Evrim Ağacı
Reklamı Kapat
Reklamı Kapat

Bu içerik, Evrim Ağacı'nın Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır. Yaşam Ağacı projesinin amacı, başta Türkiye'de bulunan türleri, Türkiye'deki doğa gözlemcilerimizin özgün fotoğraf ve video içerikleri ışığında, evrimsel akrabalık ilişkilerine uygun bir şekilde filogenetik bir ağaç üzerinde kategorize etmek, nihayetinde ise Dünya'daki tüm türleri yavaş yavaş Yaşam Ağacı'na eklemektir.

Bu yazı, Evrim Ağacı'nın tür gözlemleri ve türlere dair bilgileri barındıran Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.

Gözlem Bilgileri

Kütahya'nın Domaniç İlçesi civarlarında gözlemlediğimiz birkaç farklı Avrupa peygamberdevesi (Mantis religiosa) bireyi. Kuru otlarla kaplı çayırlık bir alanda hususi olarak mantis aramaya çıktığımızda beklediğimizden daha fazlasıyla karşılaştık. Günün sıcak saatlerinde kendi renklerine uygun bitkilerin üzerinde av bekliyorlar veya çiftleşmek için uygun partner arıyorlardı.

Kolun iç kısmındaki karakteristik siyah leke, Kırklareli.
Kolun iç kısmındaki karakteristik siyah leke, Kırklareli.
Asrın Akıncıoğlu

Tanım ve Genel Bilgiler

Dünya çapında en çok bilinen peygamberdevesi türlerinden birisidir. Özellikle Avrasya'daki en yaygın türdür. Bir böceğe ve diğer peygamberdevesi türlerine oranla büyük denilebilecek boyutlara sahiptir. Yetişkin erkek ve dişilerde çok büyük bir boyut farkı olmamakla birlikte yaklaşık 5-7.5 cm civarında olabilirler. Cinsiyetler arası görünüş farkı olan seksüel dimorfizm çok belirgin olmasa da mevcuttur. Yetişkin dişiler erkeklerine göre biraz daha iri ve ağırdır. Dişilerin anten boylarının erkek cinsiyetine göre daha kısa olması, vücutlarının daha iri ve ağır olması, kanat boyunun abdomenin boyunu geçmemesi ve çok uzun mesafelere uçamaması başlıca farklılıklardır. En kesin ayrım ise dişilerin karnının (abdomen) 5 segmentli, erkeklerin karnının (abdomen) 6 veya 7 segmentli olmasından yapılır.

Ağızları çiğneyici yapıdadır ve oldukça güçlü çenelere sahiptir. Diğer tüm böcekler gibi üç çift bacağa sahiptirler ama öndeki bir çift bacakları dikenli bir çengel gibi evrimleşip yakalayıcı bir çift kol haline gelmiştir. İşte bu kolların torakstan (göğüs) çıktığı yerin iç tarafında (koltuk altı), anatomik olarak humerusun medial kısmında siyah veya içi beyaz kenarları siyah olan bir benek bulunur. Bu benek Mantis religiosa türüne spesifiktir ve benzeri diğer türlerden ayrımını kolaylaştırır.

Yetişkin birey ve karakteristik siyah lekesi, Kütahya.
Yetişkin birey ve karakteristik siyah lekesi, Kütahya.
Kaan Yiğit Emer

Avrupa peygamberdevesini (Mantis religiosa) üç farklı renkte görebiliriz; sarı, kahverengi ve yeşil. Bu renk farklılığı büyürken yaşadıkları bitkilerin ve ortamın rengine göre oluşur. Bu sayede hem avlarına görünmeden pusu kurabilecek hem de avcılardan rahatça saklanabilecek bir kamuflaj ustası haline gelirler.

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Güney Avrupa kökenli bir böcek olup Avrupa'nın büyük bir kısmına yayılmıştır. 1899 yılında ise Kuzey Amerika'da New York City'de görülmüştür. Gemilerle taşınan yükler arasında Avrupa'dan Amerika'ya yayılmıştır. Yabancı bir tür olmasına rağmen Kuzey Amerika'da Connecticut Eyaleti'nin resmi böceği ilan edilmiştir. Asya, Afrika ve Avustrayla'da da dağılımı bilinmektedir.

Kuru veya yeşil uzun otların, çalılıkların ve kısa ağaçların olduğu çayırları yaşam alanı olarak tercih ederler. Sık sık yerleşim yerlerinde görülebilirler.

Gebe birey, Kütahya.
Gebe birey, Kütahya.
Kaan Yiğit Emer

Davranış ve Etoloji

Bölgenin sıcaklığına göre Nisan-Mayıs veya Mayıs-Haziran ayları arasında, önceki yaz mevsiminin sonlarına doğru bırakılan yumurtalardan yavrular çıkar. Temmuz-Ağustos-Eylül civarlarında yetişkinliğe ulaşan mantisler yoğun bir partner arayışına girerler. Bu dönemden en çok zarar görenler ise erkek peygamberdeveleridir. Eğer yaklaştıkları dişi tarafından beğenilmezlerse veya dişi çiftleşmeye hazır değilse muhtemelen dişinin akşam yemeği olurlar. Aksi halde dişi erkeği beğenir ve çiftleşmeye başlarsa, çoğu zaman çiftleşme esnasında erkeği kafasını ve göğüs kısmını yer. Bırakacağı yumurtalar için ihtiyacı olan enerjiyi partnerinin kafasından karşılar.

Çiftleşmeden sonra dişi, vücudundan çıkan bir sıvı ile ağaç dalı, kayaların yüzeyleri gibi zeminlere ördüğü sonradan sertleşen bir yumurta kesesi içerisine 50-100 kadar yumurta bırakır. Hatta bazı kaynaklara göre 300 yumurtaya erişebilir. Bu kese, yumurtaları zorlu kış şartlarından ve yakıcı güneş ışınlarından korur. Sonraki baharda ise yetişkinlere benzeyen ancak onlarca kat daha küçük olan nimfler yumurtadan çıkar.

Çekirge ile beslenen bir yetişkin, Kırklareli.
Asrın Akıncıoğlu

Diyet ve Metabolizma

Peygamberdevelerinin hemen hemen bütün türleri kendilerinden küçük olan bütün canlıları özellikle böcekleri yiyebilir. Mantis religiosa türü nispeten büyük bir tür olduğu için; bazı küçük kertenkeleler, fare gibi minik kemirgenlerin yavruları, kurbağa yavruları gibi küçük omurgalılar ile beslenebilirler. Başka bir Mantis ile karşılaştıklarında ise genellikle güçsüz (kütlesi az) olanın besin olmasıyla sonuçlanan bir karşılaşma olur. Kannibalizm (yamyamlık), peygamberdevelerinde yumurtadan çıktıklarından itibaren görülebilen bir davranıştır.

Deve dikeni bitkisinin üzerinde avını bekleyen yarı yetişkin bir dişi birey, Kütahya.
Deve dikeni bitkisinin üzerinde avını bekleyen yarı yetişkin bir dişi birey, Kütahya.
Kaan Yiğit Emer

Etimoloji

Türkçe'de "Yeşil peygamberdevesi", "peygamber böceği" gibi isimlerle bilinir. İngilizcede ise "European mantis" adıyla tanınır.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 6
  • Muhteşem! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Üzücü! 1
  • Korkutucu! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • Wikipedia. Mantis Religiosa. (24 Haziran 2020). Alındığı Tarih: 08 Ağustos 2020. Alındığı Yer: Wikipedia | Arşiv Bağlantısı
  • M. J. Raupp. Old World Mantis With New World Tastes: European Mantis, Mantis Religiosa. (08 Ağustos 2013). Alındığı Tarih: 08 Ağustos 2020. Alındığı Yer: Bug of the Week | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 24/09/2020 08:24:25 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9129

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Canlılık Cansızlık
Santigrat Derece
Covıd-19
Fizik
Samanyolu Galaksisi
Evrimsel Tarih
Evrimsel
Ekoloji
Enerji
Zaman
Hafıza
Canlılık
Evrim
Küresel Isınma
Hastalık
Teyit
Coğrafya
Süpernova
Bebek
Organ
Molekül
Beslenme
Dilbilim
Kuantum
Ay Ve Dünya
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Apollo projesinin en önemli getirisi, insanın sonsuza kadar bu gezegene zincirli olmadığını göstermek, vizyonumuzun bu gezegenden çok daha uzaklara dayandığını ispatlamak ve fırsatların sınırsız olduğunu anlamak olmuştur.”
Neil Armstrong
Geri Bildirim Gönder