And Dağları'nda Yaşayan Avcı-Toplayıcılar Bitki Temelli Besleniyordu!

Plos One dergisinde yayınlanan bir araştırma, ilk insanları tanımlamak için yaygın olarak kullanılan "avcı-toplayıcılar" teriminin Güney Amerika'daki And Dağları bağlamında "toplayıcı-avcılar" olarak değiştirilmesi gerektiğini öne sürüyor.

Arkeologlar uzun zamandır erken insan diyetlerinin et temelli olduğunu düşünüyordu. Ancak araştırmacıların Peru'daki gömü alanlarından 24 bireye ait kalıntılar üzerinde yaptığı analiz, bitkisel gıdaların bireysel diyetlerin çoğunluğunu oluşturduğunu ve etin ikincil bir rol oynadığını göstermektedir. Haas, şöyle anlatıyor:

Geleneksel düşünce, erken insan ekonomilerinin avlanmaya odaklandığı yönündedir. Ancak analizimiz, diyetlerin %80 bitkisel maddeden ve %20 etten oluştuğunu gösteriyor.

Araştırmacılar, yanmış bitki kalıntıları ve bireylerin üst kesici dişlerindeki diş aşınma desenlerinin oradaki insanların en önemli geçim kaynağının yumru köklerin veya patates gibi yeraltında yetişen bitkiler olduğunu gösterdiğini belirtiyor. Haas, şöyle anlatıyor:

İzotop kimyası, paleoetnobotanik ve zooarkeolojik yöntemlerden oluşan çalışmamız, erken And diyetlerinin bugüne kadarki en net ve en doğru resmini sunuyor. Bu bulgular, en eski toplayıcı ekonomileri ve And dağlık bölgelerindeki tarım ekonomilerine giden yol hakkındaki anlayışımızı gözden geçirmemizi sağlıyor.

Araştırma sırasında izotop analizlerinin çoğunu yapan Jennifer Chen, gıdanın özellikle And Dağları gibi yüksek rakımlı ortamlarda hayatta kalmak için inanılmaz derecede önemli olduğunu belirtiyor. Chen, şöyle anlatıyor:

Avcı-toplayıcılar hakkındaki pek çok arkeolojik çerçeve, avlanma ve et ağırlıklı beslenme üzerine odaklanır. Ancak biz çalışmamızda And Dağları'ndaki erken avcı-toplayıcıların çoğunlukla yabani yumrular gibi bitkisel gıdalarla beslendiğini bulduk.

Haas, arkeologların artık erken insan diyetlerini anlamak için gerekli araçlara sahip olduklarını ve elde ettikleri sonuçların dünyanın en azından bir bölgesinde bekledikleri gibi olmadığını belirtiyor:

Arkeolojik önyargıların And Dağları'nda arkeologları, ben de dahil olmak üzere, uzun süredir yanlış yönlendirdiği göz önüne alındığında, dünyanın diğer bölgelerinde yapılacak izotopik araştırmaların da benzer şekilde arkeologların başka yerlerde de yanlış yaptıklarını göstermesi muhtemeldir.

Haas ve alandaki diğer meslektaşlarının yaptığı arkeolojik kazıların ve analizler, günümüzdeki ve geçmişteki insanların davranışlarını ve hayatlarını daha iyi anlamamızı sağlayacak.