Antimadde İlk Kez CERN Kamyonunun Arkasında Taşındı!

Antimadde, maddenin eşit ama zıt özelliklere sahip karşılığıdır. İkisi bir araya geldiğinde tamamen enerjiye dönüşerek yok olurlar. Bu durum, antimaddeyi depolamayı ve taşımayı son derece zor hale getirir.

24 Mart’ta, İsviçre’nin Cenevre kenti yakınlarında bulunan Avrupa Parçacık Fiziği Laboratuvarı CERN’deki bir ekip, manyetik alanlar kullanarak parçacıkları hapseden özel tasarlanmış bir kap içinde 92 antiprotonu taşıdı. Bu kap, laboratuvar sahası içinde kamyonun arkasında yaklaşık 30 dakika süren bir yolculuk yaptı.

Deneyin nihai amacı, bu antiparçacıkları deneysel gürültünün daha az olduğu bir ortama taşımaktı. Böylece, antiprotonlar CERN’de üretildikleri “antimadde fabrikası”na kıyasla çok daha yüksek hassasiyetle incelenebilecekti.

CERN, dünyada kullanılabilir miktarda antiproton üretebilen tek merkezdir. Kamyon, tesis içinde 8 kilometreden fazla yol kat ederken saatte 42 kilometreye kadar hız yaptı. Bu sırada pek çok çalışan, bu tarihi anı cep telefonlarıyla kaydetmek için dışarı çıktı.

“Bu, insanlığın daha önce hiç başarmadığı bir şey; gerçekten tarihi bir an,” diyor Almanya’daki Heinrich Heine Üniversitesi Düsseldorf’tan fizikçi ve ekip üyesi Stefan Ulmer. “Bol miktarda şampanya aldık ve bugün tüm antimadde topluluğunu kutlamaya davet ettik.”

Antimadde, radyoaktif çekirdeklerin yapısını incelemek gibi farklı fiziksel süreçleri araştırmakta kullanılabilir. Ayrıca evrenin en derin gizemlerinden bazılarını çözmek için doğrudan kendisi de incelenir. Projenin lideri ve Heinrich Heine Üniversitesinden fizikçi Christian Smorra, 30 yılı aşkın süre önce antimadde fabrikasını kuran bilim insanlarının bir gün bu maddenin taşınabileceğini hayal ettiğini söylüyor: “Artık bu nihayet mümkün.”

Liverpool Üniversitesinden fizikçi Tara Shears’a göre bu gelişme “muazzam bir teknolojik başarı”. Antimadde, var olan en hassas madde türlerinden biri; bu yüzden onu depolamak bir yana, CERN sahasında kamyonla dolaştırabilmek bile adeta teknolojik bir mucize.

Shears esprili bir şekilde ekliyor: “CERN’in antimadde için bir Deliveroo’ya (yemek dağıtım şirketi) dönüşmesi fikrini seviyorum.”

Antimadde Deliveroo

Antiparçacıklar, normal parçacıkların neredeyse birebir karşılığıdır ancak elektrik yükleri ve manyetik özellikleri ters işaretlidir. Evrende madde bol miktarda bulunurken antimadde doğal olarak son derece nadir oluşur. Oysa Büyük Patlama sırasında her ikisinin de eşit miktarda oluşmuş olması bekleniyordu, dolayısıyla bu dengesizliğin nedeni hâlâ bilinmiyor.

CERN’de antimadde, proton demetlerinin yoğun bir metal hedefe çarpıştırılmasıyla üretilir. Ortaya çıkan antiprotonlar daha sonra elektrik ve manyetik alanlar kullanılarak yavaşlatılır ve yakalanır. Ancak bu zahmetli süreçte parçacıkların büyük bir kısmı kaybolur.