Cesedin taşınıp taşınmadığı nasıl anlaşılır?
Adli Entomoloji
Pexel
- Blog Yazısı
Bir cesedin taşınıp taşınmadığı adli entomoloji açısından nasıl anlaşılabiliyor?
Bunun en belirgin örneği, Calliphora vomitoria ve Calliphora vicina türlerinden gelir. Birbirlerine dışarıdan bakıldığında benzeseler de aslında hem ekolojik hem de morfolojik olarak farklılıkları mevcut. Bir cesedin taşınıp taşınmadığı, fizyolojik yaklaşımda arthropoda süksesyonu ile farklı yollarla da anlaşılabilir. Örneğin şehrin ortasında bulunan bir cesedin etrafında, bir Crustacea(kabuklu) örneği bulunmasını bekleyemeyiz. Çünkü Crustacea alt şubesi yengeçler, ıstakozlar, kerevidler ve tesbih böcekleri gibi çok tanınan eklembacaklıların yanında denizlerde, göllerde ve çeşitli su birikintileri ve akarsuda yaşayan türleri içerir. Büyük çoğunluğu denizlerde, bir kısmı da tatlısularda yaşar. Yarı karasal ve karasal grupları mevcut olsa bile genelde karasal kabuklular tümüyle kara yaşamına uyum evrimi geçirmemişlerdir. [1]
Peki Calliphora vicina ve Calliphora vomitoria isimli bu iki sinek, bize cesedin taşınıp taşınmadığını nasıl söyleyebiliyor?
Calliphora vomitoria, Calliphora vicina türünün aksine kırsal kesimde yaşar. C.vicina ise şehirsel kesimde yaşayan bir türdür.[1]
Bir adli entomolojist olarak olay yerine gittiniz..
/content/c6900819-716e-4368-859c-8c5d67159232.jpeg)
Sıcaklığı ölçtünüz, datalogger cihazlarıyla işlemleriniz bitti, atrap ile sineklerinizi topladınız, 10 metre çevreye baktınız.
Şehirsel bir yerdesiniz, ama etrafta kırsal belirtiler de var. Yetiştirdiğiniz türlerin böcek aktivitesi periyoduna göre PMI(Postmortem interval- ölüm sonrası zaman) belirlediniz. Kadavra incelendiğinde size söylenen veriler, sizin gözlemlediğiniz veriler ile uyuşuyor.
O da ne? Bütün sonuçlar gösteriyor ki ceset taşınmamış. Öyleyse neden Calliphora vomitoria türü daha fazla?
Bu aslında gösterir ki olayın yaşandığı bölge, şehirleşmeye başlayan kırsal bir bölge. Bu sebepten dolayı calliphora vomitoria türleri hala belirli nüfuslarla o bölgede yaşıyor.
Calliphora vomitoria mı, yoksa Calliphora vicina mı?
Peki bu iki türü birbirinden nasıl ayırt edebiliriz? Ekolojik olarak ayırt etmek bir yana, morfolojik karakterleri sayesinde ayırt edebilmemiz mümkün.
/content/f9b25aa9-d781-4f5a-ad65-7aa54b597a89.png)
/content/4988b84d-9611-4b21-98ce-88b951145e44.png)
- Calliphora vicina, turuncu renkli Bucca'ya sahiptir ve üzeri siyah kıllarla kaplıdır. Parafacial turuncu ve üzerinde kıl yoktur. Thoraks, dört adet boyuna çizgi içerir. Anterior ve posterior kıl serisi bulundurmasıyla beraber ön femur siyah renklidir.
- Birinci tarsus segmenti diğer tarsus segmentlerinin her birinden üç kat daha uzundur. Kanatta basicosta(bazalden gelen birinci damar) turuncu renklidir.[2]
/content/9c701689-f4c1-413c-bc8f-be6f56233b77.jpeg)
/content/18c40ec0-d6d2-436c-9c21-6fee91e351c6.png)
- Calliphora vomitoria, siyah Bucca'ya sahiptir ve ağız sınırına yakın bölümünde, Bucca altında çok sayıda turuncu kıl bulunur. Parafacial grimsi ve üzeri çıplaktır. Kanatta basicosta (bazalden gelen birinci damar) siyah renklidir.
- 1
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- ^ a b C. Hwang, et al. (2005). Spatial And Temporal Variability Of Necrophagous Diptera From Urban To Rural Areas. resjournals.onlinelibrary.wiley.com. doi: 10.1111/j.1365-2915.2005.00583.x. | Arşiv Bağlantısı
- ^ Halide Nihal Açıkgöz, et al. (2016). Identification Of A Forensically And Medically Important Blowfly: A Case Study Of Adult Calliphora Vicina (Rob-Desvoidy) In Turkeyidentification Of Adult Calliphora Vicina. www.researchgate.net. | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 24/03/2026 04:55:52 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/18034
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.