İbni Sina Kimdir? Ne Yapmıştır? Kendi Ağzından Yaşam Öyküsü...

İbni Sina Kimdir? Ne Yapmıştır? Kendi Ağzından Yaşam Öyküsü...
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
4 dakika
24,295 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat
Podcast
Süre 7:57
Emre Ozan Yıldız
Emre Ozan Yıldız Seslendiren
İbni Sina Kimdir? Ne Yapmıştır? Kendi Ağzından Yaşam Öyküsü...
M.S 980 yılında Samani Hanedanlığı topraklarında Buhara yakınlarındaki bir köyde dünyaya gelmişim. Türk veya Fars kökenli olduğum konusunda kesin...
  • İndir

M.S 980 yılında Samani Hanedanlığı topraklarında Buhara yakınlarındaki bir köyde dünyaya gelmişim. Türk veya Fars kökenli olduğum konusunda kesin bilgim yok… Malum, benim zamanımda savaşlara bağlı göçler çok fazla idi ve nüfus kayıtları tutulmuyordu.

10 yaşındayken Kur’an ezberleyip hafız oldum. Bunun yanı sıra 57 yıl süren hayatım boyunca tıp ve daha çok felsefe ağırlıklı yaklaşık 200 kitap ve 450 makale yazdım. Batılılarca, Orta Çağ Modern Biliminin kurucusu, hekimlerin önderi olarak bilinir ve "Büyük Üstad, Avicenna" olarak tanınırım. “Tıbbın Kanunu ve İyileşme” adlı kitaplarım Avrupa üniversitelerinde 17. asrın ortalarına kadar tıp biliminde temel eser olarak okutulmuştur. 

Babam Samani imparatorluğunda saygın bir bilim insanıydı ve ilk derslerimi o vermişti. Geometri, mantık, tıp, doğabilim ve İslam üstüne dersler aldım ve çalışmalar yaptım. Matematikte mantık ve Öklid geometrisini ünlü matematikçi Abdullah Natili’den öğrendim; fizik ve metafiziği ise kendi kendime öğrenmiştim. Felsefe ve metafizik alanlarında Farabi ve Aristoteles beni çok etkiledi.

Tüm hakları saklıdır. İzinsiz kopyalanamaz.
Tüm hakları saklıdır. İzinsiz kopyalanamaz.
Dr. Feza Köylüoğlu

Henüz 17 yaşımdayken, hastalanan Buhara prensini iyileştirince değerli kitaplara sahip saray kütüphanesinden yararlanma olanağına kavuştum. 19 yaşında doktor unvanını elde ettim ve ücret almaksızın hastalarımı tedaviye başladım.

Reklamı Kapat

21 yaşındayken babamı kaybettim. 2 yıl sonra Samani Hanedanlığı sona erince, emrine girmemi isteyen Gazneli Mahmut’un teklifini kabul etmeyerek batıya Ürgenç kentine gittim. Sonra Merv'den Nişabur'a ve Horasan sınırlarına kadar bölgeyi adım adım dolaştım. Bu esnada şiddetli bir hastalığa yakalandım ve sonunda Hazar Denizi kıyısındaki Gorgan'da eski bir arkadaşıma rastlayarak onun yanına yerleştim. Burada kentte mantık ve astronomi dersleri vererek geçimimi sağladım. Tıbbın Kanunu adlı kitabımın yazmaya da burada başladım.

İsfahan valisinin yanına yerleştiğimi öğrenen Hamedan Emiri beni yakalattı ve hapsetti. Zorluk ve sefalet geçen hapis hayatım savaş bitince sona erdi. Gönülsüz olarak Hamedan Emiri’nin yanında çalıştım. Kısa süre sonra kardeşim, bir öğrencim ve iki köleyle birlikte kılık değiştirip şehirden kaçtım ve korku dolu bir yolculuktan sonra tekrar İsfahan'a ulaştım.

Sonraki 10 yıl boyunca bilim insanı Ebu Cafer'in hizmetinde kaldım. Burada doktor, bilim danışmanı olarak çalıştım ve hatta savaşlara bile katıldım. Bir Hamedan seferi sırasında şiddetli bir karın ağrısı atağına yakalandım. Güçlükle ayakta duruyordum ve çok bitkindim. Hamedan'a vardığımda ölüm yatağında mallarımı yoksullara bağışladım ve kölelerime özgürlüklerini verdim. Hayata bir Ramazan ayında, 1037 yılında veda ettim.

Yaptığım işleri, insanlığın bilgi hazinesine kattıklarımı kısaca özetlemek isterim;

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Tıp Alanında Yaptıklarım

Hastaları muayene ederken, bünyelerine, mizaçlarına, yaşayışlarına, aldıkları gıdalara özellikle dikkat eder, yapabildikleri ve zorlandıkları beden hareketlerini büyük dikkatle sorar ve dinlerdim. 

Hasta vücudunu baştan ayağa kadar muayene ile tetkik eder, karaciğer ve dalağı elimle yoklar, göğsü ve kalbi dinler, nabza bakardım. Kanın gıdayı taşıyan bir sıvı olduğunu, şeker hastalığında idrarda şekerin varlığını, bazı hastalıkların kalıtsal olarak geçebileceğini tespit ettim.

Birçok hastalığın temelinde gözle görünmeyen mikropların rol oynadığını ilk olarak ben ortaya çıkardım. Kızıl, şarbon ve sarılık hastalıklarını, mide ülserini ve kanseri tanımladım. Gözün anatomisini inceledim.

Ameliyatlarda hastaya uyuşturucu verilmesini önerdim, güç doğumlarda bebeğin başından tutup çekmek için alet kullanılmasını sağladım. Tedavide lavmanlara, buz keselerine, sıcak ve soğuk su banyolarına, spora ve içilecek memba sularına önem verirdim. 

Reklamı Kapat

En önemli kitabım Tıbbın Kanunu'nda; deneysel tıp, klinik testler, verimlilik araştırmaları, risk faktörü ve bulgulara dayalı hastalık teşhisi gibi konular yer almaktadır. Kitabımda ayrıca ilaç bilimi alanında da önemli bilgiler bulunur.

Felsefe Alanında Yaptıklarım

Felsefe çalışmaları da yaptım. 2 ana gruba ayırdım: teorik felsefe ve pratik felsefe. 

Benim tanımıma göre teorik felsefe; doğa bilimleri (aşağı bilimler), matematik (orta bilimler) ve metafizik (yüksek bilimler) olarak 3 alt başlık mevcut olup, akıl sürekli düşünür bir halde kalarak, ruha düşünme yetisini kazandırır. 

Benim tanımıma göre pratik felsefe ise; gelişen teorik düşünme yetisini kişinin karakter özellikleriyle birleştirerek eylemler ile ilişkilendirir. 

Reklamı Kapat

Varlık üçe ayrılır: Olası ve sonra yok olan varlık (canlılar), olası ve zorunlu varlık (evren), özü gereği gerekli ve daimi olan varlık (Allah). Eflatun'un idealizmi ile Aristoteles'in deneyciliğini uzlaştırarak bir akıl görüşü ortaya koymaya çalıştım.

Fizik Alanında Yaptıklarım

Başka bir ilgi alanım da fizikti… Optik, fizyolojik optik ve dinamik konularına ilgi duydum. Fizikteki önemli konulardan birisi olan hareketin açıklanmasında, Aristo’nun görüşüne karşı çıktım ve herhangi bir cisim bir engelle karşılaşmıyorsa onun hareketinin sürekli olduğunu söyledim. Bu, daha sonra Newton tarafından da benzer şekilde ifade edildi ve Birinci Newton Yasası olarak kabul edildi.

Çok uzun sayılmayacak bir ömür yaşadım. Bunun bir kısmı göç yollarında, bazı kentlerde kısa süreli konaklamalarla ve hayatımı kurtarmak için kaçarak geçti. Bulduklarım ile benden yüzyıllar sonra bile insanlığa faydam olduysa ne mutlu bana… 

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 28
  • Muhteşem! 9
  • Bilim Budur! 4
  • İnanılmaz 2
  • Umut Verici! 2
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Grrr... *@$# 1
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 31/07/2021 18:26:39 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8110

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Hastalık Dağılımı
Uterus
Koku
Albert Einstein
Besin
Santigrat Derece
Sosyal Mesafelendirme
Önlem
Mitler Ve Gerçekler
Jeoloji
Enfeksiyon
Entropi
Viral Enfeksiyon
Fizik
Nükleer
Kamuflaj
Kan Hastalıkları
İnsanın Evrimi
Genetik Mühendisliği
Seçilim
Aşı
Eşeyli Üreme
Paleontoloji
Burun
Uçma
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın