Antik Çin: Tarihi, İmparatorları ve İcatları Hakkında Bilmeniz Gereken Her Şey

Antik Çin, Taş Devri sırasında izole topluluklar grubu olarak başlamış ve zamanla muazzam bir imparatorluğa dönüşmüştür. Antik Çin halkı, günümüzde hala incelenen kendi yazı sistemlerini ve çeşitli ünlü felsefeleri geliştirmiştir. Bu medeniyet aynı zamanda Çin Seddi'ni inşa etmesiyle de tanınmaktadır.

Beş hanedan (veya aile), 6.000 yıldan fazla bir süre boyunca Antik Çin'i yönetmiştir. Antik dönemin sonuncusu olan Han hanedanı, Antik Roma İmparatorluğu ile hemen hemen aynı dönemde hüküm sürmüştür. Günümüzde arkeologlar, medeniyetin kültürü, dini ve teknolojik gelişmeleri hakkında ipuçları bulmak için Antik Çin eserlerini incelemektedir.

• Konum: Çoğunlukla günümüz Çin toprakları
• Tarihler: Günümüzden yaklaşık 8.000 yıl öncesinden 1.800 yıl öncesine kadar
• Diller: Aynı yazı sistemini kullanan farklı lehçeler
• Ünlü Eserler: Toprak Askerler (Terracotta Ordusu), kraliyet ailesi için yeşim taşı kıyafetler; ayrıca fal kemikleri olarak adlandırılan, üzerine yazı kazınmış kemikler ve kaplumbağa kabukları

Antik Çin Hakkında 5 Hızlı Gerçek

• Yaklaşık 3.000 yıl önce Antik Çin'deki insanlar, geleceği tahmin etmek için "fal kemikleri" (üzerinde Çince yazılar bulunan kaplumbağa kabukları veya kemikler) kullanıyorlardı.
• Manyetik pusula, Antik Çin'in Han hanedanı sırasında icat edildi; ancak başlangıçta yön bulmak yerine geleceği tahmin etmek amacıyla kullanılıyordu.
• Yaklaşık 2.200 yıl önce Antik Çin'in ilk imparatoru Qin Shi Huang, günümüzde ünlü olan Çin Seddi'ni inşa etmek için birçok küçük duvarı birleştirmeye başladı. Duvarın uzunluğu zamanla 20.000 kilometreyi aştı.
• Antik Çin'de insanlar ejderhaların sihirli güçlere sahip gerçek ve tanrısal figürler olduğunu düşünüyorlardı.
• Kağıt, günümüzden 1.900 yıl kadar önce Antik Çin'de icat edildi.

Antik Çin Nasıl Başladı ve Bitti?

Antik Çin, modern Çin'in bugün olduğu gibi her zaman tek ve birleşik bir imparatorluk veya ülke olmadığından, medeniyetin net bir başlangıcını ve sonunu belirlemek zordur. Ancak birçok tarihçi, Antik Çin medeniyetinin yaklaşık 8.000 yıl önce Taş Devri'nde başladığını ve 6.200 yıl sonra Han hanedanı düştüğünde sona erdiğini belirtmektedir. Bu noktada Çin, birkaç yüz yıl boyunca net bir hükümdarın olmadığı bir iç çatışma dönemine girmiştir. Daha sonra, 1911'de son imparatorun görevden alınmasına kadar bir dizi hanedan hüküm sürmüş ve 1912'de Çin'de modern dönem başlamıştır.

Başlangıçta sadece topluluk grupları vardı. Zamanla bunlar devletlere dönüştü ve ardından tek bir imparatorlukta birleşti. MÖ 480 ile MÖ 221 yılları arasında (veya yaklaşık 2.400 yıl önce), Antik Çin kontrol için savaşan birçok devlete bölünmüştü. "Savaşan Devletler" dönemi olarak adlandırılan bu çağ, Qin Shi Huang'ın Antik Çin'i bir imparatorluk altında birleştirip ilk imparator olmasıyla sona erdi. Yaklaşık 400 yıl sonra Han hanedanı, kısmen imparatorluk ailesi içindeki çatışmalar nedeniyle parçalandı.

Toprak Askerler Nedir?

1974 yılında Çinli işçiler, üç çukurda gömülü binlerce gerçek boyutlu asker heykeli keşfetti. Günümüzde bunlar Toprak Askerler (veya Terracotta Ordusu) olarak bilinmektedir. Tarihçiler ve arkeologlar, heykellerin MÖ 210 yılında ölen Qin Shi Huang'ın mezarının yakınına, onu ahirette koruması ve hizmet etmesi için gömüldüğüne inanmaktadır. Arkeologlar Toprak Askerler kazılarını henüz tamamlamamıştır (ve çalışmalar sürmektedir). Antik başkent Xi'an'ın tam bir kopyasının da askerlerin geri kalanıyla birlikte gömülü olabileceğini düşünüyorlar.

Toprak Askerler, aynı figürün binlerce kopyasından ibaret değildir. Her asker; kendine özgü saç stili, kıyafetleri, silahları, vücut şekli ve yüz ifadesiyle benzersizdir. Bu nedenle bazı bilim insanları, heykellerin gerçek askerler model alınarak yapıldığını düşünmektedir.

Çin Seddi Neden İnşa Edildi?

Çin Seddi'nin bugünkü halini alması son derece uzun bir zaman almıştır. Duvar, 2.000 yıllık tarih boyunca farklı aşamalarda inşa edilmiştir. MÖ 770'ten MÖ 480'e kadar Antik Çin, kendilerini kuzeydeki düşman kabilelerden korumak için daha küçük duvarlar inşa etmeye başlayan farklı devletlere bölünmüştü.

Qin Shi Huang MÖ 221'de iktidara geldiğinde, imparatorluğun kuzey sınırını Moğollar gibi düşmanlardan korumak amacıyla bu küçük duvarları ve kaleleri birleştirdi. Daha sonraki Çinli hükümdarlar Çin Seddi üzerindeki çalışmalara devam etti ve yapının büyük kısmı ancak 1300'lü yıllarda tamamlanabildi.

En Ünlü Çin İmparatorları Kimlerdir?

Qin hanedanından İmparator Qin Shi Huang, Antik Çin'in ilk imparatoruydu ve MÖ 221'den MÖ 210'a kadar hüküm sürdü. En çok bölgeyi tek bir imparatorluk altında birleştirmesi; ortak bir ölçü, yazı ve para sistemi yaratması; önemli siyasi ve sosyal değişiklikleri hayata geçirmesi ve katı bir güçle yönetmesiyle tanınır.

Hanlı İmparator Gaozu, Qin Shi Huang'dan sonra imparator oldu ve ünlü Han hanedanını başlattı. Bir köylü olarak doğmuştu, ancak sonunda onu tahta geçiren bir isyana liderlik etti. MÖ 202'den MÖ 195'e kadar hüküm sürdü; vergileri düşürdü, başka isyanlar başlattı ve imparatorluğu dünyanın en büyüklerinden biri olacak şekilde genişletti.

İmparator Han Wudi, Han hanedanının bir imparatoruydu ve MÖ 141'den MÖ 87'ye kadar hüküm sürdü. Konfüçyüsçülük olarak bilinen Antik Çin felsefesini imparatorluğun ana ideolojisi olarak yerleştirdi. Onun saltanatı sırasında imparatorluk çok güçlendi ve zenginleşti.

Konfüçyüs Kimdi?

Konfüçyüs, öğretilerine Konfüçyüsçülük adı verilen ünlü bir Çinli filozoftu. MÖ 551'den MÖ 479'a kadar, Zhou hanedanı sırasında ve Antik Çin'de büyük çatışmaların yaşandığı bir dönemde yaşadı. Konfüçyüsçülük; insanlara nezaket, doğruluk, sosyal düzen, bilgelik ve dürüstlük yoluyla mükemmelliğe ulaşmayı öğretir. Bazıları yanlışlıkla bunun bir din olduğuna inansa da, bu daha çok bir yaşam biçimidir.

Konfüçyüs öldükten yüzlerce yıl sonra, İmparator Han Wudi MÖ ikinci ve birinci yüzyılda Konfüçyüsçü değerleri teşvik etti. Felsefe sadece Çin'de değil, tüm Doğu Asya'da çok etkili oldu ve bölgenin kültürünü bugün de etkilemeye devam etmektedir.