Bu içerik, Evrim Ağacı'nın Gerçeklik Analizi Araştırmaları'nın bir parçasıdır. Bu sistem çerçevesinde analiz edilen iddialar, "Gerçek", "Karışık", "Sahte" şeklinde üç sınıfa ayrılmaktadır. Aynı analiz sistemi çerçevesinde, ünlü insanlara atfedilen sözler de incelenmektedir. Bu sözler, "Gerçek", "Hatalı Atıf", "İspatsız" ve "Sahte" şeklinde dört sınıfa ayrılmaktadır.

İddia

Akbabalar, ölmek üzere olan avları hissedebilirler. Bu nedenle avları ölmeye yakınken, üzerinde daireler çizerek uçarlar ve ölmelerini beklerler. Av öldüğü zaman da, leşini yiyerek karınlarını doyururlar. Bu nedenle daireler çizen akbabalar görürseniz, bilin ki bir şeyler ölmek üzeredir.

Gerçek mi?

Sahte

Gerçek Ne?

Akbabalar, ölmek üzere olan bir canlıyı hissedemezler. Daha önemlisi, avlarının üzerinde daireler çizerek uçmazlar ve ölmesini beklemezler.

İddianın Kökeni

Bu iddia, Vahşi Batı filmleri aracılığıyla Hollywood'un halk arasına yaydığı uydurma hayvan davranışlarından birisidir.

Bilgiler

Akbabalar, leş yiyen yırtıcı kuşlardır. Tıpkı maymunlarda olduğu gibi, "Eski Dünya Akbabaları" (Avrasya'da ve Afrika'da yaşayan akbabalar) ve "Yeni Dünya Akbabaları" (Amerika kıtalarında yaşayan akbabalar) olarak iki büyük gruba ayrılırlar. Eski Dünya Akbabaları altında 16 tür, Yeni Dünya Akbabaları altında ise 7 tür bulunur. Ülkemiz sınırlarında Eski Dünya Akbabaları'ndan 4 tür bulunmaktadır: Sakallı Akbaba (Gypaetus barbatus), Küçük Akbaba (Neophron percnopterus), Kızıl Akbaba (Gyps fulvus), ve Kara Akbaba (Aegypius monachus). 

Ülkemiz Sınırlarında Bulunmayan Kral Akbaba (Sarcoramphus papa)
Ülkemiz Sınırlarında Bulunmayan Kral Akbaba (Sarcoramphus papa)
Yavuz Kulu

Birçok yırtıcı kuş gibi akbabalar da gökyüzünde daireler çizerek ve süzülerek avlarını ararlar. Bu davranışın en temel sebebi, genellikle topraktan yükselen sıcak hava sütunlarını kullanarak, fazla enerji sarf etmeksizin havada kalabilmek ve yeryüzünü gözleyebilmektir. Yükselen sıcak hava, kanatları tamamen açık olan yırtıcı kuşları da yukarı doğru iter ve havada daha kolay kalmalarını sağlar. Dolayısıyla gökyüzünde daireler çizerek ve süzülerek hareket eden akbabalar, henüz avlarını tespit etmiş akbabalar değillerdir. Bu uçuş sırasında, hayvan leşlerini tespit etmeye çalışırlar.

Diğer yırtıcı kuşlardan farklı olarak akbabaların sürüler olarak avlanmasının sebebi, her bir akbaba türünün ayrı alanlarda özelleşmiş olmasıdır. Örneğin Hindi Akbabası (Cathartes aura) en alçaktan uçar ve aşırı güçlü koku alma yetisiyle hayvan leşlerinin kokusunu almaya çalışır. Hindi Akbabası'ndan birkaç yüz metre yüksekte, Kara Akbabalar dolanır. Bu grup, gözünü Hindi Akbaba'nın üzerinden ayırmaz ve ne zaman ki bu akbaba saldırıya geçer, onlar da son ana kadar saldırıyı beklerler ve sonra avın üzerine üşüşürler. Genellikle Hindi Akbabası'na düşen, Kara Akbabalar'dan geriye kalan artıklardır. Hindi Akbabası'nın bulunmadığı durumlarda, Kara Akbabalar da doğrudan yeryüzünü tarayarak avlanırlar; ancak bu onlar için çok daha zor bir iştir - çünkü koku duyuları pek keskin değildir (gözleri ise, son derece keskindir). Bunu yaparken, yerde yaşayan leşçilleri takip etmeye ve onların buldukları leşleri çalmaya çalışırlar.

Leşin üzerinde boş yere dönme gibi bir davranış, evrimsel olarak faydasız bir davranıştır. Eğer ki bir yırtıcı kuş (veya yırtıcı kuş grubu) yiyebilecekleri bir leş veya ölmek üzere olan bir hayvan buldularsa, onun üzerinde boş yere daireler çizmezler. Bu enerji kaybı olacaktır. Akbabalar, bir av tespit ettikleri anda yere inerek onu incelerler ve uygun bir besinse hemen tüketmeye başlarlar. Akbabaların bir leş üzerinde dönmesinin tek olası sebebi, eğer ki grup aşırı büyükse, herkesin aynı anda yiyemeyecek olmasıdır. Bu durumda bazı akbabalar av üzerinde daireler çizip sıralarını beklerler veya yere inerek avın başındaki akbabalarla kavgaya tutuşabilirler. Ancak bu, kısmen nadiren olan bir durumdur.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • 0
  • 2
  • 0
  • 0
  • 1
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • Doğa Derneği. Türkiye'nin Akbabaları. (2018, Haziran 21). Alındığı Tarih: 21 Haziran 2018. Alındığı Yer: Doğa Derneği
  • S. Pociask. Why Do Buzzards Circle Endlessly Above Carrion? They Never Seem To Land And Feed On It.. (2018, Haziran 21). Alındığı Tarih: 21 Haziran 2018. Alındığı Yer: Quora

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 23/07/2019 04:44:29 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/5253

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder