Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Ankara çiğdemi (Crocus ancyrensis)

Ankara çiğdemi (Crocus ancyrensis) Serdar Ölez
2 dakika
7,056
Tüm Reklamları Kapat
Ankara çiğdemi
  • Bilimsel Adı Crocus ancyrensis
  • Halk Arasındaki Türkçe Adı Ankara çiğdemi
  • Halk Arasındaki İngilizce Adı Ankara crocus
Taksonomi
  • Bu içerik, Evrim Ağacı'nın tür gözlemleri ve türlere dair bilgileri barındıran Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.
  • Gözlem Ekle

Çiğdem türlerinden Crocus ancyrensis, Ankara'ya özgü endemik bir türdür. Birçok kültivarı geliştirilmiştir, Avrupa'da yaygın bir şekilde bahçelerde süs bitkisi olarak yetiştirilmektedir. Kışı toprağın altında geçiren soğanı, karların erimesiyle birlikte Şubat-Nisan ayları arasında sarı çiçekler açar. Genel olarak Çiğdemler 1000-1600 m rakımlarda görülen, çok yıllık, yumrulu, sarı ya da mavi çiçekli otsu bitkilerdir. Çiçekler geceleri ya da kötü havalarda kapanır. Toprak altında üst üste iki soğanı bulunur. Üstteki küçük soğan bu senenin, alttaki içi boş olan ise önceki yılın soğanıdır. İlk yıl soğanda depolanan besinler ertesi seneki soğanın yaşamasını ve diğer yıl filizlenip baharda yeni bir bitki oluşturmasını sağlar. Soğanda depolanan su ve besinler soğanın üzerini kaplayan ağsı mantar tabakası tarafından korunur. Bitkinin sahip olduğu nektar, böcekler ve kelebekleri çekerek tozlaşmanın gerçekleşmesini sağlar.

Morfolojik Özellikleri:

15 cm kadar boylanabilen, Ankara'ya endemik soğanlı bir türdür. Çiçek soğanı kılıfı kaba ağsı liflidir. Yapraklar 2-6 adet; 0.5-1 mm genişlikte şeritsidir. Çiçeklenme ve yapraklanma eşzamanlı, Şubat-Nisan ayları arasında; brakte mevcut; çiçek zarfı (3 çanak+3 taç) sarı, tüysüz; dilimler 15-30 x 9-13 mm, küt uçlu veya yuvarlatılmış, parlak sarı, sıklıkla tabanda ve çiçek zarfı boynunda kirli eflatunumsu renkte; ercikler 3 adet; sapçıklar 2-4 mm, tüysüz; ercik başı 8-13 mm, sarı; boyuncuk portakal rengi veya kırmızımsı-portakal rengi 3 parçaya ayrıktır.[1], [2]

Karların arasından uzanırken.
Karların arasından uzanırken.
Serdar Ölez

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Çiğdemler Türkiye'de Kuzeybatı ve İç Anadolu'da; Amasya, Ankara, Bolu, Çorum, Kastamonu, Kayseri, Kahramanmaraş, Samsun, Sivas ve Yozgat illerinde çamlık ve kayalık alanlarda yayılış gösterirler.

Ankara çiğdemi Ankara civarında; -15°C üzerindeki yerlerde; 1000-1600 m yükseklikler arasında; açık taşlık alanlar, çalılıklar ve çam koruluklarında gelişim gösterirler. Çiğdemler sıcakları pek sevmez, kışın sonunda açtıklarından bir anlamda baharın müjdecisidirler. Yaşam alanları kayalık, çalılık ve çamlık sahalardır.

İnsanlarla Etkileşim ve Kültürel Referanslar

Şeker ve nişasta açısından zengin bir bileşime sahip olan soğanları Anadolu'da çiğ veya pişirilerek tüketilmektedir.

Etimoloji

Çiğdem sözcüğü Eski Türkçe'de "yaş, nemli" anlamına gelen çig sözcüğünden +dAm sonekiyle türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.[3]

Latince cins ismi olan crocus sözcüğünün kökeni ise "safran" anlamına gelen Sanskritçedeki kunkumam veya Arapçadaki kurkum sözcüklerine dayanır. Buradan Yunanca krokos, 14. yüzyılın sonlarında da Latince Crocus haline dönüşmüştür. Güz çiğdemi (Crocus sativa) Romalılar zamanında sarı boyanın kaynağı olarak kullanılmıştır. Eski İngilizcede croh olarak geçen güz çiğdeminin İngiltere'de de yetiştiği, ancak bitki Haçlı Seferleri'yle tekrar bu coğrafyaya gelene kadar sözcüğün unutulduğu tahmin edilmektedir.[4]

Gözlem Bilgileri

Ankara/Eymir gölünde gözlemlediğimiz bir Crocus ancyrensis türü çiğdem.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
5
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

İçerikle İlgili Sorular
Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 18/06/2024 16:29:40 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7303

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Kategoriler ve Etiketler
Tümünü Göster
Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Diş Hekimi
Kimyasal Element
Korku
İnsanlık
Nörobilim
Değişim
Neandertal
Şempanzeler
Besin
Doktor
Maymun
Balık Çeşitliliği
Kök Hücre
Homeostasis
Yaşlılık
Viral
Sağlık Personeli
Tardigrad
Enfeksiyon
2019-Ncov
Dalga
Elektrik
Dil
Fobi
Zehir
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
S. Ölez, et al. Ankara çiğdemi (Crocus ancyrensis). (16 Temmuz 2018). Alındığı Tarih: 18 Haziran 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/7303
Ölez, S., Ölez, Ş. (2018, July 16). Ankara çiğdemi (Crocus ancyrensis). Evrim Ağacı. Retrieved June 18, 2024. from https://evrimagaci.org/s/7303
S. Ölez, et al. “Ankara çiğdemi (Crocus ancyrensis).” Edited by Şule Ölez. Evrim Ağacı, 16 Jul. 2018, https://evrimagaci.org/s/7303.
Ölez, Serdar. Ölez, Şule. “Ankara çiğdemi (Crocus ancyrensis).” Edited by Şule Ölez. Evrim Ağacı, July 16, 2018. https://evrimagaci.org/s/7303.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close