Keşfedin, Öğrenin ve Paylaşın
Evrim Ağacı'nda Aradığın Her Şeye Ulaşabilirsin!
Paylaşım Yap
500 ATP Ödüllü Soru: Yapay zekalar kapatılırken sistemler arası ileti artışı yaşanır mı? Hemen cevapla!
Tüm Reklamları Kapat

Antroposentrizm ve klasik materyalizm çatışması.

İnsan evrenin merkezinde düşüncesi nedir? Kim savunur? Kimler karşı çıkar? Biz burada bunun cevabına bakacağız.

2 dakika
8
Antroposentrizm ve  klasik materyalizm çatışması. Soluk mavi nokta
  • Blog Yazısı
Carl Sagan ,soluk mavi nokta
Blog Yazısı
Tüm Reklamları Kapat

İnsanın evrenin merkezinde ve en önemli varlık olduğunu savunan yerlerden birisi de dini inançlardır. Ama bugün evrenin insan merkezli olmadığını biliyoruz.

Kaynak :https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&opi=89978449&url=https://avys.omu.edu.tr/storage/app/public/mustafa.kursunoglu/114923/122595.pdf&ved=2ahUKEwjq6Iuf6qiTAxWUQ_EDHTZWNM4QFnoECGEQAQ&usg=AOvVaw0yLOXxUH-ePJ86ywWb7l6t

Aslında bunun sebebini evrim biraz açıklıyor gibi. İnsanlar en başından beri çevresinde anlam bulamadığı hemen her şeye tanrısal bir anlam biçmiştir.

Tüm Reklamları Kapat

Kaynak: Justin L. Barrett, Why Would Anyone Believe in God? (AltaMira Press, 2004).

Tabii artık büyük ölçüde modern bilimin sayesinde materyalizmi keşfettik. Aslında materyalizm her şeyin maddeden geldiğini ve herhangi bir metafiziksel güç olmadığını söyler. Bilimin söylediği de budur.

Ama günümüzde hâlâ insan merkezli düşünceye sahip insanlar var. Bugün hâlâ evrenin merkezinde insan olduğunu ve insanın diğer canlılardan veya varlıklardan daha farklı bir mühimiyeti olduğunu savunurlar. Elbette bazı yönleri farklı ama mühim mi? Onu söyleyemeyiz. Çünkü biyolojik olarak baktığımız zaman, insanın diğer canlılardan daha mühim olduğunu gösteren tek bir nesnel kanıt yok. Genetik olarak şempanzelerle %98-99 oranında benzerlik gösteriyoruz ve ekosistemdeki işlevimiz; örneğin arıların veya bakterilerin işlevinden daha hayati değil.

Akademik Kaynak: Stephen Jay Gould, Full House: The Spread of Excellence from Plato to Darwin (Harmony Books, 1996).

Tüm Reklamları Kapat

Aslında insanın kendini mühim görmesi dini bir öğretiden ziyade biyolojik bir hayatta kalma güdüsüdür. Kendini boşluktan kurtarıp özel bir varlıkmış gibi hissederek anlamsızlığa bir anlam arayışına giriyor.


Ve burada da bilimsel temelleri olmayan bazı yargılar karşımıza çıkıyor. Anlatılan olay "Dehşet Yönetimi Teorisi"

https://evrimagaci.org/olumun-karsisinda-insan-dehset-yonetim-kurami-7538

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Aslında maddi destek istememizin nedeni çok basit: Çünkü Evrim Ağacı, bizim tek mesleğimiz, tek gelir kaynağımız. Birçoklarının aksine bizler, sosyal medyada gördüğünüz makale ve videolarımızı hobi olarak, mesleğimizden arta kalan zamanlarda yapmıyoruz. Dolayısıyla bu işi sürdürebilmek için gelir elde etmemiz gerekiyor.

Bunda elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak (yani kendi mesleğimiz doğrultusunda bir iş sahibi olursak) Evrim Ağacı'na zaman ayıramayacağımızı, ayakta tutamayacağımızı biliyoruz. Çünkü az sonra detaylarını vereceğimiz üzere, Evrim Ağacı sosyal medyada denk geldiğiniz makale ve videolardan çok daha büyük, kapsamlı ve aşırı zaman alan bir bilim platformu projesi. Bu nedenle bizler, meslek olarak Evrim Ağacı'nı seçtik.

Eğer hem Evrim Ağacı'ndan hayatımızı idame ettirecek, mesleklerimizi bırakmayı en azından kısmen meşrulaştıracak ve mantıklı kılacak kadar bir gelir kaynağı elde edemezsek, mecburen Evrim Ağacı'nı bırakıp, kendi mesleklerimize döneceğiz. Ama bunu istemiyoruz ve bu nedenle didiniyoruz.

olarak da bilinir. Yani anlam verilemeyen bir olaya tanrısal veya işte insan merkezli bir bakış açısı sunulur. İşte burada bir çatışma başlar: Materyalist bakış açısıyla insan merkezli bakış açısı.

Misal, Carl Sagan'ın Cosmos kitabında insanın aslında merkezde bulunmayan, yıldız tozundan oluşmuş bir canlı grubu olduğu söyleniyor. Merak edenler Cosmos kitabını okuyabilir:

https://pazar.evrimagaci.org/urun/kozmos/

Aslında evrenin ve hayatın insan merkezinde olduğunu savunan ve bunu destekleyen en büyük etkenlerden biri dinlerdir. İnsanların körü körüne inandığı bu dinlerin söylediklerine sorgulanmaksızın inanılıyor zaten.


Bu sayede insan merkezli bakış açısı hâlâ mevcut. Ama modern bilimin sayesinde artık materyalist bir bakış açısıyla insanın merkezde olmadığı, hatta evrenin uzak bir köşesinde kendi dünyasındaki canlılık dışında herhangi bir canlılık keşfedememiş bir yıldız tozu grubu görüyoruz.

Tüm Reklamları Kapat

Yani aslında Carl Sagan'ın dediği gibi; soluk mavi bir nokta bizim dünyamız. Evrenin bizim varlığımızdan haberi bile yok. Bunu Profesör Doktor Celal Şengör de söylüyor. Aslında insan merkezde değil ve merkez diye bir şey yok... Sadece biz kendi varlığımıza bazı anlamlar yüklüyoruz ve bu anlamlar bizi hataya düşürüyor...

Önemli bir not: "sadece" noktalama işaretleri dış bir yardımcı tarafından düzenlenmiştir.

Okundu Olarak İşaretle
2
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Raporla
Mantık Hatası Bildir
Yukarı Zıpla
Bu Blog Yazısı Sana Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 19/03/2026 05:44:11 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/22494

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Kafana takılan neler var?
Gündem
Bağlantı
Ekle
Soru Sor
Stiller
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Aklınızdan geçenlerin bu platformda bulunmuyor olabilecek kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Size Özel
Makaleler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Geçmiş ve Notlar
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
İşaretle
Göz Attım
Site Ayarları

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.

[Site ayalarına git...]
Bu Yazıdaki Hareketleri
Daha Fazla göster
Tüm Okuma Geçmişin
Daha Fazla göster
0/10000
Kaydet
Keşfet
Ara
Yakında
Sohbet
Agora

Bize Ulaşın

ve seni takip ediyor
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
"Hayatta hiçbir şey ısrarla çalışmanın yerini alamaz. Yetenek alamaz; başarısız yeteneklilerden bol bir şey yoktur. Zeka alamaz; 'ödüllendirilmemiş deha' bir deyim olacak kadar yaygındır. Eğitim alamaz; Dünya eğitimli cahillerle doludur. Azim ve kararlılık her şeydir."
Calvin Coolidge
Kapak Görseli Seç
Videodan otomatik olarak çıkartılan karelerden birini seçin.
Kareler yükleniyor…
Videoyu kaydırarak istediğiniz kareyi seçin.
0:00 / 0:00
Kendi kapak görselinizi yükleyin. Görsel otomatik olarak kırpılacaktır.
Görseli sürükleyin veya tıklayın PNG, JPG veya WEBP (Maks. 10MB)