Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

İbni Sina Kimdir? Ne Yapmıştır? Kendi Ağzından Yaşam Öyküsü...

İbni Sina Kimdir? Ne Yapmıştır? Kendi Ağzından Yaşam Öyküsü...
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

M.S 980 yılında Samani Hanedanlığı topraklarında Buhara yakınlarındaki bir köyde dünyaya gelmişim. Türk veya Fars kökenli olduğum konusunda kesin bilgim yok… Malum, benim zamanımda savaşlara bağlı göçler çok fazla idi ve nüfus kayıtları tutulmuyordu.

10 yaşındayken Kur’an ezberleyip hafız oldum. Bunun yanı sıra 57 yıl süren hayatım boyunca tıp ve daha çok felsefe ağırlıklı yaklaşık 200 kitap ve 450 makale yazdım. Batılılarca, Orta Çağ Modern Biliminin kurucusu, hekimlerin önderi olarak bilinir ve "Büyük Üstad, Avicenna" olarak tanınırım. “Tıbbın Kanunu ve İyileşme” adlı kitaplarım Avrupa üniversitelerinde 17. asrın ortalarına kadar tıp biliminde temel eser olarak okutulmuştur. 

Babam Samani imparatorluğunda saygın bir bilim insanıydı ve ilk derslerimi o vermişti. Geometri, mantık, tıp, doğabilim ve İslam üstüne dersler aldım ve çalışmalar yaptım. Matematikte mantık ve Öklid geometrisini ünlü matematikçi Abdullah Natili’den öğrendim; fizik ve metafiziği ise kendi kendime öğrenmiştim. Felsefe ve metafizik alanlarında Farabi ve Aristoteles beni çok etkiledi.

Tüm hakları saklıdır. İzinsiz kopyalanamaz.
Tüm hakları saklıdır. İzinsiz kopyalanamaz.
Dr. Feza Köylüoğlu

Henüz 17 yaşımdayken, hastalanan Buhara prensini iyileştirince değerli kitaplara sahip saray kütüphanesinden yararlanma olanağına kavuştum. 19 yaşında doktor unvanını elde ettim ve ücret almaksızın hastalarımı tedaviye başladım.

21 yaşındayken babamı kaybettim. 2 yıl sonra Samani Hanedanlığı sona erince, emrine girmemi isteyen Gazneli Mahmut’un teklifini kabul etmeyerek batıya Ürgenç kentine gittim. Sonra Merv'den Nişabur'a ve Horasan sınırlarına kadar bölgeyi adım adım dolaştım. Bu esnada şiddetli bir hastalığa yakalandım ve sonunda Hazar Denizi kıyısındaki Gorgan'da eski bir arkadaşıma rastlayarak onun yanına yerleştim. Burada kentte mantık ve astronomi dersleri vererek geçimimi sağladım. Tıbbın Kanunu adlı kitabımın yazmaya da burada başladım.

İsfahan valisinin yanına yerleştiğimi öğrenen Hamedan Emiri beni yakalattı ve hapsetti. Zorluk ve sefalet geçen hapis hayatım savaş bitince sona erdi. Gönülsüz olarak Hamedan Emiri’nin yanında çalıştım. Kısa süre sonra kardeşim, bir öğrencim ve iki köleyle birlikte kılık değiştirip şehirden kaçtım ve korku dolu bir yolculuktan sonra tekrar İsfahan'a ulaştım.

Sonraki 10 yıl boyunca bilim insanı Ebu Cafer'in hizmetinde kaldım. Burada doktor, bilim danışmanı olarak çalıştım ve hatta savaşlara bile katıldım. Bir Hamedan seferi sırasında şiddetli bir karın ağrısı atağına yakalandım. Güçlükle ayakta duruyordum ve çok bitkindim. Hamedan'a vardığımda ölüm yatağında mallarımı yoksullara bağışladım ve kölelerime özgürlüklerini verdim. Hayata bir Ramazan ayında, 1037 yılında veda ettim.

Yaptığım işleri, insanlığın bilgi hazinesine kattıklarımı kısaca özetlemek isterim;

Tıp Alanında Yaptıklarım

Hastaları muayene ederken, bünyelerine, mizaçlarına, yaşayışlarına, aldıkları gıdalara özellikle dikkat eder, yapabildikleri ve zorlandıkları beden hareketlerini büyük dikkatle sorar ve dinlerdim. 

Hasta vücudunu baştan ayağa kadar muayene ile tetkik eder, karaciğer ve dalağı elimle yoklar, göğsü ve kalbi dinler, nabza bakardım. Kanın gıdayı taşıyan bir sıvı olduğunu, şeker hastalığında idrarda şekerin varlığını, bazı hastalıkların kalıtsal olarak geçebileceğini tespit ettim.

Birçok hastalığın temelinde gözle görünmeyen mikropların rol oynadığını ilk olarak ben ortaya çıkardım. Kızıl, şarbon ve sarılık hastalıklarını, mide ülserini ve kanseri tanımladım. Gözün anatomisini inceledim.

Ameliyatlarda hastaya uyuşturucu verilmesini önerdim, güç doğumlarda bebeğin başından tutup çekmek için alet kullanılmasını sağladım. Tedavide lavmanlara, buz keselerine, sıcak ve soğuk su banyolarına, spora ve içilecek memba sularına önem verirdim. 

En önemli kitabım Tıbbın Kanunu'nda; deneysel tıp, klinik testler, verimlilik araştırmaları, risk faktörü ve bulgulara dayalı hastalık teşhisi gibi konular yer almaktadır. Kitabımda ayrıca ilaç bilimi alanında da önemli bilgiler bulunur.

Felsefe Alanında Yaptıklarım

Felsefe çalışmaları da yaptım. 2 ana gruba ayırdım: teorik felsefe ve pratik felsefe. 

Benim tanımıma göre teorik felsefe; doğa bilimleri (aşağı bilimler), matematik (orta bilimler) ve metafizik (yüksek bilimler) olarak 3 alt başlık mevcut olup, akıl sürekli düşünür bir halde kalarak, ruha düşünme yetisini kazandırır. 

Benim tanımıma göre pratik felsefe ise; gelişen teorik düşünme yetisini kişinin karakter özellikleriyle birleştirerek eylemler ile ilişkilendirir. 

Varlık üçe ayrılır: Olası ve sonra yok olan varlık (canlılar), olası ve zorunlu varlık (evren), özü gereği gerekli ve daimi olan varlık (Allah). Eflatun'un idealizmi ile Aristoteles'in deneyciliğini uzlaştırarak bir akıl görüşü ortaya koymaya çalıştım.

Fizik Alanında Yaptıklarım

Başka bir ilgi alanım da fizikti… Optik, fizyolojik optik ve dinamik konularına ilgi duydum. Fizikteki önemli konulardan birisi olan hareketin açıklanmasında, Aristo’nun görüşüne karşı çıktım ve herhangi bir cisim bir engelle karşılaşmıyorsa onun hareketinin sürekli olduğunu söyledim. Bu, daha sonra Newton tarafından da benzer şekilde ifade edildi ve Birinci Newton Yasası olarak kabul edildi.

Çok uzun sayılmayacak bir ömür yaşadım. Bunun bir kısmı göç yollarında, bazı kentlerde kısa süreli konaklamalarla ve hayatımı kurtarmak için kaçarak geçti. Bulduklarım ile benden yüzyıllar sonra bile insanlığa faydam olduysa ne mutlu bana… 

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 22
  • Muhteşem! 6
  • Bilim Budur! 3
  • İnanılmaz 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Umut Verici! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Grrr... *@$# 1
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 29/10/2020 02:37:30 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8110

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Yumurta
Nobel Ödülü
Tutarlılık
Doğa Gözlemleri
Ara Geçiş Türleri
Santigrat Derece
Zeka
Göğüs Hastalığı
Kimyasal Evrim
Zooloji
Abiyogenez
Depresyon
Diş
Doktor
Yayılım
Üreme
Haber
Dna
Doğru
Fare
Fosil
Ana Bulaşma Mekanizması
Mikrop
Obezite
Eşcinsellik
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Özgürlüğün ne olduğunu bilmeyenler, onu talep edemezler.”
Johann Schubert
Geri Bildirim Gönder