Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Tip-1 diyabet, MS, eklem romatizması ve kalp damar hastalıkları gibi bazı rahatsızlıkların mevsimsel kalıpları olduğu biliniyordu. Araştırmacılar, bunun arkasında fizyolojik bir neden olup olmadığını görmek için yola çıktılar. Yangı (iltihap), bu hastalıklar için ciddi bir risk olduğundan yangıyı önleyen veya destekleyen genlerin mevsime göre aktifliklerini değiştirip değiştirmediklerini incelediler.

Bilim insanları Kuzey Yarımküre, Güney Yarımküre ve Ekvator’da yaşayan 16.000’den fazla kişiden aldıkları akyuvar, yağ dokusu örneklerini ve gen ifadelerini (genlerin aktif hale gelmesini) incelediler. Test edilen genlerin dörtte birinde gen ifade seviyelerinin, örneğin alındığı mevsime göre değiştiğini; bazı genlerin yazın, bazılarının da kışın daha aktif olduğunu ve hatta bu genlerin iki yarımkürede birbirinin tam tersi tablolar çizdiğini buldular. Her iki yarımkürede de kış aylarında yangı oluşumunu destekleyen genler aktifleşirken yaz aylarında yangıyı önleyen genler aktifleşiyor. Ekvator’da mevsimsel gen ifadesi ve bağışıklık, Haziran-Ekim ayları arasındaki yağışlı mevsimde en yüksek seviyesine çıkıyor. Bu, yağışlı mevsimde yaygın olarak görülen sıtmaya karşı koruma sağlıyor olabilir. Kuzey Kutbu’na yakın yerlerde ise mevsime göre dikkate değer bir değişiklik saptanmadı. Bu durumun, bölgedeki fotoperiyodun (gün ışığına maruz kalma süresinin) uzun olmasıyla ilgili olduğu düşünülüyor.

Bağışıklık sistemimizin kışın daha az aktif olması, o aylarda bazı hastalıklara yakalanma ihtimalimizi artırıyor. Araştırma sonuçlarından edinilen bilgiler, aşı zamanlarını ayarlamada da kullanılabilir.

Kaynaklar ve İleri Okuma
  • M. Gough. Immune System Genes Relax During Winter, New Research Suggests. (2015, Mayıs 14). Alındığı Tarih: 02 Şubat 2019. Alındığı Yer: ScienceAlert
  • X. C. Dopico, et al. Widespread Seasonal Gene Expression Reveals Annual Differences In Human Immunity And Physiology. (2015, Mayıs 12). Alındığı Tarih: 02 Şubat 2019. Alındığı Yer: Nature Communications
  • C. Fitzpatrick. Seasonal Gene Suppresses Painful Arthritis Inflammation. (2015, Mayıs 12). Alındığı Tarih: 02 Şubat 2019. Alındığı Yer: HCP Live

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder