Alzheimer Hastalığı Nedir? Nasıl Ortaya Çıkar?

Demans Nedir?

Demans, beynin çeşitli bölgelerindeki sinir hücrelerinin hasar görmesiyle ortaya çıkan, bilişsel işlevlerin bozulduğu ilerleyici bir rahatsızlıktır. Bir hastalık değil, bir semptomlar grubudur. Unutkanlık, düşünme zorluğu, dil problemleri, yönelim kaybı gibi belirtilerle kendini gösterir.

Demans Türleri :

Frontotemporal Demans (FTD)

- Beynin ön (frontal) ve yan (temporal) loblarını etkiler.

- Belirti: Kişilik değişimi, davranış bozukluğu, sosyal uygunsuzluk, dil kaybı.

- Genelde 40-65 yaş arasında başlar.

- Nedeni: Tau veya TDP-43 proteinlerinin anormal birikim

https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/21075-frontotemporal-dementia

2. Travmaya Bağlı Demans :

- Tekrarlayan beyin travmaları sonucu gelişir (ör. boksörler, askerler).

- Belirti: Hafıza kaybı, dikkat eksikliği, öfke patlamaları, depresyon.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Neden Desteğe İhtiyacımız Var?

Aslında maddi destek istememizin nedeni çok basit: Çünkü Evrim Ağacı, bizim tek mesleğimiz, tek gelir kaynağımız. Birçoklarının aksine bizler, sosyal medyada gördüğünüz makale ve videolarımızı hobi olarak, mesleğimizden arta kalan zamanlarda yapmıyoruz. Dolayısıyla bu işi sürdürebilmek için gelir elde etmemiz gerekiyor.

Bunda elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak (yani kendi mesleğimiz doğrultusunda bir iş sahibi olursak) Evrim Ağacı'na zaman ayıramayacağımızı, ayakta tutamayacağımızı biliyoruz. Çünkü az sonra detaylarını vereceğimiz üzere, Evrim Ağacı sosyal medyada denk geldiğiniz makale ve videolardan çok daha büyük, kapsamlı ve aşırı zaman alan bir bilim platformu projesi. Bu nedenle bizler, meslek olarak Evrim Ağacı'nı seçtik.

Eğer hem Evrim Ağacı'ndan hayatımızı idame ettirecek, mesleklerimizi bırakmayı en azından kısmen meşrulaştıracak ve mantıklı kılacak kadar bir gelir kaynağı elde edemezsek, mecburen Evrim Ağacı'nı bırakıp, kendi mesleklerimize döneceğiz. Ama bunu istemiyoruz ve bu nedenle didiniyoruz.

Destek Ol

- Patoloji: Beyinde yaygın nöronal hasar ve mikroskobik kanamalar.

3 .İskemik Demans (Vasküler Demans)

- Beyne giden kan akışının azalması sonucu oluşur.

- En sık sebep inme veya küçük damar hastalıklarıdır.

- Belirti: Ani gelişen unutkanlık, planlama güçlüğü, dengesizlik

https://hospitalhealthcare.com/clinical/cardiovascular/potential-treatment-route-for-vascular-dementia-uncovered-by-uk-researchers/

4. Hemorajik Demans

- Beyin kanaması sonucu gelişir.

- Sebep: Travma, hipertansiyon, anevrizma patlaması.

- Belirti: Ani bilinç değişikliği, hafıza ve konuşma bozuklukları.

- Beyin dokusu kanla zarar görür.

Alzheimer Hastalığı Nedir?

Alzheimer, demansın en yaygın türüdür. Toplam demans vakalarının yaklaşık %60-70’ini oluşturur. Beyinde iki temel protein olan beta-amiloid ve tau proteininin anormal birikimi sonucu gelişir.

https://www.alzheimersresearchuk.org/news/all-you-need-to-know-about-brain-scans-and-dementia/

https://www.brightfocus.org/resource/how-does-alzheimers-disease-affect-the-brain/

https://sinirbilim.org/ap/

Fizyolojik ve Nörolojik Temeller :

Agora Bilim Pazarı

Elektrik Devreleri (Nilsson, Riedel)

ISBN: 9786053550310
Sayfa Sayısı: 868
Ebatlar: 13.5×20 cm
Basım Yılı: 2015

Devamını Göster

₺1,542.00

Satın Al Tüm Ürünler

1. Beta-Amiloid Plakları

- Hücreler arası boşlukta birikir.

- Nöronlar arası iletişimi bozar.

- Beyinde toksik etki yaratır.

-Zamanla sinir hücreleri ölür

2. Tau Protein Yumakları (Nörofibriler Düğümler)

- Hücre içi taşıma sistemini bozar.

- Hücre içi yıkıma ve ölümüne neden olur.

Beyinde Etkilenen Bölgeler :

- Hipokampus: Öğrenme ve hafıza (ilk etkilenen yer).

- Temporal Lob: Dil ve işitsel algı.

- Parietal Lob: Yön bulma ve mekânsal farkındalık.

- İlerleyen evrelerde tüm beyin küçülür (kortikal atrofi).

Alzheimer Evreleri

1. Erken Evre

- Günlük işleri yaparken zorlanma

- İsimleri, yerleri unutma

- Kelime bulmakta güçlük

2. Orta Evre

- Konuşma bozukluğu

- Mantıksız düşünme

- Karar verme güçlüğü

3. İleri Evre

-Hareketsiz ve biliçsiz bakışlar

-Yatalak olma

- İletişim kuramama

-Aşırı zayıflama

-İştahsızlık ve yemeği kesme

-Septik şok, enfeksiyon ,bağışıklık çökmesi ve ölüm

Alzheimer Tedavisinde Güncel ve Deneysel Yaklaşımlar

Alzheimer hastalığı için şu anda kesin bir tedavi yoktur, ancak özellikle ABD’de son yıllarda umut veren çalışmalar yürütülmektedir. Tedavi, semptomları yavaşlatmaya ve hastanın yaşam kalitesini artırmaya yöneliktir.

1. FDA Onaylı İlaçlar

- Donepezil, Rivastigmin, Galantamin: Asetilkolinesteraz inhibitörleri. Hafıza ve düşünme süreçlerinde az da olsa iyileşme sağlar.

- Memantin: Glutamat sistemini etkileyerek orta-ağır evrelerde kullanılır.

- Lecanemab (Leqembi): 2023’te FDA onayı almış yeni ilaç. Beta-amiloid plaklarını hedef alır. Erken evredeki hastalarda etkili olabilir.

2.Deneysel Tedavi Yöntemleri (Klinik Çalışmalar)

- İmmünoterapi: Vücut bağışıklığını kullanarak beyindeki beta-amiloid plaklarını temizlemeyi hedefler.

- Gen Tedavisi: ApoE4 gen mutasyonu taşıyan bireylerde risk azaltma amaçlı araştırmalar sürüyor.

- Hücre Tedavisi: Kök hücrelerle hasarlı nöronların onarılması üzerine deneysel çalışmalar yapılıyor.

Sonuç :

Alzheimer hastalığı, yalnızca bireyin değil, çevresindekilerin de yaşam kalitesini derinden etkileyen karmaşık ve ilerleyici bir nörodejeneratif bozukluktur. Demansın en yaygın tipi olarak hem klinik hem sosyal açıdan büyük bir yük oluşturmaktadır. Beyinde amiloid beta ve tau protein birikimleri, nöron kaybı ve sinaptik bozulmalarla karakterizedir.