Evrim Ağacı
Reklamı Kapat
Reklamı Kapat

Bu içerik, Evrim Ağacı'nın Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır. Yaşam Ağacı projesinin amacı, başta Türkiye'de bulunan türleri, Türkiye'deki doğa gözlemcilerimizin özgün fotoğraf ve video içerikleri ışığında, evrimsel akrabalık ilişkilerine uygun bir şekilde filogenetik bir ağaç üzerinde kategorize etmek, nihayetinde ise Dünya'daki tüm türleri yavaş yavaş Yaşam Ağacı'na eklemektir.

Bu yazı, Evrim Ağacı'nın tür gözlemleri ve türlere dair bilgileri barındıran Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.

Grup halinde uçuşurken.
Grup halinde uçuşurken.
Pedram Türkoğlu

Gözlem Bilgileri

Fazlası ile çevik ve hızlı oldukları için çekimler esnasında bizi oldukça yoran ak karınlı ebabil kuşu. Zonguldak'ta her sokakta denk gelebilirsiniz.

Tanım ve Genel Bilgiler

Ayakları kısa olduğu için düz zeminde dik duramazlar; ancak dikey alanlara tutunabilirler. Bu arkadaşlar küçük kuşlardır ve çatal benzeri kuyrukları nedeniyle sürekli olarak kırlangıçlar ile karıştırılırlar. Yaygın ebabilden (Apus apus) büyüktürler ve karınları beyazdır. İlkbaharda binaların köşelerine ve yüksek kayalıklara yuva yaparlar.

Evrimsel Tarih ve Taksonomi

Eskiden Apus cinsi içerisinde sınıflandırlırken modern taksonomik araştırmalar ile Tachymarptis isimli yeni bir cinse atandı.

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Kuvvetli göçmenlerdir ve kışı genelde diğer birçok göçmen kuş gibi Afrika'da geçirdikten sonra yazları kuzeye göç ederler. Amerika kıtasında hiç bulunmazlar.

Davranış ve Etoloji

En ilginç özellikleri ise uzun süreler boyunca hiç yere inmeden uçabilirler! Hatta su içerken ve uyurken bile uçarlar! Nasıl mı anlaşıldı? Yapılan bir araştırmada yaklaşık 7 ay boyunca hiç yere inmeden uçan ebabiller izlenmiş. Nature'da yayımlanan makalede, ilk defa 200 gün kesintisiz uçan bir kuş türüne rastladığı rapor edildi. Göç zamanı 6 tane ebabile mikro sensörler yerleştirildi ve yolları aylarca izlendi. Sadece 3'ünden geri dönüş alındı; ancak bu makale için oldukça yeterli bir sayıydı. Arada dik duvarlardan destek alarak havada dinleniyorlar sadece.

"Bumerang" benzeri kanat yapısı ebabiller için karakteristiktir.
Pedram Türkoğlu

Uçarken uyuma, göçmen kuşların çoğunda mevcut olan bir davranış. Eskiden bu uyku çeşidinin yunuslar gibi sadece unihemisferik (tek beyin loblu) olduğu düşünülse de Fregatidae kuşları üzerinde yapılan son çalışmalar ışığında Yavaş Dalga Uykusunun (SWS) ve hatta REM uykusunun dahi birkaç saniyeliğine görüldüğü anlaşıldı. Kuşlar, termal hava akımları ile daireler çizerek yükselirken tek taraflı beyin lobu dinlenmeye geçebiliyor. Böylece beynin yarısı dinleniyor. Aynı şekilde uçarken de saniyelik olarak REM uykusu görülebiliyor. REM uykusunda kas tonusu kaybı yaşandığı için riskli olsa da memelilerdeki kadar uzun sürmüyor.

Diyet ve Metabolizma

Kırlangıçlar gibi uçarken böcekleri havada kaparlar. Birbirleri ile yakın akraba olmasalar da yakınsak evrimin (convergent evolution) güzel bir örneğidir. Aynı davranışı yarasalar da sergiler.

İnsanlarla Etkileşim ve Kültürel Referanslar

Şehir içinde grup halinde hızlıca bağıra çağıra uçtuklarından dolayı sıklıkla binaların balkonlarına düşebilirler. Tekrar uçmakta zorlandıkları için elle uçurmak gerekebilir.

Sosyokültürel inançlar arasında da yer alırlar. İslamiyet inancına göre Fil Ordusu'na karşı sürü halinde taş bırakarak, onları geri püskürtmüşlerdir.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • Lars Svensson & Peter J. Grant. (2018). Collins Bird Guide. ISBN: 0-00-219728-6. Yayınevi: HarperCollins.
  • Mahmut Güneş. Ak Karınlı Ebabil. (05 Mart 2020). Alındığı Tarih: 05 Mart 2020. Alındığı Yer: TRAKUS | Arşiv Bağlantısı
  • Felix Liechti, et al. (2020). First Evidence Of A 200-Day Non-Stop Flight In A Bird. Nature, sf: 2554 (2013). | Arşiv Bağlantısı
  • George Dvorsky. We Finally Know How Birds Sleep During Flight Without Dying. (11 Temmuz 2018). Alındığı Tarih: 11 Temmuz 2018. Alındığı Yer: Gizmodo | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 13/08/2020 17:30:29 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/5367

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Agora
Instagram
Kromozom
Nörobiyoloji
Wuhan
Hayvanlar Alemi
Yağ
Skeptisizm
Robot
Etoloji
Metabolizma
Türleşme
Obstetrik
Balıklar
Lhc (Büyük Hadron Çarpıştırıcısı)
Vaka
Şempanze
Viral Enfeksiyon
Su
Sars Virüsü
Göğüs Hastalığı
Aşı
Doğa Gözlemleri
Normal Doğum
Etimoloji
Ölüm
Adaptasyon
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Hayatınızı harika bir şekilde harcamak istiyorsanız, sizden daha uzun süre yaşayacak bir şeyler yapın.”
William Jones
Geri Bildirim Gönder