Yüzyıllar gibi evrimsel açıdan göz açıp kapayıncaya kadar geçen minik bir zaman diliminde bu kesinlikle mümkün değil. Milyonlarca yıllık devasa bir vade tanısak bile insanların yeniden su altında nefes alabilen canlılara dönüşmesi, hem memeli fizyolojisi hem de evrimin işleyiş kuralları gereği neredeyse imkansız görünüyor.
Evrimsel biyolojide birkaç yüzyıl sadece bir avuç nesil demektir. Ten rengi veya laktoz toleransı gibi küçük genetik değişimler bile binlerce yılda yayılırken, solunum sistemi gibi hayati bir yapının baştan aşağı değişmesi için milyonlarca yıllık birikim gerekir. Üstelik modern insan suyla karşılaştığında biyolojik olarak uyum sağlamak yerine dalış tüpleri ve denizaltılar gibi teknolojik çözümler üretiyor. Suda nefes alamayan bireyler elenip üreme şansını kaybetmediği için, bizi su altında solumaya zorlayacak biyolojik bir doğal seçilim baskısı da oluşmuyor. Güneydoğu Asya'daki Bajau halkında gördüğümüz daha büyük dalak hacmi gibi örnekler, dalış süresini uzatan harika fizyolojik esnekliklerdir ancak bu durum suyun içinde nefes almak anlamına gelmez.
Fosil kayıtlarına baktığımızda doğanın bu deneyi defalarca yaptığını görüyoruz. Balinalar, yunuslar, foklar veya dinozorlar çağında denizleri dolduran ihtiyozorlar gibi karadan suya geri dönen yüzlerce omurgalı soyu var. Arazide tabakaların arasından çıkardığımız bu canlıların hiçbiri solungaç benzeri bir yapıya geri dönmedi. Yaklaşık elli milyon yıldır tamamen okyanusta yaşayan balinalar bile hala yüzeye çıkıp hava solumak zorunda. Çünkü suyun içindeki çözünmüş oksijen miktarı havadakine kıyasla son derece düşüktür. Sıcakkanlı, devasa bir beyne ve yüksek metabolizma hızına sahip bir memelinin enerji ihtiyacını sudan süzülen oksijenle karşılamak fiziksel olarak yetersiz kalır.
Buna bir de evrimdeki geri dönüşsüzlük ilkesi ekleniyor. Karmaşık bir organ evrimsel süreçte bir kez kaybedildiğinde, aynı soy hattında birebir eski haliyle yeniden ortaya çıkmaz. Yüz milyonlarca yıl önce karaya çıkan atalarımızın geride bıraktığı solungaç yarıkları, biz memelilerde embriyonik gelişim sırasında çene kemikleri ve kulak kanalları gibi bambaşka anatomik parçalara dönüştü. Sahada kayaları kırıp geçmişin izlerine bakarken gördüğümüz en net gerçek şudur, evrim geriye doğru çalışmaz ve sıfırdan mucizeler yaratmak yerine eldeki mevcut malzemeyi yeni koşullara uyarlar.
Kaynaklar
-
Connie C. W. Hsia vd.. Evolution Of Air Breathing: Oxygen Homeostasis And The Transitions From Water To Land And Sky. Alındığı Yer:
| Arşiv Bağlantısı