Tüm Reklamları Kapat

Bilim ve Teknoloji, Sadece Top ve Tüfekten İbaret Değildir!

2dk
Bilim ve Teknoloji, Sadece Top ve Tüfekten İbaret Değildir!
Tüm Reklamları Kapat

Bu Makalede Neler Öğreneceksin?

Bu bölümü yapay zekâ hazırlar.
  • Bilim sadece teknoloji üretmek değil, doğayı anlamak ve gerçeğe ulaşmak için geliştirilmiş tek güvenilir felsefi yöntemdir.
  • Bilimin amacı sadece işe yarar ürünler yapmak değil, bilgi ve öğrenmenin her türlüsü toplum ve insanlık için değerlidir.
  • Bilimsel merak ve araştırma, kanser tedavisinden yeni teleskoplara kadar birçok önemli keşfin temelini oluşturarak hayatımızı iyileştirir.
Bazı insanlar bilimin sadece etrafımızdaki teknolojiden ibaret olduğunu sanıyorlar. HAYIR! Bilim, bundan çok daha derindir. Bilim, bilimsel düşünce ve bilimsel metot; insan türünün, neyin güvenilir bir şekilde doğru olduğunu anlamak için geliştirmeyi başardığı tek felsefi yapıdır.

Sir Harry Kroto (Nobel Ödüllü İngiliz kimyager)

Harry Kroto her açıdan oldukça başarılı bir bilim insanı ve bir bilim filozofu. Sözünü ettiği nokta ise, bilimin kalbinde yatan çok değerli bir konu. Ne yazık ki, ülkemizde de "bilim" dendiğinde akla sadece "işe yarar teknoloji" geliyor. Bu, bilimle ilgili düşebileceğiniz en tehlikeli hatalardan bir tanesidir. MIT ve Berkeley Üniversitesi'nde lisans ve doktora eğitimlerini tamamlamış olan Texas Tech Üniversitesi biyologlarından Lewis Irving Held, ABD'nin bilim konusunda son birkaç on yıldır, normalde başarabileceğinden çok daha az ilerleyebilmiş olmasını, 1960'lardan sonra "işe yarar bilim üretelim" mantığı olduğunun altını çizmektedir.

İşe yaramaz bilim diye bir şey yoktur. Bilimin, bilginin, öğrenmenin her türlüsü mutlak olarak faydalıdır veya faydalı kılınabilir. Ancak devletler bilimi bir amaç değil, araç olarak görmeye başladıkça, toplumun bilim algısı da çarpık bir şekilde şekillenmektedir. Bu da, bir toplumdaki gerilemenin en net göstergelerinden birisidir. 

Tüm Reklamları Kapat
"Bilim uzun ve çetin bir yoldur çocuklar. Bilimi yarı yolda bırakmayın, olur mu çocuklar? Oppenheimer gibi hissediyorsanız, bırakın yüksek binaları başkası yapsın, büyük barajlarda başkası çalışsın. Bazılarına çok uzaklardan bile görünen yüksek yapılar kurmak çekici gelecektir. Bırakınız bu işleri öyleleri yapsın. Bazıları da insanları çalıştırmak, büyük teşebbüsleri idare etmek ihtirası ile yanarak kuvvetli olmak isteyeceklerdir. Bırakınız parayla da onlar uğraşsın. Sizin kuvvetli olmak gibi bir derdiniz yoksa, siz de Leonardo Da Vinci gibi 'Kuvvet nedir?' diye merak ediyorsanız buyrun sizleri Mekanik kürsüsüne beklerim. Çünkü bazılarına göre 'Kuvvet' para ile organizasyonun çarpımına eşittir; bize göre de kuvvet ivme ve kütleyi ilgilendiren bir büyüklüktür. Bu iki formülü birbiriyle karıştırmayın olur mu çocuklar? Kürsü ile ticarethaneyi birbirine karıştırmayın olur mu çocuklar?" Prof. Dr. Mustafa İnan (TÜBİTAK kurucularından, 1957-1959 yılları arasında İTÜ Rektörü, bilim savunucusu, Türkiye'nin yetiştirdiği en önemli İnşaat Mühendisleri'nden biri)

Bilim sadece top, tüfek, silah üretmek için yapılmaz. Ne yazık ki bilimsel gelişmelerin kaçınılmaz sonuçlarından birisi "savunma sanayisi" maske adı altında geçen "katliam ve saldırı sanayisi"dir. Bunu önlemenin şu etapta ne yazık ki kolay ve etkili bir yolu yok. Fakat bilimi sadece buna indirgemeye çalışmak, bilimi silah üretimi için kullanmaktan bile berbat bir hatadır. Zira bilim insanlarının merakı, kuşkusu, araştırma güdüsü sayesinde, bir kelebeğin kanatlarında keşfedilen bir kimyasal, yarın meme kanserini tamamen gezegenden silmemize yarayacak bir ilacın önünü açabilir. Okyanusun derinliklerinde yaşayan bir canlının gözlerindeki koni reseptörleri, yarın Hubble'ı "komik bir oyuncak" kılabilecek yepyeni teleskopların önünü açabilir. Doğaya bakıp evrimi anlamak, mühendislikte yepyeni çözüm yollarını mümkün kılabilir.

Dolayısıyla bilim sadece etrafımızdaki ve ceplerimizdeki, tanklarımızın toplarındaki, uçaklarımızın kanatlarındaki bilgiler değildir. Bilim, doğayı anlama ve anlamlandırma sanatıdır. Bilim, Sir Kroto'nun da altını çizdiği gibi, gerçeği avuçlarımız içerisinde tutabilmemiz konusunda bildiğimiz yegane ve alternatifsiz yöntemdir. Bilim, bizi gerçeğe ulaştırabilecek tek felsefe türüdür. Bu gerçeğin üzerini örtmeye çalışanlarla mutlaka, inatla ve sonuna kadar mücadele etmelidir.

Bu konuda daha fazla bilgi almak için buradaki yazımızı okuyabilirsiniz.

Rastgele Yazıya Git
21
Alt Başlıklar
Makale Sonrası

Bu makale üzerine konuşmaya devam et

Topluluk sohbetine katıl, yorum bırak veya ayrıntılı bir soru sor.

Bilimsel bir hata mı gördün?
Bu Makale Sana Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler!
    Tebrikler!
    9
  • Muhteşem!
    Muhteşem!
    4
  • Mmm... Çok sapyoseksüel!
    Mmm... Çok sapyoseksüel!
    2
  • Bilim Budur!
    Bilim Budur!
    1
  • Üzücü!
    Üzücü!
    1
  • Güldürdü
    Güldürdü
    0
  • İnanılmaz
    İnanılmaz
    0
  • Umut Verici!
    Umut Verici!
    0
  • Merak Uyandırıcı!
    Merak Uyandırıcı!
    0
  • Grrr... *@$#
    Grrr... *@$#
    0
  • İğrenç!
    İğrenç!
    0
  • Korkutucu!
    Korkutucu!
    0
Kategoriler ve Etiketler
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misin?

Şu iki siteden biriyle hemen destek olabilirsin:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracıyla 07.11.2026 13:23:24 tarihinde oluşturuldu. Evrim Ağacı'ndaki içerikleri birden fazla editör sürekli gözden geçiriyor, güncelliyor ve geliştiriyor. Bu çıktıdan sonraki güncellemeleri görmek ve içeriğin en güncel hâlini okumak için şu adrese git: evrimagaci.org/s/3271

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı sürece izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş hâlleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz.

Keşfetmeye Devam Et