Ak karınlı ebabil (Tachymarptis melba)
/old/content_media/35c00d8c43ef8911b268ffa5f699e8ec.jpg)
- Taksonomi
- Ornitoloji
- Bilimsel Adı Tachymarptis melba
- Halk Arasındaki Türkçe Adı Ak karınlı ebabil
- Halk Arasındaki İngilizce Adı Alpine swift
- Üst Alan (Superdomain) Neomura
- Alan (Domain) Ökaryotlar (Eukaryota)
- Alem (Kingdom) Hayvanlar (Animalia)
- Alt Alem (Subkingdom) Gerçek Dokulular (Eumetazoa)
- Klad Parahoxlu Hayvanlar (Parahoxozoa)
- Klad İki yanlı simetrili hayvanlar (Bilateria)
- Klad Nephrozoa
- Üst Şube (Superphylum) İkincil Ağızlılar (Deuterostomia)
- Şube (Phylum) Kordalılar (Chordata)
- Klad Olfactores (Olfactores)
- Alt Şube (Subphylum) Omurgalılar (Vertebrata)
- Aşağı Şube (Infraphylum) Gerçekçeneliler (Gnathostomata)
- Klad Kemikli balıklar (Osteichthyes)
- Klad Sarcopterygii
- Klad Tetrapodomorpha
- Klad Eotetrapodiformes
- Klad Elpistostegalia
- Klad Stegocephali
- Klad Dört Bacaklılar (Tetrapoda)
- Klad Reptiliomorpha
- Klad Amniyot (Amniota)
- Klad Sauropsida
- Klad Sürüngenler (Reptilia)
- Klad Gerçek sürüngenler (Eureptilia)
- Klad Neodiapsida
- Klad Diapsidler (Sauria)
- Klad Archelosauria
- Klad Archosauromorpha
- Klad Archosauriformes
- Klad Arkozorlar (Archosauria)
- Klad Avemetatarsalia
- Klad Dinozoromorf (Dinosauromorpha)
- Klad Dinozor (Dinosauria)
- Klad Saurischia
- Klad Teropod (Theropoda)
- Klad Yeni theropodlar (Neotheropoda)
- Klad Averostra
- Klad Tetanurae
- Klad Orionides
- Klad Avetheropoda
- Klad Coelurosauria
- Klad Tyrannoraptora
- Klad Maniraptoromorpha (Maniraptoromorpha)
- Klad Maniraptoriformes (Maniraptoriformes)
- Klad Maniraptora (Maniraptora)
- Klad Pennaraptora (Pennaraptora)
- Klad Paraves (Paraves)
- Klad Avialae (Avialae)
- Klad Avebrevicauda (Avebrevicauda)
- Klad Pygostylia (Pygostylia)
- Klad Ornithothoraces (Ornithothoraces)
- Klad Euornithes (Euornithes)
- Klad Ornithurae (Ornithurae)
- Sınıf (Class) Kuşlar (Aves)
- Aşağı Sınıf (Infraclass) Neognathae
- Klad Yeni kuşlar (Neoaves)
- Tür (Species) Ak karınlı ebabil (Tachymarptis melba)
- Bu içerik, Evrim Ağacı'nın tür gözlemleri ve türlere dair bilgileri barındıran Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.
Bu Makalede Neler Öğreneceksin?
Bu bölümü yapay zekâ hazırlar.- Ak karınlı ebabil kuşları kısa ayakları nedeniyle yere dik duramaz, uzun süre hiç inmeden uçabilir ve su içerken ya da uyurken bile havada kalabilirler.
- Bu kuşlar, Afrika'da kışlayıp yazın kuzeye göç eden kuvvetli göçmenlerdir ve yakınsak evrim sonucu kırlangıçlara benzer uçuş ve beslenme davranışları sergilerler.
- Uçarken hem beynin bir yarısı dinlenir hem de saniyelik REM uykusu görülebilir, bu sayede uzun göç sırasında enerji tasarrufu sağlarlar ve tehlikeleri azaltırlar.
/old/content_media/ff6dedfc6ef1ac98209e07f464d8549f.jpg)
Gözlem Bilgileri
Fazlası ile çevik ve hızlı oldukları için çekimler esnasında bizi oldukça yoran ak karınlı ebabil kuşu. Zonguldak'ta her sokakta denk gelebilirsiniz.
Tanım ve Genel Bilgiler
Ayakları kısa olduğu için düz zeminde dik duramazlar; ancak dikey alanlara tutunabilirler. Bu arkadaşlar küçük kuşlardır ve çatal benzeri kuyrukları nedeniyle sürekli olarak kırlangıçlar ile karıştırılırlar. Yaygın ebabilden (Apus apus) büyüktürler ve karınları beyazdır. İlkbaharda binaların köşelerine ve yüksek kayalıklara yuva yaparlar.
Evrimsel Tarih ve Taksonomi
Eskiden Apus cinsi içerisinde sınıflandırlırken modern taksonomik araştırmalar ile Tachymarptis isimli yeni bir cinse atandı.
Ekolojik Dağılım ve Habitat
Kuvvetli göçmenlerdir ve kışı genelde diğer birçok göçmen kuş gibi Afrika'da geçirdikten sonra yazları kuzeye göç ederler. Amerika kıtasında hiç bulunmazlar.
Davranış ve Etoloji
En ilginç özellikleri ise uzun süreler boyunca hiç yere inmeden uçabilirler! Hatta su içerken ve uyurken bile uçarlar! Nasıl mı anlaşıldı? Yapılan bir araştırmada yaklaşık 7 ay boyunca hiç yere inmeden uçan ebabiller izlenmiş. Nature'da yayımlanan makalede, ilk defa 200 gün kesintisiz uçan bir kuş türüne rastladığı rapor edildi. Göç zamanı 6 tane ebabile mikro sensörler yerleştirildi ve yolları aylarca izlendi. Sadece 3'ünden geri dönüş alındı; ancak bu makale için oldukça yeterli bir sayıydı. Arada dik duvarlardan destek alarak havada dinleniyorlar sadece.
/old/content_media/7d1b0a1c3805c7c5658284b7b78e1f2f.jpg)
Uçarken uyuma, göçmen kuşların çoğunda mevcut olan bir davranış. Eskiden bu uyku çeşidinin yunuslar gibi sadece unihemisferik (tek beyin loblu) olduğu düşünülse de Fregatidae kuşları üzerinde yapılan son çalışmalar ışığında Yavaş Dalga Uykusunun (SWS) ve hatta REM uykusunun dahi birkaç saniyeliğine görüldüğü anlaşıldı. Kuşlar, termal hava akımları ile daireler çizerek yükselirken tek taraflı beyin lobu dinlenmeye geçebiliyor. Böylece beynin yarısı dinleniyor. Aynı şekilde uçarken de saniyelik olarak REM uykusu görülebiliyor. REM uykusunda kas tonusu kaybı yaşandığı için riskli olsa da memelilerdeki kadar uzun sürmüyor.
Diyet ve Metabolizma
Kırlangıçlar gibi uçarken böcekleri havada kaparlar. Birbirleri ile yakın akraba olmasalar da yakınsak evrimin (convergent evolution) güzel bir örneğidir. Aynı davranışı yarasalar da sergiler.
İnsanlarla Etkileşim ve Kültürel Referanslar
Şehir içinde grup halinde hızlıca bağıra çağıra uçtuklarından dolayı sıklıkla binaların balkonlarına düşebilirler. Tekrar uçmakta zorlandıkları için elle uçurmak gerekebilir.
Sosyokültürel inançlar arasında da yer alırlar. İslamiyet inancına göre Fil Ordusu'na karşı sürü halinde taş bırakarak, onları geri püskürtmüşlerdir.
- Tebrikler!4

- Muhteşem!2

- Mmm... Çok sapyoseksüel!1

- Bilim Budur!0

- Güldürdü0

- İnanılmaz0

- Umut Verici!0

- Merak Uyandırıcı!0

- Üzücü!0

- Grrr... *@$#0

- İğrenç!0

- Korkutucu!0

Bilimsel bir hata mı gördün?
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misin?
Şu iki siteden biriyle hemen destek olabilirsin:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracıyla 22.11.2026 17:24:09 tarihinde oluşturuldu. Evrim Ağacı'ndaki içerikleri birden fazla editör sürekli gözden geçiriyor, güncelliyor ve geliştiriyor. Bu çıktıdan sonraki güncellemeleri görmek ve içeriğin en güncel hâlini okumak için şu adrese git: evrimagaci.org/s/5367
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı sürece izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş hâlleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz.