KRİPTO BORSASINDA BÜYÜK ÇÖKÜŞ

Sıfırdan başlayıp birkaç yıl içerisinde dudak uçuklatan bir servete sahip olabilir ardından da 8 gün gibi kısa bi süre içerisinde varlığınızın %94’ünü kaybedip hakkınızda açılan iflas davasını Bahamalar’dan takip etmek zorunda kalabilirsiniz.

Nasıl yani? Dediğinizi duyar gibiyim.

Anlatıyoruz!

Alameda Research ve FTX’in genç ve eski CEO’su Sam Bankman-Fried ondan bugüne kadar “kripto kralı” veya “kriptonun dahi çocuğu” olarak bahsedilse de biz ondan kısaca Sam diye bahsedeceğiz. Bu genç adamın üniversiteden yeni mezun olmuş maaşlı bir çalışandan en büyük ikinci kripto borsasısın CEO’luğuna evrilme sürecini ve ardından sadece 8 günde gerçekleşen, kripto piyasasında deprem etkisi yaratan ve zincirleme iflasları getirme ihtimali olan çöküşünden bahsedeceğiz.

6 Mart 1992’de California’da akademisyen bir anne babanın çocuğu olarak dünyaya gelen Sam Matematik yarışmalarında derece alan ve teknolojiye hayli meraklı olan parlak bir çocuktu. Sam üniversite eğitimini MIT’de matematik ve fizik eğitimi alanında tamamladıktan sonra Jane Street Capital’da çalışmaya başladı. Buradaki işinde algoritmik trading üzerine uzmanlaştı.

Peki Algoritmik trading nedir? Algoritmik trading yani algoritmik alım satım belirli algoritmalar vasıtası ile insan müdahalesi olmaksızın finansal enstrüman alım satım işlemidir. Sam bu işte fiyat farklarından yararlanarak para, kıymetli maden, hisse senedi, tahvil alım satım yöntemi olan arbitrajı kullanıyordu.

Algoritmik alım satım yaparken Bitcoin’in ABD’de deki değeri 10 bin dolarken Japonya’daki değerinin 11 bin dolar olduğunu fark etti ve Bitcoin’i ucuz borsalardan alıp Japonya üzerinden satmaya başladı. Satış zamanlaması konusunda ise daha sonra ortağı olacak o sırada ise Google’da çalışan arkadaşı Gary Wang’den yardım alıyordu. Bir süre sonra bu iş onlara günde neredeyse 20 milyon dolar kar getirmeye başladı.

Sam 2017’de Jane Street Capital’den ayrılarak arkadaşı Gary Wang ile birlikte Alameda adındaki kripto ticaret şirketini kurdu. Tezgah üstü işlemler, arbitraj, algoritmik strateji ve likidite hizmeti veren bu şirket kısa sürede başarılı oldu.

Alameda 2019’da dünyadaki kripto ticaret hacminin %5ini oluşturan bir şirket haline geldi.

Alameda’nın kısa sürede başarılı olmasından sonra Sam kendi kripto borsasını kurmaya karar verdi. Yönetiminde 10 arkadaşıyla birlikte söz sahibi oldukları bu şirket 2 yıl içerisinde 40 milyar dolar kara, 1 milyon üzeri kullanıcıya ve 10 milyar dolar üzeri ticaret hacmine ulaştı.

Sam artık kripto dünyasındaki en zengin adamdı, Forbes dergisine çıkıyor, Biden’ın seçim kampanyasını destekliyor ve yıllık kazancının %1’ini – ki bu yaklaşık 50 milyon dolara tekabül ediyor - hayır kurumlarına bağışlıyordu.

Sam zirvedeyken ve her şey hayal ettiğinden bile iyi giderken kripto borsası düşüşe geçti ve Sam’in kripto ticaret şirketi Alameda likidite sıkıntısı çekmeye başladı ve Alameda’nın bu sorunlarını belgeleyen bilançolar internete sızdırıldı.

Sızan belgelerin ardından Bitcoin ve dijital para konusunda uzman haber sitesi Coindesk Alameda ile ilgili bir haber yayınladı ve bu noktada Sam’in kripto krallığı kan kaybetmeye başladı.

Çünkü FTX ve Alameda birbirinden ayrı iki şirket gibi görünse de Alameda’nın elinde yüklü miktarda FTT tokeni vardı.

Yatırımcıların Sam’e güveni gittikçe azaldı. Birkaç gün sonra Binance’in Ceo’su Zhao Twitter hesabından elindeki 540 milyon dolarlık FTT’yi satma kararı aldığını duyurdu. Binance ve FTX arasındaki bu gerginlik çöküşü hızlandırdı. Endişelenen kripto yatırımcıları toplamda 6 milyar dolarlık parayı geri çekti ve Sam verdiği 72 saatlik mücadelenin ardından likidite sıkıntısı çektiklerini açıkladı.

Bu süreçte FTT tam %32 değer kaybetti.

Binance “kullanıcıları korumak için” FTX’i satın akacağını duyursa da bir gün sonra “müşteri fonlarının kötü yönetildiği” gerekçesiyle vazgeçtiğini duyurdu. Bu FTT’nin daha da değer kaybetmesine neden oldu ve Sam bir gecede mal varlığının %94’ünü kaybetti.

Geçtiğimiz günlerde Twitter hesabından 22 tweetlik bir seriyle önce nedenlerini ve sonra da özür dileyerek iflasını açıkladı.

Sam bugüne kadar “kripto kralı, kriptonun dahi çocuğu ya da yeni Warren Buffet” gibi isimlerle anılırken şu anda Bahamalar’dan hakkında açılan kamu iflas davasını takip ediyor.

İflas davasını yürüten avukata göre iflasın sebebi Sam FTX ve Alameda’nın yöneticilerine toplamda 300 milyon dolarlık mülkler vermesi, şirketin temel para yönetimi mekanizmalarından yoksun olması ve hatta adeta Sam’in şahsi krallığı gibi idare edilmesi.

Mahkeme kayıtlarına göre ise FTX’in 50 büyük yatırımcıya toplam 3.1 milyar dolar borcu var.

Şu anda Bahama Adalarında bulunan Sam Bankman-Fried birkaç gün önce verdiği röportajda FTX’ten kendi parasını da almadığını, yatırımcıları kasıtlı olarak yanlış yönlendirmediğini söylese de Alameda ve FTX şirketleri arasındaki para transferleri ile ilgili sorulara muğlak yanıtlar verdi. Şimdilik hakkında açılan ceza ve kamu davalarıyla ilgili endişe duymadığını belirten Sam’e ait FTX şirketinin ikinci iflas duruşması ise 11 Ocak 2023’te görülecek.