Antik Lanet Tableti, Düşmanlara Zarar Vermeyi Amaçlayan Nadir Bir Yunanca Yazıt İçeriyor!
Phys.org
Bu Makalede Neler Öğreneceksiniz?
- Heidelberg Üniversitesi araştırmacıları, Hollanda'da bulunan MS 2. yüzyıla ait kurşun lanet tabletini yansıma dönüşüm görüntüleme yöntemiyle deşifre ederek antik Yunanca metni ortaya çıkardı.
- Lanet tabletleri, kurşundan yapılmış ve büyüsel tılsımlar içeren, düşmanları bağlamak için toprağa gömülen eserlerdir; Heerlen'deki tablet ise Mısır tanrıları ve iblislerini çağıran nadir bir örnektir.
- Heerlen lanet tableti, Roma İmparatorluğu'nda farklı kültürlerin kaynaşmasını gösterir; Latince ve Yunanca isimlerin bir arada kullanılması ve Mısır kökenli büyü uygulamalarının Roma'da benimsendiği anlaşılmaktadır.
Heidelberg Üniversitesi araştırmacıları, bir zamanlar bir düşmana zarar vermek amacıyla tanrıları ve iblisleri yardıma çağırmak için kullanılan antik bir lanet tabletindeki yazıtı deşifre ettiler. Roma eyaleti Aşağı Cermenya'dan günümüze ulaşan bu "büyülü" eser, Hollanda'nın Heerlen Belediyesi'nde yürütülen kazılar sırasında keşfedildi. Papiroloji Enstitüsü akademik direktörü Dr. Rodney Ast'ın açıkladığına göre, MS 2. yüzyıla tarihlenen kurşun tablet, Latince yerine Mısır tarzında antik Yunanca bir metin içermesiyle dikkat çekiyor.
Lanet Tabletleri ve Büyü Ritüelleri
Antik lanet tabletlerinin genellikle ağır; dokunulduğunda soğuk hissedilen, işlenmesi kolay olan ve aynı zamanda "bağlayıcı" özelliklere sahip olduğuna inanılan bir malzeme olan kurşundan yapıldığını biliyoruz. Ast'a göre, bu küçük tabletlerin üzerine büyüler veya bağlayıcı tılsımlar yazılıyor; ardından karşı davacıları, atletik rakipleri veya romantik düşmanları etkilemek (veya "bağlamak") amacıyla toprağa gömülüyordu.
Eski Roma askeri yerleşimi Coriovallum'un bulunduğu Heerlen'den çıkarılan kurşun tablet, Hollandalı arkeologlardan oluşan bir ekip tarafından Belediye Binası meydanının altındaki bir çukurda keşfedildi. Yansıma dönüşüm görüntüleme kullanılarak Papiroloji Enstitüsünde yapılan analizin ortaya koyduğu üzere, 9,3'e 4,8 santimetre boyutlarındaki eser, üç farklı karakter grubu içeriyor.
Yansıma Dönüşüm Görüntüleme (RTI) ile İnceleme
Bilgisayar destekli bu fotoğrafçılık tekniğinin, değişken aydınlatma kullanılarak yazıtın birden fazla görüntüsünün alınmasını içerdiğini görüyoruz. Ardından, çekilen tekil fotoğraflar dijital olarak birleştirilerek en küçük yüzey özelliklerinin bile öne çıkmasını sağlayan ve aydınlatması ayarlanabilen tek bir görüntü elde edilebiliyor.
Tabletin asıl dikkat çekici yanı, Mısır tarzındaki çeşitli tanrıların ve iblislerin antik Yunanca ile yardıma çağrılmış olmasıdır; zira Kuzey Avrupa'da bulunan lanet tabletlerinin çoğunun Latince yazıldığını biliyoruz. Buna ek olarak Heerlen lanet tableti, karakterler olarak bilinen üçlü bir büyü sembolü grubu da içeriyor.
Ast'a göre bu semboller, muhtemelen istenen mesajı doğaüstü güçlere iletmek için kullanılıyordu. Sembollerin ardından ise metinde köle yoldaşlar olarak bahsedilen iki erkek ve iki kadının isimleri geliyor. Heidelberg Üniversitesi'nden papiroloğun açıklaması şöyle:
Tablet ya bu dört köleye yönelik bir lanet ya da isimsiz bir kişiye karşı onların adına yapılmış bir lanet işlevi görüyordu.
Roma İmparatorluğu'nda Kaynaşan İnançlar
Araştırmacılara göre, tabletteki kişi grubunun yapısı da alışılmadık bir durum teşkil ediyor; çünkü grupta Latince isimli iki erkeğin yanı sıra Yunanca isimli iki kadın yer alıyor. Papiroloji Enstitüsü'nden araştırma görevlisi Dr. Julia Lougovaya bu durumu şu sözlerle ifade etti:
İki kadından birinin yazıtın yazarı olması ve bu tür lanetler aracılığıyla ilahi güçlerle iletişim kurma yeteneğini Roma Mısır'ından kendisiyle birlikte getirmiş olması göz ardı edilemez.
Heidelberg Üniversitesi Mısırbilim Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Joachim Quack'ın da dikkat çektiği üzere, Nil boyunca uzanan gelişmiş uygarlıkta büyünün önemli bir rol oynadığını biliyoruz. Özellikle koruma ve şifa ile ilgili olan bazı uygulamalar resmi olarak tanınıyordu ve dini yaşamın kabul gören bir parçasıydı. Ancak, başkalarının pahasına kendi çıkarlarının gözetildiği diğer uygulamalar genellikle gizli olarak yürütülme eğilimindeydi.
Mısırbilimci, bu durumu şöyle açıkladı:
MS ilk yüzyıllarda Yakın Doğu, Mısır, Yahudi ve hatta bazen Hristiyan gelenekleri giderek daha fazla birbirine karıştı ve o dönemde tüm Roma İmparatorluğu'na yayıldı. Heerlen'deki bu keşif, söz konusu gelişimi etkileyici bir şekilde vurguluyor.
Lanet tableti gelecekte Heerlen Müzesi'nde sergilenecek. Papiroloji Enstitüsü'nde deşifre edilen yazıt, bilimsel bir yayının parçası olarak sunulacak ve böylece araştırmacıların daha ileri incelemeleri için erişilebilir hale getirilecek.
Evrim Ağacı'nda tek bir hedefimiz var: Bilimsel gerçekleri en doğru, tarafsız ve kolay anlaşılır şekilde Türkiye'ye ulaştırmak. Ancak tahmin edebileceğiniz gibi Türkiye'de bilim anlatmak hiç kolay bir iş değil; hele ki bir yandan ekonomik bir hayatta kalma mücadelesi verirken...
O nedenle sizin desteklerinize ihtiyacımız var. Eğer yazılarımızı okuyanların %1'i bize bütçesinin elverdiği kadar destek olmayı seçseydi, bir daha tek bir reklam göstermeden Evrim Ağacı'nın bütün bilim iletişimi faaliyetlerini sürdürebilirdik. Bir düşünün: sadece %1'i...
O %1'i inşa etmemize yardım eder misiniz? Evrim Ağacı Premium üyesi olarak, ekibimizin size ve Türkiye'ye bilimi daha etkili ve profesyonel bir şekilde ulaştırmamızı mümkün kılmış olacaksınız. Ayrıca size olan minnetimizin bir ifadesi olarak, çok sayıda ayrıcalığa erişim sağlayacaksınız.
Makalelerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!
Bu makalemizle ilgili merak ettiğin bir şey mi var? Buraya tıklayarak sorabilirsin.
Soru & Cevap Platformuna Git- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- Çeviri Kaynağı: Phys.org | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 22/06/2026 15:06:19 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/23243
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.
This work is an exact translation of the article originally published in Phys.org. Evrim Ağacı is a popular science organization which seeks to increase scientific awareness and knowledge in Turkey, and this translation is a part of those efforts. If you are the author/owner of this article and if you choose it to be taken down, please contact us and we will immediately remove your content. Thank you for your cooperation and understanding.