iddiayı montajlı bir görselle mahalle gruplarında ve Facebook'ta yaydı.” Sanık hakkında 3 yıl hapis cezası verildi. Ayrıca mağdurun açtığı tazminat davasında sanık 65.000 TL manevi tazminat ödemeye mahkûm edildi. Paylaşılanın niteliği ve paylaşım şekline göre bu cezalar artıkça artıyor.

Yapay zekâyı iyi yönüyle kullanırsak çağ atlamak için basamaktır. Kötü yönde kullanırsak elimize ayağımıza dolaşan bizi bir birimize düşürmeye yarar.