Ani Bebek Ölüm Sendromu

Ani bebek ölüm sendromu nedir?

Sudden infant death syndrome yani ülkemizdeki yaygın adıyla, ani bebek ölüm sendromu genellikle 1 yaş altındaki bebeklerin, anamnez ile veya fiziksel muayeneler ile açıklanamayan beklenmedik ölüm şeklidir. ^[1] Sendrom genellikle kendini uykuda gösterir, herhangi bir gürültü veya tepişme olmaksızın bebeğin ölümü ile sonuçlanır. Ayrıca otopsi raporunda herhangi bir neden de bulunamaz.

Günümüzde bu sendrom ile ilgili birçok araştırma yapılmasına karşın halen daha bu ölümlerin altında yatan sebepler kesin olarak bilinmemektedir. Altında yatan sebepler bilinmediği için ne yazık ki ölümle sonuçlanan bu sendromun da bir tedavi yöntemi bulunmamaktadır. Ayrıca ABÖS veya SIDS, oldukça yaygın bir sendromdur. Bir aylıktan sonra, sağlıklı bebeklerin önde gelen ölüm nedenidir. Küresel olarak ise gelişmiş ülkelerin bile binde birinde görülebilmektedir. ^[2]

Peki ya bu sendrom önlenebilir mi?

2011 yılında ABÖS, Amerika Birleşik Devletlerinde 1 yaşın altındaki küçük çocukların en yüksek üçüncü ölüm nedeniydi.^[3] Bu durum karşısında harekete geçen Amerikan Hükümeti, ABD Ulusal Çocuk Sağlığı ve İnsan Gelişim Enstitüsü NICHD ile “Safe to Sleep” (güvenli uyku) kampanyasını başlattı. Bu kampanya ile aileler ABÖS’e karşı daha bilinçli hale getirildi. Çalışmalar sonucunda ise bu kampanyanın yaygın olarak kullanılmaya başlandığı birçok ülkede ve ABD de ABÖS vakalarında azalma gözlemlendi. ^[4]

Peki bu önlemler nelerdi?

Bu sonuçlara göre sendromu tetikleyen birçok risk faktörünün ortadan kaldırılması ile ABÖS’ün de önlenebileceği düşünülmüştür. Ve Amerika Birleşik Devletleri örneği gibi mevcut kanıtlar da bu durumu doğrulayacak şekilde olmuştur. Alınabilir önlemler ise tüm bebeklerin, yüzüstü olmayacak pozisyonda, görece sert bir yatakta, yatağın etrafınd veya bebeğin yanında çok fazla oyuncaklar bulunmadan, ebeveynler veya diğer çocuklar ile yatak paylaşımı olmadan güvenli bir odada uyumaları sağlanmalıdır. Ayrıca bebeğin emzirilmesi ve bebeğin emzik kullanması da alınabilecek önlemler arasındadır. Bu maddelere birçok madde daha eklenebilir. Ama özellikle ailelerin dikkat etmesi gereken bir kısım daha vardır ki o da hamilelik ve emzirme döneminde sigara, alkol ve uyuşturucu gibi alışkanlıkları varsa bunlardan uzak kalmalıdırlar. ^[5]

Ülkemizde ABÖS

Bu korkunç sendromun seyri ülkemizde de yaygındır. Ancak bilinçlendirme ve takip politikaları sebebiyle bu sayı her geçen yıl daha da düşmüştür. DSÖ’nün verilerine baktığımızda 2016 yılında 421, 2017 yılında 364, 2019 yılında ise 168 ABÖS kaynaklı ölüm tespiti yapılmıştır. (Who, 2023). Yine de bu sayıların daha da azalması ve hatta önlenmesi için ülkemizde de sağlık ocaklarında, hastanelerde afişler hazırlanmalı ve ailelerin daha da bilinçli hale getirilmesi gerekmektedir. Özelikle de ABÖS ile ilgili yapılan araştırmaların ve çalışmaların desteklenmesi gerekmektedir. Belki de bilinmez sebeplerin açığa çıkması ülkemizdeki araştırmalar sonucu sağlanabilir.