Antroposentrizm ve klasik materyalizm çatışması.
İnsan evrenin merkezinde düşüncesi nedir? Kim savunur? Kimler karşı çıkar? Biz burada bunun cevabına bakacağız.
Soluk mavi nokta
- Blog Yazısı
İnsanın evrenin merkezinde ve en önemli varlık olduğunu savunan yerlerden birisi de dini inançlardır. Ama bugün evrenin insan merkezli olmadığını biliyoruz.
Aslında bunun sebebini evrim biraz açıklıyor gibi. İnsanlar en başından beri çevresinde anlam bulamadığı hemen her şeye tanrısal bir anlam biçmiştir.
Kaynak: Justin L. Barrett, Why Would Anyone Believe in God? (AltaMira Press, 2004).
Tabii artık büyük ölçüde modern bilimin sayesinde materyalizmi keşfettik. Aslında materyalizm her şeyin maddeden geldiğini ve herhangi bir metafiziksel güç olmadığını söyler. Bilimin söylediği de budur.
Ama günümüzde hâlâ insan merkezli düşünceye sahip insanlar var. Bugün hâlâ evrenin merkezinde insan olduğunu ve insanın diğer canlılardan veya varlıklardan daha farklı bir mühimiyeti olduğunu savunurlar. Elbette bazı yönleri farklı ama mühim mi? Onu söyleyemeyiz. Çünkü biyolojik olarak baktığımız zaman, insanın diğer canlılardan daha mühim olduğunu gösteren tek bir nesnel kanıt yok. Genetik olarak şempanzelerle %98-99 oranında benzerlik gösteriyoruz ve ekosistemdeki işlevimiz; örneğin arıların veya bakterilerin işlevinden daha hayati değil.
Akademik Kaynak: Stephen Jay Gould, Full House: The Spread of Excellence from Plato to Darwin (Harmony Books, 1996).
Aslında insanın kendini mühim görmesi dini bir öğretiden ziyade biyolojik bir hayatta kalma güdüsüdür. Kendini boşluktan kurtarıp özel bir varlıkmış gibi hissederek anlamsızlığa bir anlam arayışına giriyor.
Ve burada da bilimsel temelleri olmayan bazı yargılar karşımıza çıkıyor. Anlatılan olay "Dehşet Yönetimi Teorisi"
https://evrimagaci.org/olumun-karsisinda-insan-dehset-yonetim-kurami-7538
Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.
KreosusKreosus'ta her 50₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.
Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.
PatreonPatreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.
Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.
YouTubeYouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.
Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.
Diğer PlatformlarBu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.
Giriş yapmayı unutmayın!Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.
olarak da bilinir. Yani anlam verilemeyen bir olaya tanrısal veya işte insan merkezli bir bakış açısı sunulur. İşte burada bir çatışma başlar: Materyalist bakış açısıyla insan merkezli bakış açısı.
Misal, Carl Sagan'ın Cosmos kitabında insanın aslında merkezde bulunmayan, yıldız tozundan oluşmuş bir canlı grubu olduğu söyleniyor. Merak edenler Cosmos kitabını okuyabilir:
https://pazar.evrimagaci.org/urun/kozmos/
Aslında evrenin ve hayatın insan merkezinde olduğunu savunan ve bunu destekleyen en büyük etkenlerden biri dinlerdir. İnsanların körü körüne inandığı bu dinlerin söylediklerine sorgulanmaksızın inanılıyor zaten.
Bu sayede insan merkezli bakış açısı hâlâ mevcut. Ama modern bilimin sayesinde artık materyalist bir bakış açısıyla insanın merkezde olmadığı, hatta evrenin uzak bir köşesinde kendi dünyasındaki canlılık dışında herhangi bir canlılık keşfedememiş bir yıldız tozu grubu görüyoruz.
Yani aslında Carl Sagan'ın dediği gibi; soluk mavi bir nokta bizim dünyamız. Evrenin bizim varlığımızdan haberi bile yok. Bunu Profesör Doktor Celal Şengör de söylüyor. Aslında insan merkezde değil ve merkez diye bir şey yok... Sadece biz kendi varlığımıza bazı anlamlar yüklüyoruz ve bu anlamlar bizi hataya düşürüyor...
Önemli bir not: "sadece" noktalama işaretleri dış bir yardımcı tarafından düzenlenmiştir.
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 09/04/2026 16:57:56 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/22494
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.