Dünyada Okuryazarlık Oranlarının Kıtalar Üzerindeki Dağılımı

Merhaba bu yazımızda dünyada okuryazarlık oranlarının kıtalar üzerindeki dağılımını inceleyeceğiz. Öncelikle okuryazarlığın ne demek olduğunu öğrenmeliyiz.

“En genel anlaşıldığı tanımı ile okur-yazarlık (literacy) alfabe ile yazılı metinleri okuyabilme ve yazabilme durumu olarak görülmektedir.”

Milli Eğitim Dergisi - 150

Peki bu okuryazarlık neden önemli? Okuryazarlık, bireyin hem kişisel hem toplumsal düzeyde güçlü, bilinçli ve eleştirel düşünmesini sağlayan temel bir yetkinliktir.

Peki. Okuryazarlık kavramını öğrendiğimize ve neden önemli olduğunu anladığımıza göre şimdi 15-24 yaş ve 24 yaş üzeri kişilerin okuryazarlık oranlarının kıtalar üzerindeki dağılımını gelin hep beraber görelim.

Öncelikle 15-24 yaş ile başlayalım. Bu genç nüfus Güney Asya'da %89, Kuzey Afrika ve Batı Asya'da %90 ve en sonunda Sahra Altı Afrika'da ise %75 oranında. Maalesef diğer kıtaların verilerine ulaşamadık.

Şimdi geçelim 24 yaş üzeri yetişkinlere. Yetişkinlerde ise bir düşüş gözükmekte. Güney Asya'da %72, Kuzey Afrika ve Batı Asya'da %81, Sahra Altı Afrika'da %65. Genç nüfusa göre gerçekten büyük bir düşüş var. Şimdi genç nüfusun verilerinin eklenmediği diğer kıtalar var. Doğu ve Güneydoğu Asya'da %96 gibi büyük bir sayı karşımıza çıkıyor ve listede birinci oluyor. En son olarak Latin Amerika ve Karayipler %94 oran ile bu sıralamanın ikincisi. Aşağıda genç nüfus ve yetişkin nüfusun sıralaması yer alacak.

Genç Nüfus | UNESCO Institute for Statistics

1. Kuzey Afrika ve Batı Asya | %90

2. Güney Asya | %89

3. Sahra Altı Afrika | %75

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Neden Desteğe İhtiyacımız Var?

Aslında maddi destek istememizin nedeni çok basit: Çünkü Evrim Ağacı, bizim tek mesleğimiz, tek gelir kaynağımız. Birçoklarının aksine bizler, sosyal medyada gördüğünüz makale ve videolarımızı hobi olarak, mesleğimizden arta kalan zamanlarda yapmıyoruz. Dolayısıyla bu işi sürdürebilmek için gelir elde etmemiz gerekiyor.

Bunda elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak (yani kendi mesleğimiz doğrultusunda bir iş sahibi olursak) Evrim Ağacı'na zaman ayıramayacağımızı, ayakta tutamayacağımızı biliyoruz. Çünkü az sonra detaylarını vereceğimiz üzere, Evrim Ağacı sosyal medyada denk geldiğiniz makale ve videolardan çok daha büyük, kapsamlı ve aşırı zaman alan bir bilim platformu projesi. Bu nedenle bizler, meslek olarak Evrim Ağacı'nı seçtik.

Eğer hem Evrim Ağacı'ndan hayatımızı idame ettirecek, mesleklerimizi bırakmayı en azından kısmen meşrulaştıracak ve mantıklı kılacak kadar bir gelir kaynağı elde edemezsek, mecburen Evrim Ağacı'nı bırakıp, kendi mesleklerimize döneceğiz. Ama bunu istemiyoruz ve bu nedenle didiniyoruz.

Destek Ol

Yetişkin Nüfus | UNESCO Institute for Statistics

1. Doğu ve Güneydoğu Asya | %96

2. Latin Amerika ve Karayipler | %94

3. Kuzey Afrika ve Batı Asya | %81

4. Güney Asya | %72

5. Sahra Altı Afrika | %65

O zaman efendim buradan çıkan sonuç şu: Çok kitap okumamız ve yazıp çizmemiz lazım. Çünkü bilgi her zaman kazandırır. Bir yazınında sonuna geldik. Umarım keyif alarak okumuşsunuzdur. Görüşmek üzere.

Kaynaklar:

^[1] Literacy Rates Continue to Rise from One Generation to the Next | UNESCO

Düzeltme: 18.08.2025 tarihinde yazıdaki bazı yazım hataları düzeltildi.