Shanidar keşifleri bize ilkel insanların davranışları hakkında neler söyleyebilir?
/content/f9764264-c56c-44d7-b2f5-268d88f20e40.jpeg)
- Blog Yazısı
Blog Yazısı
1950 - 60lı yıllarda Irak’ın kuzeyinde bulunan Shanidar mağarasında başlatılan Neandertal fosillerinin keşfi, bize ilkel atalarımız, onların diyetleri ve alışkanlıkları hakkında bilgiler verebilir.
Ralph Solecki tarafından 20. yüzyılda başlatılan ve günümüzde ise Cambridge Üniversitesi Arkeoloji Bölümünden Dr. Emma Pomeroy başkanlığında devam ettirilen kazılar antropolojiyi ve psikolojinin biyolojik temellerini yorumlama konusunda bize perspektif sunabilir.
Tüm keşif sürecini anlatan "The Secrets of Neanderthals isimli belgesel, bu çalışmanın bilim çevrelerinde ses getirmesine öncülük ederken, öncü atalarımız hakkında yanlış bildiklerimizi ya da fikirlerimizi önemli ölçüde değiştirebilir.
Özellikle mağaranın en önemli ve ilginç keşfi olan Shanidar 4 isimli fosili aynı mağaraya farklı jeolojik zamanlarda gömülen diğer örneklerinden ayıran en önemli şey; belki de tarih öncesi bir ritüele ışık tutmasından kaynaklıdır.
Daha önce yapılan keşif ve araştırmalarla “ölülerini gömme davranışlarını” ilk kez Neandertal gruplarında görmüştük, ancak - “flower burial”- çiçekli mezar ismi verilen 4 numaralı keşif, bir ritüele ışık tutacak gibi gözüküyor. Çünkü bu kazı alanında bulunan Kır çiçeği Centaurea solstitialis polenleri Neandertallerin ölüleri üzerine bu çiçekleri yerleştirip yerleştirmediği konusunda soru işaretleri yaratıyor. Bu bulgu bizi heyecanlandırsa da çok geçmeden Hunt ve ekibi bu duruma potansiyel bir açıklama bulmayı başardı; mağara yakınlarındaki toprak ve çamurlardaki arı kovanları polenlerin geldikleri yerler olabilirlerdi. Sonrasında araştırmacılar belki çiçekler serilerek bir ritüel olma olasılığından çok arıların bu soruya ilişkin cevapta daha başarılı olabileceğini gösterdi.
Ancak yine de belki de ilk atalarımız her ne kadar avcı- toplayıcıya da bize göre vahşi ve ilkel gözükseler de belki de basit ritüeller ve duygularla sarılı olduklarını gösteriyor. Aynı topluluk içerisinde hem kanibalizm gibi uç insan davranışları görürken, ritüellere de çok uzak sayılmayız.
Hâlâ mağaradaki keşifler devam etmekte ve yeni bulgular biz modern insan ile atalarımız arasındaki bağı güçlendiriyor ve anlamlandırıyor.
Beste Zorlu
İstanbul Üniversitesi
Fen Fakültesi
Biyoloji
Mayıs 2024, İSTANBUL [1]
Kaynakça;
Centaurea solstitialis - Wikipedia
A Reconstruction of the Shanidar 4 Facial Skeleton. - Persée
Famous Neanderthal 'flower burial' debunked because pollen was left by burrowing bees | Live Science
- ^E. Pomeroy, et al. (2020). New Neanderthal Remains Associated With The ‘Flower Burial’ At Shanidar Cave. Cambridge University Press. | Arşiv Bağlantısı
- Muhteşem!1

- Tebrikler!0

- Bilim Budur!0

- Mmm... Çok sapyoseksüel!0

- Güldürdü0

- İnanılmaz0

- Umut Verici!0

- Merak Uyandırıcı!0

- Üzücü!0

- Grrr... *@$#0

- İğrenç!0

- Korkutucu!0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misin?
Şu iki siteden biriyle hemen destek olabilirsin:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracıyla 22.11.2026 18:38:37 tarihinde oluşturuldu. Evrim Ağacı'ndaki içerikleri birden fazla editör sürekli gözden geçiriyor, güncelliyor ve geliştiriyor. Bu çıktıdan sonraki güncellemeleri görmek ve içeriğin en güncel hâlini okumak için şu adrese git: evrimagaci.org/s/17729
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı sürece izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş hâlleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz.
Yorumlar 0