Matematik Düellosunda Burnunu Kaybeden Dahi: Tycho Brahe

Tycho, 1546 yılında bugün İsveç sınırlarında kalan ama o zamanlar Danimarka’ya ait olan Knustorp Şatosu'nda doğdu. Ailesi Danimarka’nın en köklü soylularındandı. Hayatı henüz bebekken ilginçleşmeye başladı. Çocuğu olmayan amcası Jorgen Brahe, Tycho'yu kaçırdı. İşin tuhafı, Tycho’nun öz babası bu duruma itiraz etmedi. Amcası onu tam bir aristokrat gibi yetiştirdi ama Tycho’nun aklı gösterişte değil, gökyüzündeydi.

Tycho’nun burnunu kaybettiği olay, bilim dünyasının en absürt kavgalarından biridir. 1566 yılında, bir düğün yemeğinde kuzeni Manderup Parsberg ile kimin daha iyi matematikçi olduğu üzerine bir tartışmaya girdi. Tartışma o kadar büyüdü ki, karanlık bir gecede kılıçlarla düello yapmaya karar verdiler. Karanlıkta savrulan bir kılıç darbesi, Tycho’nun burnunun köprüsünü tamamen uçurdu. Hayatının geri kalanında bu boşluğu kapatmak için bakır, gümüş ve özel günlerde saf altından yapılmış protez burunlar kullandı. Yanında her zaman bu burnu yapıştırmak için küçük bir kutu yapıştırıcı taşırdı.

Bir soylu olarak Tycho’nun kendi sınıfından biriyle evlenmesi bekleniyordu. Ancak Tycho, bir köylü kızı olan Kirsten Barbara Jorgensdatter’e aşık oldu. Dönemin yasalarına göre bu gayrimeşru bir birliktelik sayılsa da Tycho, Kirsten ile 30 yıl boyunca birlikte yaşadı ve 8 çocukları oldu. Bu durum soylu ailesiyle arasının açılmasına neden olsa da Tycho, bilim gibi aşkta da meydan okumayı seçti.

Tycho Brahe’yi sadece tuhaflıklarıyla anmak haksızlık olur. O, teleskop icat edilmeden önceki en büyük gözlemciydi. 1572'de Süpernova olayını gözlemlemeyi başardı. Bu gözlem, gökyüzü değişmezdir diyen bin yıllık Aristoteles inancını yıktı. Gezegenlerin hareketlerini o kadar titiz kaydetmişti ki, yardımcısı Johannes Kepler daha sonra bu verileri kullanarak gezegenlerin elips şeklinde döndüğünü kanıtlayacaktı.

Tycho’nun ölümü de en az yaşamı kadar dramatikti. 1601 yılında Prag’da bir imparatorluk ziyafetindeyken, idrarı gelmesine rağmen kraldan önce sofradan kalkmayı nezaketsizlik saydı. Eve döndüğünde büyük acılar çekti ve mesanesi iflas etti. 11 gün sonra öldüğünde son sözleri şuydu: Umarım boşuna yaşamamışımdır. Ölümü üzerine yıllarca devam eden bir komplo teorisi yayıldı. Asistanı Kepler tarafından cıvayla zehirlendiği iddia edildi. Ancak 2010 yılında mezarı tekrar açıldı ve yapılan analizler, vücudundaki cıva miktarının öldürücü olmadığını, muhtemelen böbrek yetmezliğinden öldüğünü gösterdi.